Wolfsburg is een stad in de Duitse deelstaat Nedersaksen, gelegen aan de Allerrivier en het Mittellandkanaal, ten noordoosten van Braunschweig. Met 120.000 inwoners (31 dec.) is het een relatief jonge en moderne stad.
De stad is onlosmakelijk verbonden met het Volkswagenconcern en staat volledig in het teken van dit bekende automerk. Sterker nog, zonder Volkswagen zou Wolfsburg simpelweg niet bestaan.
Wie Wolfsburg zegt, zegt Volkswagen. Na slechts een paar uur in deze stad heb je waarschijnlijk meer Volkswagens, Audi’s en Skoda’s gezien dan je ooit eerder in een stad zag. Maar Wolfsburg is meer dan auto’s. Het is een moderne stad in Nedersaksen waar de trotse arbeidersgeest van de Wolfsburgers je aantrekt. Een industriële stad met doordachte gebouwen, die het geheel een eigen charme geven.
Skyline van Wolfsburg
De oorsprong van Wolfsburg
De stad is in 1938 door de nazi's gesticht als woonplaats voor de arbeiders van de autofabriek die hier werd gebouwd. In die fabriek zou de Kraft durch Freude-Wagen worden gemaakt. De stad werd simpelweg Stadt des KdF-Wagens bei Fallersleben genoemd.
New Volkswagen logo on Volkswagenwerk building!
Lees ook: Koop een auto in Duitsland
Door het uitbreken van de Tweede Wereldoorlog werden de meeste plannen niet verwezenlijkt. De KdF-fabriek werd ingeschakeld voor de oorlogsindustrie. In plaats van KdF-Wagens voor de Duitse arbeiders rolden er Kübelwagens en Schwimmwagens van de band. In het reusachtige complex werden ook vliegtuigen en andere militaire uitrusting vervaardigd, voornamelijk door krijgsgevangenen en dwangarbeiders.
Na de Tweede Wereldoorlog werd de stad op 25 mei 1945 door de Amerikaanse bezettingsautoriteiten omgedoopt tot Wolfsburg, naar het gelijknamige kasteel dat omstreeks 1300 op de oever van de Aller was gesticht. Het huidige kasteel op die plaats dateert van na 1600.
Op 1 oktober 1951 werd de stad losgemaakt uit de Landkreis Gifhorn. Wolfsburg vormt sindsdien een Kreisfreie Stadt. In 1958 werd het stadhuis ingewijd. In het kader van een bestuurlijke herindeling in Nedersaksen, werden in 1972 diverse omliggende dorpen en gemeenten bij de stad gevoegd, onder meer Fallersleben, de geboorteplaats van de dichter August Heinrich Hoffmann die bekend is geworden als Hoffmann von Fallersleben.
VfL Wolfsburg is de professionele voetbalclub van Wolfsburg en werd in 2009 Duits landskampioen. De club speelt haar wedstrijden in de Volkswagen-Arena.
De Volkswagenfabriek en de Kever
De eerste zaadjes voor de latere Volkswagen werden al in 1933 geplant, toen Adolf Hitler tijdens de Berlijnse autosalon de automobilisering van het Duitse volk eiste. Hitler wenste letterlijk een auto voor het volk, om daarmee de Duitse Volksgemeinschaft te stimuleren.
Lees ook: Droomauto importeren
Het was de Oostenrijker Ferdinand Porsche die in 1934 de opdracht kreeg om een prototype van een wagen voor het volk te ontwikkelen. Hitler en zijn entourage wilden een auto die met honderd kilometer per uur over de Autobahn zou rijden, die zuinig was en die niet meer dan duizend Reichsmark zou kosten.
Terwijl de meeste historici ervan uitgaan dat de Volkswagen door Porsche en zijn team is ontworpen, ziet de Nederlandse journalist Paul Schilperoord dit anders. In 2009 verscheen zijn boek Het ware verhaal van de Kever, waarin hij beschrijft dat niet Porsche, maar uitgerekend een jood aan de wieg stond van de ontwikkeling van de Volkswagen. ‘De in Boedapest geboren Duits-joodse ingenieur Josef Ganz sprak al in de jaren twintig over een Volkswagen’, vertelt Schilperoord. ‘Hij gebruikte ook de term “meikever” voor de auto. Zijn ontwerpen vormden de basis voor de Volkswagen. Niet van Hitler en Porsche is de Kever het geesteskind, maar van Josef Ganz. Ik vind dat Volkswagen hem te weinig eer geeft.
Na de oorlog ging de KdF fabriek weer verder met het bouwen van de typ 1, het eerste model, maar in de volksmond heette het een kever. Amerikaanse, Britse en Franse autofabrikanten zagen niets in het ronde autootje, dus Duitsland ging verder met de Volkswagen fabriek te runnen.
Als Ben Pon, een Nederlands importeur, in 1947 de fabriek bezoekt ziet hij de Plattenwagen rijden en krijgt een idee voor een commercieel voertuig. In zijn notitieboekje maakt hij het eerste ontwerp voor het tweede model dat de fabriek zou maken. Een pick-up voor transport, een Samba bus voor passagiers en speciale modellen voor politie, brandweer en de Duitse federale post.
Het is ongebruikelijk dat er een nieuw model komt, want de kever wordt nog steeds ongewijzigd uitgevoerd. Dit model kan steeds meer laden, heeft zwaardere motoren en voor de Amerikaanse markt worden er aanzienlijke veiligheidsverbeteringen uitgevoerd. Dit model is weer veiliger, kan nu 1 ton laden en rijdt meer als een personenauto dan een busje. Er worden van dit busje nog meer verschillende uitvoeringen gemaakt.
Lees ook: De Duitse oorsprong van de verbrandingsmotor
VW Kever
De Duitse auto-industrie
De auto-industrie is de meest in het oog springende sector in de Duitse economie en kent een lange traditie. De Duitser Carl Benz bouwde aan het eind van de 19e eeuw de eerste auto ter wereld en stond daarmee aan de wieg van een van de grootste Duitse autofabrikanten Daimler-Benz.
In totaal bood de Duitse auto-industrie in 2014 werk aan 775.000 mensen. In datzelfde jaar rolden in Duitsland ruim 5,6 miljoen voertuigen van de band, waarmee het land met een totale omzet van 384 miljard euro na China, Japan en de Verenigde Staten de grootste autoproducent ter wereld was. Dat de auto-industrie juist in Duitsland zo groot werd is niet toevallig.
De Duitse auto-industrie concentreert zich vooral in de Zuid-Duitse deelstaten Baden-Württemberg en Beieren. Zo zijn Daimler en Porsche in en rond Stuttgart gevestigd. Daimler is met een jaarlijkse omzet van 130 miljard euro (2014) het een na grootste bedrijf van Duitsland. BMW (Bayerische Motoren Werke) is gevestigd in München. Ook Audi’s hoofdkantoor staat in Beieren, in Ingolstadt. Audi is ontstaan uit diverse fusies en kwam oorspronkelijk uit Zwickau en Chemnitz in het oosten van Duitsland.
Opel heeft zijn bakermat in Rüsselsheim, in de buurt van Frankfurt. Voordat de onderneming auto’s produceerde, was het een van de belangrijkste Duitse fabrikanten van fietsen. Ford is net als GM een Amerikaans bedrijf, maar vrijwel alle auto’s van het merk voor de Europese markt worden in Duitsland ontworpen en gebouwd.
Volkswagen is met 271.000 Duitse medewerkers en een jaaromzet van 200 miljard euro (2014) de grootste Duitse autofabrikant én de grootste van alle Duitse ondernemingen. Het concern komt uit Wolfsburg, een stad bij Hannover die onder de nazi’s speciaal voor de Volkswagenfabrieken en hun werknemers is gebouwd. Het werd wereldberoemd door de Kever.
Ondanks het nazi-verleden bleef de Kever met tussenpozen en de nodige moderniseringen tot 2003 in productie en was tot 2002 de meest verkochte auto ter wereld totdat de Volkswagen Golf deze titel overnam.
Hoewel het zwaartepunt van de Duitse auto-industrie nog steeds in Zuid-Duitsland ligt, zijn de autofabrieken in de loop der jaren meer verdeeld over het land. Na de Duitse eenwording in 1990 werden Duitse autofabrikanten met miljoenensubsidies van de overheid naar Oost-Duitsland gelokt. Volkswagen besloot de productie van de Golf te verplaatsen naar Zwickau, waar enkele jaren eerder nog de Trabant werd gemaakt. Ook opende het bedrijf een nieuwe fabriek in Dresden. BMW bouwde met overheidssteun een nieuwe fabriek in Leipzig.
De Duitse auto-industrie kreeg in 2015 een flinke knauw toen bekend werd dat Volkswagen wereldwijd op grote schaal had gefraudeerd met de emissiewaarden van dieselauto’s met behulp van wat sjoemelsoftware is gaan heten. De boetes voor deze vergrijpen kunnen wereldwijd in de miljarden lopen. Daarnaast moeten bij veel auto’s kostbare aanpassingen worden verricht. Later werd bekend dat ook Audi had gefraudeerd met emissiewaarden.
Autostadt Wolfsburg
De echte autoliefhebber kan zich uren vermaken in Autostadt Wolfsburg: het themapark dat door Volkswagen is opgericht. Met meer dan twee miljoen bezoekers per jaar is dit themapark een van de populairste toeristische bestemmingen in Duitsland.
Naast een reis door de geschiedenis van mobiliteit is er veel meer te ontdekken en beleven in dit park. In acht paviljoens staan de automerken van het Volkswagen-concern uitgestald.
Elke dag komen honderden mensen uit heel Duitsland naar Wolfsburg, om hier hun nieuwe Volkswagen Golf, Audi, Skoda of Seat op te halen. Al deze merken behoren tot het Volkswagen-imperium.
Tegenwoordig maakt Volkswagen er een heel event van. Simpelweg een auto uitkiezen bij de dealer, betalen en ermee naar huis rijden, dat was vroeger.
Autostadt Wolfsburg
Volkswagen in cijfers (2014)
| Kenmerk | Waarde |
|---|---|
| Aantal Duitse medewerkers | 271.000 |
| Jaaromzet | 200 miljard euro |
| Totale omzet Duitse auto-industrie | 384 miljard euro |
| Aantal geproduceerde voertuigen in Duitsland | 5,6 miljoen |
| Werkgelegenheid in de Duitse auto-industrie | 775.000 mensen |