Rijden in een automaat heeft verschillende voordelen. Zo bieden ze meer comfort en zijn ze eenvoudig te bedienen, mits je weet hoe. Laten we eens kijken hoe automaat rijden precies werkt en hoe je kunt leren rijden met een automatische versnellingsbak. In de meeste gevallen leer je rijden met een handgeschakelde auto, maar je kunt ook kiezen om les te krijgen in een auto met automatische versnellingsbak.
De Basisprincipes van een Automatische Versnellingsbak
Bij automaat rijden wordt de versnellingsbak automatisch bediend. De auto schakelt tijdens het rijden zelf door naar een volgende versnelling zodra jij het tempo verhoogt. Waar bij handmatig schakelen een reguliere versnellingspook zit, werkt dat met rijden in een automaat iets anders. De pook van een automatische versnellingsbak ziet er dan ook anders uit. Een automaat is een auto met een automatische versnellingsbak: in plaats van handmatig te schakelen, doet de auto dit zelf. Je hoeft in principe alleen maar te kiezen of je vooruit, achteruit of stil wil staan.
Een automatische versnellingsbak heeft meestal de mogelijkheid om te kiezen uit verschillende standen, aangeduid met een letter. Gewoonlijk PRNDL:
- P - Park (parkeren): Deze stand zet je aan als je parkeert. Zet je de auto in de P-stand, dan blokkeert je versnellingsbak. Deze stand heeft dus als het ware hetzelfde effect als je handrem.
- R - Reverse (achteruit rijden)
- N - Neutral (vrij): Je zet je auto in deze stand als je wil dat deze stationair blijft draaien.
- D - Drive (rijden): In de meeste situaties gebruik je de "Drive" stand. Dit is de standaard rijstand waarin de automaat zelf de juiste versnellingen kiest op basis van je snelheid en het terrein.
- L - Low: (een lagere versnelling dan wat de automaat anders zou kiezen, bijvoorbeeld handig wanneer u bergafwaarts rijdt)
Er is ook sprake van S, wat een sportstand is waarbij de transmissie zich op dezelfde manier gedraagt, door eerder terug te schakelen wanneer het gas open wordt gedraaid om te passeren en door de lagere versnellingen langer vast te houden voor een langdurige acceleratie.
Daarnaast zijn er auto’s die stand M of S hebben. Deze letters staan voor Manual en Sport. Manual betekent dat je zelf bepaalt wanneer je de auto op of terug gaat schakelen. Dit doe je door de hendel naar voren of achteren te bewegen. De sportstand zorgt ervoor dat je auto minder snel opschakelt.
Lees ook: Je Rijbewijs Verlengen: Stappenplan
Sommige automaten hebben meerdere, optionele standen. Zo kan je te maken krijgen met stand 1, 2 of 3. Dit zijn lage versnellingen en zijn handig als je bijvoorbeeld een zware aanhanger moet trekken.
In de laatste jaren hebben automatische transmissies met manuele standen een hoge vlucht genomen, meestal herkenbaar aan de plus- en min-standen op een aparte poort naast de versnellingspook. Bij deze auto’s betekent de manuele stand meestal dat alleen de bestuurder kan schakelen, maar in sommige gevallen blokkeren ze alleen de hogere versnellingen.
Hoe werkt een automatische versnellingsbak?
Het meest voorkomende type automaat (volautomaat) gebruikt hydraulische kracht om te schakelen. Dit apparaat combineert een koppelomvormer of een vloeistofkoppeling met versnellingsbakken die de gewenste reeks versnellingen voor de auto leveren. De koppelomvormer verbindt de motor met de transmissie en gebruikt vloeistof onder druk om het vermogen over te brengen op de versnellingen.
Een koppelomvormer was een fundamentele doorbraak die ervoor zorgde dat automatische transmissies verder konden ontwikkelen. Een koppelomvormer vervult in wezen de functie die een mechanische koppeling in een handgeschakelde versnellingsbak vervult. Hij maakt het mogelijk de motor aan de aandrijflijn te koppelen en van de aandrijflijn los te koppelen wanneer dat nodig is om het schakelen mogelijk te maken (en soepel te laten verlopen).
Wanneer u een auto met een automatische versnellingsbak bestuurt, wordt het systeem geactiveerd wanneer u de auto in Drive zet. Door het gaspedaal in te trappen, begint de krukas van de motor sneller te draaien en dit leidt op zijn beurt tot meer druk in de koppelomvormer. Terwijl de auto voorwaarts rijdt, voelen de hydraulica en de elektronica van de transmissie de snelheid van de auto in verhouding tot het motortoerental, en de transmissie schakelt in reactie daarop automatisch van versnelling.
Lees ook: Haal je rijbewijs B
In de klassieke automatische transmissie registreert het hydraulisch systeem in de transmissie deze snelheidsveranderingen. Die hydraulica activeert dan andere hydraulica om van versnelling te veranderen in de planetaire tandwielkast. Tegenwoordig vult elektronica dat detectieproces aan en werkt de automatische transmissie samen met de andere systemen van de auto.
Tips voor het Rijden in een Automaat
Hier zijn 10 tips om je te helpen comfortabel en veilig te rijden in een auto met een automatische transmissie:
- Gebruik altijd het rempedaal bij het starten: Het starten van een auto met automatische transmissie begint met het indrukken van het rempedaal. Dit is een veiligheidsmaatregel die voorkomt dat de auto per ongeluk begint te rijden wanneer je de motor start.
- Zet de versnellingspook in "Park" bij stilstand: Wanneer je de auto parkeert of stilstaat, zoals bij een verkeerslicht, moet je de versnellingspook altijd in de "Park" (P) stand zetten. In de "Park" stand worden de aandrijfassen geblokkeerd, waardoor de auto niet kan bewegen.
- Gebruik Drive (D) voor normaal rijden: In de meeste situaties gebruik je de "Drive" stand. Of je nu in de stad rijdt of op de snelweg, "Drive" zorgt ervoor dat je soepel en zonder onderbreking kunt accelereren en afremmen.
- Oefen in een veilige omgeving: Als je nieuw bent met het rijden in een automaat, neem dan de tijd om te oefenen in een rustige, veilige omgeving.
- Zorg ervoor dat de auto volledig stilstaat voor het schakelen tussen "Drive" en "Reverse": Om schade aan de transmissie te voorkomen, moet je altijd wachten tot de auto volledig stilstaat voordat je schakelt tussen "Drive" en "Reverse".
- Houd het rempedaal ingedrukt bij het stoppen op een helling: Wanneer je stopt op een helling, moet je het rempedaal ingedrukt houden om te voorkomen dat de auto naar voren of achteren rolt.
- Gebruik de handrem bij het parkeren: Zelfs als je de auto in "Park" hebt gezet, is het aan te raden om ook de handrem te gebruiken, vooral op hellingen.
- Wees voorzichtig met het gaspedaal: Automatische auto's reageren vaak sneller op het gaspedaal dan handgeschakelde auto's. Een lichte druk kan al resulteren in een snelle acceleratie.
- Vermijd het "tweevoetig" rijden: Het is belangrijk om alleen je rechtervoet te gebruiken voor zowel het rem- als gaspedaal. Gebruik je linkerbeen niet om te remmen.
- Pas op met te snel accelereren: Automatische auto's kunnen sneller schakelen als je abrupt op het gaspedaal drukt.
Voordelen en Nadelen van een Automaat
Er zitten veel voordelen aan het rijden van een automaat, maar er zijn ook nadelen. Een voordeel is dat een automaat meer comfort brengt. Je hoeft niet steeds op of terug te schakelen. Hierdoor kan je beter op de weg letten en ben je alerter op je omgeving.
Nadelen van het rijden in een automaat zijn onder andere de prijs. Een automaat is duurder dan een auto met een handmatige versnellingsbak. Heb je les gehad in een auto met automatische versnellingsbak? Dan mag je niet zomaar in een auto met handmatige versnellingsbak rijden. Andersom mag dit wel, maar het kan zijn dat je bij een eventuele overstap van handmatig naar automaat weer opnieuw moet leren schakelen.
Hoe u een auto met automatische transmissie bestuurt
Automaat Rijden in Specifieke Situaties
File rijden met een automaat
File rijden met een automaat is een verademing ten opzichte van een handgeschakelde auto. Wil je echt ontspannen rijden? Kies dan een auto met adaptieve cruise control.
Lees ook: Autohuur voor jongeren
Bergop en Bergaf Rijden met een Automaat
Toch blijkt een automaat het wel een tikkeltje zwaar te hebben in bergachtige gebieden. Ga je toch met een automaat in de bergen? Dan kun je het beste kiezen voor handmatige bediening. Zowel bergop als bergaf. Je kunt de meeste automaten ook handmatig bedienen door een knopje in te drukken of in een andere modus te zetten. Op deze manier heb je de auto meer onder controle, kan de motor wat meer toeren maken en bij rem je bij afdalen wat meer op de motor.
- Activeer de handmatige modus: dit doe je door de versnellingspook in de stand 'M' te zetten.
- Bergop rijden: houd de auto in een lagere versnelling als je merkt dat de motor moeite heeft om omhoog te komen of als de snelheid sterk terugvalt.
- Bergaf rijden: zet de auto in een lagere versnelling voordat je begint aan een lange afdaling. Dit zorgt ervoor dat je meer op de motor remt en minder vaak het rempedaal hoeft te gebruiken.
- Gebruik de motorrem: door in een lage versnelling af te dalen, laat je de motor helpen bij het afremmen van de auto.
- Vermijd het gas intrappen: probeer de snelheid zoveel mogelijk te controleren met de motorrem.
- Let op de toerenteller: houd de toeren hoog, maar voorkom dat de motor overbelast raakt(in de rode zone van de toerenteller).
Automaat Rijbewijs
In Nederland kun je ook een rijbewijs halen dat alleen geldig is voor het rijden in een automaat, een rijbewijs B met code 78. Tijdens de rijlessen leer je niet schakelen, of de koppeling gebruiken. Je mag met dit rijbewijs ook niet de weg op met een handgeschakelde auto. Het voordeel van het rijbewijs voor de automaat is dat je je op minder handelingen hoeft te richten, en je aandacht volledig kunt gebruiken voor weggebruik en verkeersregels.
Wel komt het automaatrijbewijs met een belangrijk nadeel. Zo mag je alleen in een automaat rijden en ben je daarin dus beperkt. “Heb je een rijbewijs voor een schakelauto? Dan mag je ook in een automaat rijden. Andersom geldt dit helaas niet.
Verschillende Soorten Automatische Transmissies
Er zijn verschillende soorten automatische transmissies, elk met hun eigen techniek en rijervaring:
- Klassieke automaat: Werkt met een koppelomvormer in plaats van een koppeling.
- CVT (Continu Variabele Transmissie): Heeft geen vaste versnellingen, maar werkt met een trommel en riem of een soortgelijke techniek.
- Dubbelkoppelingstransmissie: Gebruikt twee koppelingen: één voor de even versnellingen en één voor de oneven.
- AMT (Automated Manual Transmission): Is eigenlijk een handgeschakelde versnellingsbak waarbij de auto zelf de koppeling en schakeling regelt.
- Elektrische auto’s: Hebben geen traditionele versnellingsbak, maar werken met een enkele overbrenging.
Onderhoud van een Automatische Versnellingsbak
Het verversen van versnellingsbakolie is een belangrijk onderdeel van het onderhoud van de transmissie. Een automaat spoelen is een proces waarbij de vloeistof in een automatische versnellingsbak uit de transmissie wordt gespoeld en vervangen door nieuwe transmissievloeistof. Wanneer het spoelproces correct wordt uitgevoerd, wordt bijna 100% van de oude vloeistof vervangen door nieuwe vloeistof, inclusief vloeistof in de koppelomvormer en olie koelleidingen. Bij alleen het vervangen van de olie is dit niet het geval.
Om dit te voorkomen dient een versnellingsbak periodiek te worden gespoeld. Dankzij het spoelen zal het vervuilde olie uit de versnellingsbak worden gehaald. Daarbij kan eventueel een reinigingsmiddel worden gebruikt voor een extra goed resultaat.
| Stap | Beschrijving |
|---|---|
| 1 | Zoek de vul- en aftapplug op de versnellingsbak. Deze bevinden zich meestal aan de onderkant van de versnellingsbak. |
| 2 | Sommige fabrikanten raden aan om de auto een tijdje te laten draaien voordat de versnellingsbakolie wordt bijgevuld. |
| 3 | Plaats een opvangbak onder de aftapplug en draai de plug los met het juiste gereedschap. |
| 4 | Plaats een trechter in de vulopening en giet de juiste hoeveelheid versnellingsbakolie in de versnellingsbak. |
| 5 | Draai de aftapplug stevig vast en zorg ervoor dat deze niet lekt. |
| 6 | Start de auto en laat deze een paar minuten stationair draaien. |
Conclusie
Of automaat rijden iets voor jou is hangt af van je persoonlijke voorkeuren. Het rijden in een automaat is relatief makkelijk. Omdat het makkelijker is, is automaat rijden ook veiliger. Vooral tijdens files en in drukke gebieden is het fijn als je niet hoeft te schakelen. Meestal ben je voor de aanschaf en het onderhoud van een automaat meer kwijt dan voor een schakelauto. Oudere automaten kunnen minder zuinig zijn dan schakelauto’s. Heb je echter een nieuwer model? Sommige automobilisten missen de controle van het schakelen wanneer ze in een automaat rijden.