De geschiedenis van autobedrijven in Nederland is rijk en divers, gekenmerkt door innovatie, groei en het vermogen om zich aan te passen aan veranderende tijden. Van de pioniers die aan het begin van de 20e eeuw de eerste automobielen importeerden en verkochten, tot de moderne bedrijven die een breed scala aan mobiliteitsoplossingen bieden, de Nederlandse autobranche heeft een lange weg afgelegd.
In dit artikel duiken we in de geschiedenis van enkele opmerkelijke autobedrijven in Nederland, waaronder de honderdjarige aanwezigheid van Citroën, het 50-jarige jubileum van Autobedrijf Van Nieuwenhoven, en de meer dan een eeuw ervaring van Van Ekris. We belichten de uitdagingen en successen die deze bedrijven hebben gekend, en de rol die ze hebben gespeeld in de ontwikkeling van de Nederlandse mobiliteit.
Citroën in Nederland: Een Eeuw van Innovatie
De oprichting van Citroën Nederland markeert een belangrijk moment in de geschiedenis van het Franse merk. In oktober 1924 opende de eerste vestiging van Automobiles Citroën aan de Weteringschans in Amsterdam. Door de oprichting van Automobiles Citroën werd het plan van André Citroën - oprichter van het merk - verwezenlijkt om in Nederland de verkoop van Citroën-modellen in eigen beheer uit te voeren.
Kort daarna begon het merk al snel met het publiceren van advertenties in de landelijke kranten om Citroën op de kaart te zetten in alle provincies. In een advertentie uit 1925 over de 10 P.K. is te lezen: “De 10 P.K. Citroën kan door de lage verbruiks- en onderhoudskosten gemakkelijk wedijveren met wagens van mindere sterkte. De 10 P.K. is uitgerust met ballonbanden.” De nieuwprijs van de 10 P.K. Citroën bedroeg toentertijd 2.100 gulden.
De driezits 5 P.K. Torpedo - ook uitgerust met comfortabele ballonbanden - had een vanafprijs van 1.700 gulden. Zelfs in 1925 werd al duidelijk dat het bereikbaar maken van mobiliteit voor het grote publiek en het bieden van comfort hoog in het vaandel stonden bij Citroën. “Het devies van Citroën is nog steeds economie, comfort, snelheid en veiligheid”, stond in een advertentie gepubliceerd in 1925. De populariteit van Citroën in Nederland groeide gestaag en al snel werd een lijst van officieel aangestelde agenten samengesteld, zodat Citroën een landelijk dekkend netwerk kreeg.
Lees ook: Vind het beste autobedrijf
Citroën groeide verder door en vestigde een sterke positie in het Nederlandse straatbeeld. Niet alleen met personenauto’s overigens, maar ook met bedrijfswagens. Om de groei van Citroën in Nederland in goede banen te leiden, betrok Citroën in 1931 het zogeheten Citroëngebouw, ook bekend als de Citroëngarage. Ter gelegenheid van de honderdste verjaardag van Citroën Nederland is een jubileumboekje verschenen.
De 100-jarige geschiedenis van Citroën in Nederland kent talloze hoogtepunten. Van de introductie van de Citroën Traction Avant - één van de eerste in grote serie gebouwde voorwielaangedreven auto’s - tot de geliefde 2CV die een symbool van eenvoud en betaalbaarheid werd. Ook de Citroën DS - bekend om zijn vooruitstrevende ontwerp en geavanceerde technologie - maakte een grote impact in Nederland.
Na terugkeer van de vrede in 1945 was Citroën uitermate populair - Nederland was een 'voorrangsland' van de fabriek en zo kon het fabrieksfiliaal bijna alle uit Frankrijk toegestane leveringen voor zijn rekening nemen. De onsterfelijke 2CV, in ons land liefkozend tot Eend omgedoopt, kent aanvankelijk slechts een bescheiden aantal kopers. Het model beleefde zijn export-primeur tijdens de RAI autotentoonstelling in 1952. Door de spraakmakende reclames die door Karel Suyling werden bedacht, zou het model een enorme populariteit hebben.
En wanneer de Traction midden jaren 50 wordt vervangen door de DS19 - de Snoek, weer zo’n dierennaam - blijkt deze gestroomlijnde berline ook aan te slaan bij de Nederlandse kopers. Tot 1976 werden er niet minder dan 34.000 geleverd - tot aan het leger, politie, het Koninklijk Huis en ambulancediensten aan toe. De Citroën BX vormt een ander hoogtepunt. Dit model vond in Nederland gretig aftrek dankzij eigenschappen als praktisch, ruim, comfortabel en scherp geprijsd, precies zoals moderne Citroën-modellen.
Door de grote schare fans werden ook andere modellen steeds weer een succes. Van de GS - Auto van het Jaar tijdens de RAI van 1971 - via onder andere de SM, CX, Visa, AX, XM, Xantia en zelfs vrachtwagens tot de huidige modellenreeks. Uiteraard waren er ook uitdagende periodes, zoals de economische crisis in de jaren dertig van de vorige eeuw en de Tweede Wereldoorlog en recentelijk nog de coronacrisis. Maar steeds opnieuw toonde Citroën veerkracht.
Lees ook: Alles over spoedcursussen voor je rijbewijs
Onlangs nog toonde Citroën het gedurfde conceptmodel oli waarvan meerdere elementen te vinden zijn op de nieuwe, volledig elektrische ë-C3. Citroën wil elektrische mobiliteit voor iedereen toegankelijk maken en biedt de ë-C3 - met een actieradius tot 320 kilometer, de mogelijkheid van 100 kW snelladen, een uitstekende uitrusting en het hoogste comfort in het segment - aan voor de aantrekkelijke prijs vanaf € 24.290 incl BTW/BPM. De niet-elektrische nieuwe C3 is er al vanaf € 21.690 incl BTW/BPM.
Binnenkort voegt Citroën ook de nieuwe C3 Aircross (ook als zevenzitter) en de volledig elektrische ë-C3 Aircross toe aan het gamma. In april 1976 werd Citroën onderdeel van de PSA Group, wat leidde tot versterkte innovatie en verdere groei van het merk. In 2021 fuseerde PSA Group met Fiat Chrysler Automobiles (FCA) tot Stellantis - nu een van de grootste aanbieders van mobiliteit ter wereld.
Autobedrijf Van Nieuwenhoven: 50 Jaar Familiegeschiedenis
Autobedrijf Van Nieuwenhoven bestaat 50 jaar! Zo’n 50 jaar geleden repareerde Bert van Nieuwenhoven, eind jaren 60, zijn eerste auto’s in de garage achter het woonhuis van zijn ouders. Daarmee zette hij de toon voor zijn eigen bedrijf. In 1970 nam het serieuze vormen aan en sloot zijn broer Jac zich bij hem aan. Ze schreven zich in bij de Kamer van Koophandel onder de naam Gebr. Van Nieuwenhoven en bouwden hun eigen werkplaats en tankstation op de huidige locatie van ons bedrijf, toen nog Eind 12a. Een woonhuis voor hem en mam, volgde kort daarop. En later in 1976 werd er een showroom bijgebouwd.
Anno 2020 telt Autobedrijf Van Nieuwenhoven 11 medewerkers, is het lid van Stichting Vakgarage, verkoopt en repareert (tweedehands) auto’s en -onder het label Green2Go- elektrische vervoersmiddelen. In 1970 bouwden Bert en Jac hun werkplaats die vandaag de dag nog altijd dienst doet. Zes jaar later werd de werkplaats uitgebreid met een showroom. Zowel de werkplaats als de showroom ondergingen in 1990 een grote verbouwing; een grote staalconstructie werd over de showroom en de garage geplaatst, waarbij de voormalige woning van Bert en zijn gezin geïntegreerd werd in het bedrijfspand.
Vanaf deze plek zeggen we graag iedereen die ons daarbij heeft geholpen nogmaals dankjewel. Jan Weekers uit Nederweert-Eind, ook wel bekend als Jan van Houts, was een van de eerste klanten van Autobedrijf Van Nieuwenhoven. En nog altijd komt hij over de vloer. Hoewel de showroom er pas in 1976 was, verkocht Bert bij aanvang van de werkplaats al auto’s van andere dealers. Zo dus ook aan ‘Van Houts’.
Lees ook: Rijbewijs halen: zo doe je dat!
In 1971 kocht hij zijn eerste gloednieuwe gezinswagen bij ons: een Simca 1301. Onder het genot van een kop koffie en thee blikken we met ondernemersvrouwen Riek en Nellie van Nieuwenhoven terug op hun rol in het familiebedrijf. Zij stonden als achterban mede aan de wieg van Autobedrijf Van Nieuwenhoven. Riek woonde met Bert aan het bedrijf. Nellie moest iets meer plannen: “Ik nam onze dochters mee naar het bedrijf. Als baby sliepen ze dan in de wandelwagen en later speelden ze met de kinderen van Riek.
De heropening na de grote verbouwing in 1990 was voor beiden de mooiste mijlpaal. Riek tot slot: “Bert en Jac vulden elkaar goed aan. Ze mogen trots zijn op wat ze hebben opgebouwd. De tijd waarin Bert en Jac hun klanten in overall te woord stonden en waarbij deals onder het genot van een sigaret of sigaar op ‘kantoor’ gesloten werden, bestaat niet meer.
Ook de tijd waarin afspraken - als een woord geven niet genoeg bleek - werden vastgelegd op een kladje papier, bierviltje of sigarendoosje is veranderd. Met de stap naar dealer kwamen ook de eisen van de importeur. Ondanks deze veranderingen vinden klanten het dorpse karakter van het bedrijf nog steeds terug in de persoonlijke benadering. Er is ook sprake van liefde op de werkvloer.
Jack, onze jarige job vandaag, bemant al sinds oktober 1989 onze receptie/aftersales. En dat doet hij met verve. Wat ervoor zorgt dat ze al zolang (samen) werken bij Van Nieuwenhoven? Jack: “Het is een kleinschalig familiebedrijf waar je wordt gewaardeerd. Jan van der Zwaan is autotechnicus bij Autobedrijf van Nieuwenhoven. Al meer dan 40 jaar is deze grote vriendelijke reus werkzaam bij ons bedrijf en ‘stil going strong’.
Duurzaamheid is al een aantal jaren een hot item. Alles moet groener om het milieu en klimaat minder te belasten. En dankzij innovaties kan dat ook. In 2010 zetten wij de eerste stappen op dat terrein. Nog altijd voeren we het Nederlandse fietsmerk Qwic met mooie modellen voor oud én jong. Jac: “Als ik terugkijk op die jaren in het bedrijf, heb ik het altijd mooi gevonden hoe we zijn blijven bouwen en innoveren.
Vooral de verbouwing in 1990 waarin we alles zo’n beetje in eigen beheer hebben gedaan. Autobedrijf Van Nieuwenhoven is tegenwoordig een mobiliteitspartner in de brede zin van het woord. Bart van Nieuwenhoven en Caroline Stultjens-Van Nieuwenhoven lieten al op jonge leeftijd hun neus zien binnen het bedrijf van vader Bert en ome Jac. Bart zocht het meer in de praktische hoek en ging voor autotechniek.
50 jaar Autobedrijf Van Nieuwenhoven - Dialect
Van Ekris: Meer dan een Eeuw Toyota Ervaring
Gerrit van Ekris is geboren op 03-04-1886 te Abcoude. Met als resultaat een getuigschrift met classificering uitmuntend, uitgegeven voor bankwerken en huissmeden. In 1930 is hij Chevrolet’s gaan verkopen. Net voor de oorlog heeft hij voor het merk Opel gekozen om te gaan verhandelen. Naast deze activiteiten was er in de omgeving van Breukelen vraag naar landbouwwerktuigen en tractoren.
Watersnoodramp 1953. Cees van Ekris is tijdens deze ramp naar Zeeland vertrokken om te helpen de tractoren van water te ontdoen, weer rijdbaar te krijgen en ze weer een nieuw kleurtje te geven. Met het in bedrijf nemen van het verbouwde pand, is de verantwoording overgenomen door de twee broers Jan en Cees van Ekris. Het plotselinge overlijden op 23-10-72 van Cees van Ekris resulteerde in een hele verandering in het bedrijf. Noodgedwongen de overname door de 3e generatie Gert van Ekris die toen nog maar 20 jaar was moest direct van school af om de zaak in te gaan of de zaak moest verkocht worden.
Gert van Ekris kwam op het idee om Toyota dealer te worden. Er werd een afspraak bij de importeur Louwman & Parqui gemaakt en na enkele maanden in 1974 werd Van Ekris Toyota dealer. Door een goed zakelijk inzicht en hard werken heeft Gert er uiteindelijk voor gezorgd, samen met het minimum aan personeel dat Van Ekris weer uit het dal kroop. In 1984 nam Gert van Ekris een autodealer in Mijdrecht over.
In 1998 werd er een compleet modern nieuw pand gebouwd van 2500m2. Het bedrijf doet het goed, de service is van hoge klasse zoals we dat al 100 jaar doen. In 2004 werd het oude pand in Mijdrecht verbouwd tot een 2 verdiepingen tellende showroom. In 2010 werd het bedrijf in Maarssen verbouwd om er nog eens 800m2 bij te krijgen. In 2012 werden wij na 100 jaar door onze toemalige koninging Beatrix officieel benoemd tot Hofleverancier en mochten wij het predicaat ‘Hofleverancier’ ontvangen.
Inmiddels is Van Ekris gegroeid en is er naast de Toyota dealer bedrijven in Maarssen en Mijdrecht begin 2019 Alphen aan den Rijn bij gekomen. Inmiddels is Van Ekris gegroeid en is er naast de Toyota dealer bedrijven in Maarssen, Mijdrecht en Alphen a/d Rijn begin 2023 Woerden bijgekomen. Van Ekris groeit, en daar zijn we trots op! Per 1 maart 2025 verwelkomen we een nieuwe vestiging binnen onze familie: Toyota Van Ekris Waddinxveen.
Andere Opmerkelijke Autobedrijven
Naast de bovengenoemde bedrijven zijn er nog tal van andere autobedrijven in Nederland met een rijke historie. Hieronder een korte beschrijving van enkele van deze bedrijven:
- Autobedrijf J. Hoiting: Opgericht in 1922 in Dalen, begonnen als reparateur van (motor)rijwielen en verkoper van benzine uit blik. In 1964 werd de samenwerking met Renault bekrachtigd, wat tot op de dag van vandaag een belangrijke rol speelt.
- Haagsche Automobiel Maatschappij: Opgericht in 1901 door P.J. werd geïmporteerd.
- D.A.G.O.: D.A.G.O. staat voor De Automobiel Garage Onderneming. Staatscourant no. 166 van 1911 bevat de statuten der naamloze vennootschap D.A.G.O., automobielhandel en garageonderneming, te Wildervank.
- Automobielbedrijf J. Hulleman N.V.: Voor Automobielbedrijf J. Hulleman N.V. was 1971 een belangrijk jaar vanwege het 100-jarig bestaan. Pieter Hulleman, in 1842 te Edam geboren, begint een zaak in Gouda. Omstreeks 1920 verkoopt Hulleman de eerste T-Ford.
- Luijbregts: Ter gelegenheid van het 100-jarig bestaan (1917-2017) heeft Luijbregts uit Valkenswaard dit boek uitgegeven. Kees Luijbregts begon in 1917 zijn eigen bedrijf: de Eerste Valkenswaardse Autogarage.
- Garage Campfens: Garage Campfens Na dat Hubertus Joseph (Bert) Campfens, geboren 7 juli 1888, in de zomer van 1924 vergunning kreeg om een werkplaats met woonhuis en winkel, te bouwen aan de Christaan de Vrieslaan in Middelharnis.
- Garagebedrijf N. Fisette & Zn: Nicolas Fisette (1888-1952) startte met een vrachtwagenbedrijfje, vervolgens verkocht hij ook personenwagens, en dreef hij in de jaren twintig een kleine busonderneming (met bussen van Renault).
- Ter Heegde: In het begin van de vorige eeuw, om precies te zijn in 1908, begint Bernhard ter Heegde sr. in Enschede met een handel in haarden, kachels, rijwielen en naaimachines.
- Van der Linden Groep: Een familiebedrijf dat al sinds 1935 bestaat. Wat ooit begon als fietsenmakerij om uiteindelijk een grote speler te worden in de autobranche.
- Van den Udenhout: In 1957 verkreeg Jan van den Udenhout het dealerschap voor de verkoop van Volkswagen. Inmiddels is Van den Udenhout uitgegroeid tot één van de grootste autodealers van Oost-Brabant.
Conclusie
De geschiedenis van autobedrijven in Nederland is een afspiegeling van de bredere economische en sociale ontwikkelingen in het land. Van de eerste automobielen tot de opkomst van elektrische voertuigen, de Nederlandse autobranche heeft zich steeds weer weten aan te passen aan veranderende omstandigheden. De bedrijven die we in dit artikel hebben besproken, zijn slechts enkele voorbeelden van de vele ondernemingen die een belangrijke rol hebben gespeeld in de ontwikkeling van de Nederlandse mobiliteit.
Deze bedrijven hebben niet alleen bijgedragen aan de economische groei van Nederland, maar ook aan de verbetering van de levenskwaliteit van de Nederlandse bevolking. Door het aanbieden van betaalbare en betrouwbare mobiliteitsoplossingen hebben ze het mogelijk gemaakt voor mensen om verder te reizen, nieuwe kansen te grijpen en hun horizon te verbreden.