Het is een situatie die je liever niet meemaakt: je bent betrokken bij een aanrijding en ontdekt dat de tegenpartij geen geldig rijbewijs heeft. Dit komt vaker voor dan je denkt; in Nederland rijden naar schatting 175.000 mensen zonder (geldig) rijbewijs.
Wat zijn de gevolgen als de bestuurder die jou heeft aangereden geen rijbewijs heeft? Heb je recht op een schadevergoeding bij letselschade, en hoe pak je dit aan?
Aansprakelijkheid bij een aanrijding zonder rijbewijs
Een groot misverstand is dat de bestuurder zonder rijbewijs automatisch schuldig is aan het ongeval. Het is niet toegestaan om zonder rijbewijs te rijden, maar dat betekent niet dat deze bestuurder per definitie aansprakelijk is. Er wordt altijd naar alle omstandigheden gekeken.
De verzekeraar kan de aansprakelijkheid niet zomaar afwijzen op basis van het ontbreken van een rijbewijs. De toedracht van het ongeval is doorslaggevend, waarbij het rijbewijs slechts een van de factoren is.
Billijkheidscorrectie
De factor van het rijbewijs wordt meegewogen bij de billijkheidscorrectie. Deze correctie wordt toegepast als beide partijen een fout hebben gemaakt. De billijkheidscorrectie kan ertoe leiden dat de bestuurder zonder rijbewijs alsnog een groot deel van de schade moet vergoeden.
Lees ook: Overname BMW en MINI dealerbedrijven: Van Poelgeest aan zet.
Daarnaast kan de verzekeraar van de andere partij de uitgekeerde schade verhalen op de bestuurder zonder rijbewijs. Naast een boete kan dus ook de schade die veroorzaakt wordt bij een ongeval, worden verhaald op de bestuurder zonder rijbewijs. De schade kan dus behoorlijk hoog oplopen.
Verzekering en rijden zonder rijbewijs
In Nederland zijn alle auto’s verplicht WA-verzekerd. Dit betekent dat het voertuig verzekerd is, niet de bestuurder. Een van de voorwaarden voor een verzekering is echter wel het hebben van een geldig rijbewijs.
Stel, u bent betrokken bij een kop-staartbotsing en lijdt hierdoor schade. Niet alleen blikschade, maar u bent ook gewond geraakt bij het auto ongeluk. Dan heeft u recht op een schadevergoeding van uw letselschade. De bestuurder die u van achteren aangereden heeft blijkt echter niet in het bezit van een rijbewijs. Een van de voorwaarden om verzekerd te kunnen zijn. Gelukkig is het antwoord op voornoemde vraag “nee”. In Nederland zijn alle voertuigen namelijk verplicht verzekerd tegen aansprakelijkheid. Het voertuig is dus verzekerd en niet de bestuurder.
Sommige verzekeraars bieden dekking bij een verlopen rijbewijs, maar dit verschilt per maatschappij. Het is belangrijk om de polisvoorwaarden te controleren.
Als de veroorzaker geen rijbewijs en/of verzekering heeft, kun je een beroep doen op het Waarborgfonds Motorverkeer.
Lees ook: Kentekencheck RDW: Waarom het belangrijk is voor BMW-eigenaren
Het Waarborgfonds Motorverkeer
Wanneer u zelf slachtoffer bent en de veroorzaker heeft geen rijbewijs en/of verzekering, kunt u uw schade alsnog vergoed krijgen. Er bestaat namelijk een Waarborgfonds Motorverkeer waar u zich kunt melden als u schade heeft en de bestuurder onbekend is of geen verzekering en/of rijbewijs heeft.
Auto kopen zonder rijbewijs
Een auto aanschaffen zonder geldig rijbewijs is lastig. Je kunt de auto wel op jouw naam laten zetten, maar daarmee ben je er nog niet. Een autoverzekering zonder rijbewijs afsluiten is in principe namelijk niet mogelijk. En zonder verzekering mag de auto niet op de openbare weg staan en moet je het kenteken laten schorsen bij de Rijksdienst voor het Wegverkeer (RDW). Je hoeft dan ook geen motorrijtuigenbelasting te betalen.
Heb je een partner die wel een rijbewijs heeft? En is je partner ook de regelmatige bestuurder van je auto? Dan kun je bij de meeste autoverzekeraars wel een autoverzekering afsluiten als eigenaar zonder rijbewijs. Je moet dan wel opgeven dat je partner de regelmatige bestuurder is.
Gevolgen van een ingenomen, gestolen of verlopen rijbewijs
Ingenomen rijbewijs
Wanneer je rijbewijs is ingevorderd of ingenomen door de politie of de officier van justitie, heeft dit ook gevolgen voor je autoverzekering. Mogelijk beëindigt je verzekeraar je autoverzekering. Hiervan doet de verzekeraar melding in het Centraal Informatie Systeem (CIS). Een nieuwe autoverzekering aanvragen is daarna heel lastig. Vaak kun je alleen nog terecht bij de Vereende tegen een veel hogere premie.
Gestolen of kwijt rijbewijs
Als je rijbewijs gestolen is of kwijt, dan mag je niet meer rijden. Als je dit toch doet en staande wordt gehouden, is de boete €110 (exclusief adminstratiekosten). Voorkom deze situatie en regel zo snel mogelijk een nieuw rijbewijs. Dit doe je bij de gemeente. Het is niet meer nodig om eerst aangifte te doen bij de politie.
Lees ook: Eigenaar auto achterhalen
Verlopen rijbewijs
Met een verlopen rijbewijs mag je in principe niet meer rijden. Als je dit toch doet en wordt aangehouden, is de boete €120. Is je rijbewijs een jaar of langer verlopen, dan betaal je €430. Of de autoverzekering dekking biedt bij een eventuele schade, hangt af van de verzekeraar. De een is hierbij coulanter dan de ander. Verzekeraars die dekking bieden, stellen de voorwaarde dat er geen medische keuring nodig is.
Voor bestuurders die wél een medische keuring nodig hebben, bijvoorbeeld omdat ze ouder zijn dan 75 jaar of een operatie hebben ondergaan, zijn verzekeraars strenger.
Joyriding
Joyriding betekent letterlijk “plezier-rijden”. Joyriding wordt geregeld in artikel 11 Wegenverkeerswet. Bij joyriding wordt een voertuig, meestal een auto, van een ander gestolen. De ‘joyrider’ steelt de auto van een ander en gaat daarmee rijden zonder toestemming van de eigenaar van de auto. Belangrijk is dat het bij joyriding niet gaat om diefstal in de zin van de wet: de joyrider steelt de auto alleen om er in te kunnen rijden en wil de auto na afloop weer teruggeven aan de eigenaar. Hij of zij wil de auto dus niet zelf houden. Meestal gaat joyriding samen met gevaarlijk hard rijden. Bij joyriding kunt u denken aan een 15-jarige jongen die stiekem de auto van zijn vader pakt en daarmee door de stad gaat racen. Ik word verdacht van joyriding.
Joyriding kan erg gevaarlijk zijn. Meestal gaat het namelijk om mensen zonder rijbewijs, vaak minderjarigen, die achter het stuur kruipen zonder rekening te houden met mogelijk ernstige gevolgen. De wetgever heeft joyriding dan ook als misdrijf bestempeld.
Voor joyriding zal in de meeste gevallen een strafbeschikking worden opgelegd. U hoeft dan niet voor de rechter te verschijnen. Vaak zult u een geldboete krijgen. Wanneer u deze betaalt, zult u niet verder vervolgd worden.
U moet echter goed voor ogen houden dat joyriding een misdrijf is en u dus automatisch een strafblad krijgt wanneer u niet in verzet gaat tegen de strafbeschikking. Dit kan grote gevolgen hebben voor uw loopbaan. De meeste werkgevers zullen namelijk een Verklaring Omtrent Gedrag van u vragen. Indien u het niet eens bent met de strafbeschikking, moet u binnen 14 dagen een verzetschrift indienen bij het Openbaar Ministerie. In het verzetschrift moet u onderbouwd aangeven waarom u het niet eens bent met de opgelegde strafbeschikking. Aangezien een strafblad grote gevolgen kan meebrengen, adviseren wij u om een gespecialiseerde advocaat in te schakelen.
De maximale straf die op joyriding staat, is een gevangenisstraf van 6 maanden of een geldboete van € 8.200,-.
Samenvatting boetes:
| Overtreding | Boete |
|---|---|
| Rijden zonder rijbewijs | Niet specifiek vermeld, maar kan leiden tot hoge kosten door aansprakelijkheid bij ongevallen. |
| Rijden met gestolen of kwijt rijbewijs | €110 (excl. administratiekosten) |
| Rijden met verlopen rijbewijs | €120 (bij een jaar of langer verlopen: €430) |