Er zijn in Nederland verschillende steden waar personen- en bestelauto’s met een dieselmotor niet meer zijn toegestaan in bepaalde gebieden. Het gaat om de milieuzones van Amsterdam, Arnhem, Den Haag en Utrecht. Steden hebben op basis van landelijke wetgeving de vrijheid om milieuzones en emissievrije zones in te stellen. Die milieuzones zijn vooral gericht op oudere diesels, die meer uitstoten dan modernere auto’s. De zorg voor het milieu en een goede luchtkwaliteit in de steden gaat steeds verder. Het aantal milieuzones neemt daardoor ook steeds verder toe.
In dit artikel bespreken we de huidige situatie, de regels en normen, en wat dit betekent voor dieselrijders.
Megatrends: ingrijpend, maar ook ongrijpbaar? Hoe beïnvloeden ze het milieu in Vlaanderen?
Wat is een Milieuzone?
Een milieuzone is een gebied waar strengere eisen gelden voor emissies van personen- en bedrijfsauto’s. Bepaalde dieselvoertuigen mogen deze zones niet in rijden, omdat ze niet in de juiste emissieklasse vallen (Euro 3, Euro 4, Euro 5, etc). Hoe hoger het cijfer, hoe minder schadelijke stoffen het voertuig uitstoot. Benzineauto’s zijn daar wel toegelaten. In emissievrije zones - ook wel zero-emissiezones - zijn de eisen nog strenger. Hoewel zero-emissiezones alleen gelden voor bedrijfswagens, mogen deze voertuigen geheel niets uitstoten.
Verkeersbord milieuzone
Huidige Milieuzones in Nederland
Momenteel zijn er vier steden met milieuzones voor dieselpersonen- en bestelauto’s: Amsterdam, Arnhem, Den Haag en Utrecht. Natuurlijk is niet gelijk de hele stad verboden terrein voor dieselauto’s. In Amsterdam geldt de restrictie voor het gebied binnen de ringweg A10. In Arnhem en Utrecht gaat het om de binnenstad rond het stationsgebied en Den Haag heeft behalve een milieuzone in de binnenstad nog een milieuzone elders in de stad.
Lees ook: Alles over de Opel Combo Diesel
In die gebieden mogen alleen dieselmodellen komen met een minimale emissieklasse. Op verkeersborden bij milieuzones wordt de toegestane emissieklasse aangegeven met een cijfer in een gekleurd cirkeltje, bijvoorbeeld een blauwe cirkel met een 5 voor emissieklasse Euro 5 of hoger.
Soorten Milieuzones
U kunt in deze vier gemeenten twee soorten milieuzones tegenkomen:
- Groene milieuzone: Rijdt u in een personen- of bestelauto die op diesel rijdt? Dan mag u alleen in deze milieuzone komen als uw auto emissieklasse 4 of hoger heeft. Heeft uw auto een emissieklasse van 0, 1, 2 of 3 dan is een groene milieuzone voor uw voertuig verboden.
- Blauwe milieuzone: Heeft u een personen- of bestelauto die op diesel rijdt en een emissieklasse van 5 of hoger heeft? Dan mag u in een blauwe milieuzone komen. Een blauwe milieuzone is dus toegestaan voor dieselvoertuigen met een emissieklasse van 5 of hoger. Dieselvoertuigen met emissieklasse 0, 1, 2, 3 of 4 mogen hier niet in.
Onderborden voor de groene en blauwe milieuzone voor dieselpersonen- en bestelauto's
Zero-Emissiezones
Aanvullend op de milieu zones, voeren 29 gemeenten per 1 januari 2025 zero-emissiezones in. Binnen zo'n zone moeten bestel- en vrachtauto's per 1 januari 2025 volledig uitstootvrij zijn. Voor een aantal voertuigen zijn er wel tot 2030 overgangsregelingen, vrijstellingen en ontheffingen. Deze zones gelden niet voor personenauto's.
Vanaf 1 januari 2025 hebben 15 gemeenten een zero-emissiezone ingevoerd en zo’n 16 ander gemeenten volgen later. Vanaf dan mag je in principe niet meer met een dieselbestelauto of -vrachtauto die gebieden in. Om ondernemers iets tegemoet te komen, komt er een overgangsperiode voor dieselbestelauto’s en -vrachtauto’s.
Lees ook: Mercedes-Benz W210 E300 Turbo Diesel: Een complete analyse.
Overgangsregeling voor Bestelauto’s
De overgangsregeling voor dieselbestelauto’s is als volgt:
- Bestelauto’s met Euroklasse 5 hebben tot 1 januari 2027 toegang tot de ZE-zones.
- Bestelauto’s met Euroklasse 6 hebben tot 1 januari 2029 toegang tot de ZE-zones.
- Vanaf 1 januari 2029 moeten alle bestelauto’s in een ZE-zone uitstootvrij zijn.
Overgangsregeling voor Vrachtauto’s
Voor dieselvrachtauto’s ziet de overgangsregeling er weer anders uit:
- Opleggertrekkers met een Euro 6-motor die na 1 januari 2017 op kenteken zijn gezet, hebben tot 1 januari 2030 toegang tot de ZE-zones.
- Bakwagens (geen opleggertrekkers) met een Euro 6-motor die na 1 januari 2020 op kenteken zijn gezet, hebben tot 1 januari 2030 toegang tot de ZE-zones.
- Bakwagens (geen opleggertrekkers) met een Euro 6-motor die tussen 1 januari 2017 en 31 december 2019 op kenteken zijn gezet, hebben tot 1 januari 2028 toegang tot de ZE-zones.
Vanaf 1 januari 2030 moeten alle vrachtauto’s die in een ZE-zone rijden uitstootvrij zijn.
Regels en Normen
Voor milieuzones waren dat ooit zo, maar BOVAG heeft gepleit voor landelijke regels en normen om te voorkomen dat er een lappendeken aan milieuzones zou ontstaan. En inmiddels zijn er landelijke regels. Met die regels kan een gemeente de toegang tot de milieuzone van dieselauto’s regelen. De toegang wordt bepaald op basis van de Euroklasse (Europese emissienormen) van de auto. Benzineauto’s kunnen niet worden geweerd.
Gemeentes hebben sinds 2020 twee opties: alle diesels met Euroklasse 3 en hoger (pakweg 20 jaar oud) worden toegelaten, of alle dieselvoertuigen met Euroklasse 4 en hoger (pakweg 15 jaar oud). Vanaf 2025 wordt het systeem één euroklasse opgeschoven.
Lees ook: Diesel Automaat van Skoda: Is het de moeite waard?
Voor zero-emissiezones geldt dat gemeentes zelf verantwoordelijk zijn voor het wel of niet invoeren van de zero-emissiezones, maar er wel landelijke kaders zijn om een lappendeken te voorkomen. Het Rijk werkt aan een centraal loket voor vrijstellingen en ontheffingen, die er naar verwachting per 1 juli 2024 zal zijn.
De Emissieklasse Checken
Het is als dieselrijder belangrijk om de emissieklasse van je auto te weten, zodat je ook weet of je toegang hebt tot bepaalde milieuzones. Vul uw kenteken in in de Milieuzonecheck op deze pagina en controleer of u wel of geen toegang heeft tot milieuzones. Op rdw.nl kun je checken wat de emissieklasse van jouw voertuig is. Je vult je kenteken in, en onder het tabblad Motor & Milieu vind je jouw emissieklasse terug.
Boetes en Handhaving
Wie toch met een dieselauto een milieuzone of een zero-emissiezone in rijdt, terwijl dat met die auto niet is toegestaan, riskeert een boete van zo’n 150 euro per overtreding. De handhaving van het verbod vindt plaats via camera’s aan de rand van dergelijke zones of met camera-auto’s. Die scannen het kenteken van passerende auto’s en registreren automatisch overtredingen.
Diesel en Duurzaamheid
Dieselauto’s stoten hogere concentraties roet, stikstof en andere schadelijke stoffen uit dan andere voertuigen. Daarom willen gemeenten met maatregelen als milieuzones en zero-emissiezones de uitstoot beperken en de luchtkwaliteit verbeteren, in lijn met Europese Green Deal en het Nederlandse klimaatdoel.
Echter, bij ‘schadelijk voor het milieu’ moet je overigens onderscheid te maken tussen luchtkwaliteit en klimaatverandering. Op het gebied van NOx doet met name de moderne Euro 6 diesel het erg goed en kan hij zich zonder meer meten met benzineauto’s. Oude diesel en benzineauto’s scoren slecht qua fijnstofuitstoot, maar vanaf euro 5 maken dieselauto’s de lucht in feite schoner als het om fijnstof gaat, zo wijzen metingen van de RDW uit. Daarbij kun je in dieselmotoren 100% hernieuwbare brandstoffen zoals HVO toepassen, zonder een aanpassing van de motor. Met het gebruik van hernieuwbare brandstoffen daalt de CO2-uitstoot direct.
Toekomst van Dieselauto's
Vanaf 2035 mogen er in de Europese Unie alleen nog nieuwe auto's worden verkocht die uitstootvrij zijn. Dat betekent dat er dan geen nieuwe auto's meer te koop zijn met een traditionele verbrandingsmotor die draait op benzine of diesel. Maar dat betekent niet dat vanaf 2035 per direct alle diesels verdwenen zijn. Auto's gaan immers lang mee en een groot deel van het wagenpark in Nederland bestaat uit tweedehands auto's.
In de tussentijd hebben we de zuinige diesel juist hard nodig voor het beperken van de CO2-uitstoot. Ten eerste zijn de moderne Euro 6 diesels al veel schoner dan diesels van tien of twintig jaar oud.
Alternatieven en Subsidies
Is uw bedrijfsauto aan vervanging toe? Kijk of u kunt overstappen op een bestelauto of vrachtauto op elektriciteit of waterstof. Dan bent u er zeker van dat uw bedrijfsauto een zero-emissiezone in mag. De levertijden zijn soms zeer lang.
Voor een elektrische bedrijfsauto is een oplaadpunt onmisbaar. Soms moet u zelfs minimaal 1 laadpaal op uw bedrijfsterrein hebben. Wilt u zelf een laadpaal bij uw bedrijf laten plaatsen? Via het platform laadpaalnodig.nl vraagt u in uw gemeente een laadpaal aan.
Er zijn verschillende subsidies beschikbaar om de overstap naar emissievrij vervoer te stimuleren:
- SPULA-subsidie: Voor het aanleggen of uitbreiden van een netwerk met laadpalen voor elektrische voertuigen.
- SPRILA-subsidie: Voor ondernemers die laadinfrastructuur willen aanschaffen en laten aanleggen, of daar advies over willen krijgen.
- Subsidie Waterstof in Mobiliteit (SWIM): Voor samenwerkingsverbanden die waterstofvoertuigen willen kopen of bestaande voertuigen willen ombouwen naar waterstof, en voor de bouw van nieuwe waterstoftankstations.
Met de 'Zero emissie-ketencheck’ kun je op een eenvoudige manier nagaan of je dieselvoertuig valt onder de overgangsregeling en tot wanneer je voertuig toegang heeft tot de ZE-zones.
Veelgestelde Vragen
Kijk op deze webpagina of uw vraag wordt beantwoord. Staat uw vraag er niet bij? Neem dan contact met ons op.
Ik heb gelezen dat de verkeersregels voor milieuzones landelijk zijn ingevoerd. Nu rijd ik veel door Nederland en kom ik ook in veel binnensteden. Ik kom echter geen milieuzones tegen. Ik rijd in een (oude) benzineauto.
Ik heb een kampeerauto die rijdt op diesel.
Ik heb een oldtimer die rijdt op diesel.
Mijn partner zit in een rolstoel. Regelmatig moeten wij met onze oude dieselauto naar een zorginstantie die ligt in een milieuzone.
Let op! Check OpwegnaarZes of uw bestelauto toegang heeft de zero-emissiezones. De check hiernaast geeft alleen de toegang tot de milieuzones aan, niet tot de zero-emissiezones.
Rijdt u in een personen- of bestelauto op benzine of lpg, of in een elektrische personen- of bestelauto? Dan kunt u alle milieuzones inrijden.
Conclusie
Dieselauto’s in steden hebben te maken met steeds strengere regels en de opkomst van milieuzones en zero-emissiezones. Het is belangrijk om op de hoogte te zijn van de emissieklasse van uw voertuig en de geldende regels in de steden die u bezoekt. Overweeg de overstap naar een schoner alternatief en maak gebruik van de beschikbare subsidies om de overgang te vergemakkelijken.