Wanneer u in Nederland de openbare weg op wilt in een gemotoriseerd voertuig, is het hebben van een geldig rijbewijs voor dat type voertuig een keihard vereiste. Rijden zonder rijbewijs is bij wet verboden.
Het rijden zonder rijbewijs is een strafbaar feit. De wetgever heeft dit als een overtreding aangemerkt. In Nederland is het verboden om een motorvoertuig te besturen zonder geldig rijbewijs. Dit staat beschreven in artikel 107 van de Wegenverkeerswet 1994.
Waarom mag je niet rijden zonder rijbewijs? Wat zijn de gevolgen hiervan? We vertellen je er alles over!
Rijden zonder rijbewijs betekent dus in feite dat iemand zonder toestemming van bevoegde instanties een motorvoertuig bestuurt. Het rijbewijs is er in dit geval wel, maar toch mag de persoon (tijdelijk) niet rijden. Het is dan ook belangrijk dat u bij een aanklacht als deze direct juridische hulp inroept van een gespecialiseerde advocaat.
Laten we eens kijken naar de verschillende aspecten en gevolgen van het rijden zonder rijbewijs.
Lees ook: Lees onze uitleg over BMW Aandrijvingssystemen
'Dus je rijdt zonder rijbewijs?' | WEGMISBRUIKERS
Vormen van Rijden Zonder Rijbewijs
De meest klassieke vorm van het zonder rijbewijs rijden, is wanneer iemand in het geheel niet in het bezit is van een rijbewijs. Dit kan zijn omdat iemand in het geheel niet aan rijlessen is begonnen of omdat iemand er niet in is geslaagd het rijexamen te halen.
De tweede vorm van het rijden zonder rijbewijs is wanneer dat ongeldig is. Door de vele maatregelen die het CBR kan nemen, is dit een modernere vorm van het zonder rijbewijs rijden. In artikel 107 lid 2 Wegenverkeerswet is opgenomen dat een rijbewijs zijn geldigheid niet mag hebben verloren.
Voorts kan men rijden zonder rijbewijs wanneer er sprake is van een tijdelijk rijverbod. Dit tijdelijke rijverbod kan zijn gebaseerd op de invordering van een rijbewijs door de politie, een inhouding door de officier van justitie en een ontzegging van de rijbevoegdheid door de rechter.
In het geval van rijden tijdens rijontzegging heeft de bestuurder immers wel ooit een geldig rijbewijs behaald, maar is hij of zij (bijvoorbeeld vanwege een invordering wegens snelheid) tijdelijk niet bevoegd om het te gebruiken. Dat is dus wat anders dan een situatie waarin iemand helemaal geen rijbewijs heeft.
Mogelijk rijdt u zonder rijbewijs omdat u deze thuis bent vergeten.
Lees ook: Verlopen rijbewijs: risico's
Strafrechtelijke Gevolgen
De wetgever heeft het rijden zonder rijbewijs als onwenselijk gezien. De maximale straf voor het zonder rijbewijs rijden is op grond van artikel 177 Wegenverkeerswet een hechtenis van zes maanden en een geldboete van de derde categorie. Het is strafbaar om te rijden zonder rijbewijs. Dit is bepaald in artikel 177 Wegenverkeerswet.
In tegenstelling tot het zonder rijbewijs rijden is het rijden zonder geldig rijbewijs een misdrijf. De maximale straf voor dit feit is een gevangenisstraf van 12 maanden en een geldboete van € 21.750,- (2020). Net als het rijden zonder geldig rijbewijs is dit een misdrijf. In de praktijk gaan rechters streng om met het rijden tijdens een tijdelijk rijverbod.
Om de gelijkheid in de berechting te bevorderen heeft het College van Procureurs-Generaal van het Openbaar Ministerie een richtlijn voor straffen opgesteld. Dit is de Richtlijn voor strafvordering feitgecodeerde misdrijven en overtredingen.
Een eerste overtreding wordt met een geldboete afgedaan. Bij een tweede overtreding wordt de verdachte gedagvaard voor de Kantonrechter en wordt er een geldboete en 1 week hechtenis voorwaardelijk geëist.
Stel dat u heeft gereden zonder rijbewijs en u aangehouden bent. Een aanklacht wegens rijden zonder geldig rijbewijs wordt afgehandeld door de kantonrechter. De eerste keer zult u echter vaak een strafbeschikking ontvangen. Zo’n beschikking is in feite een voorstel van het Openbaar Ministerie (OM) om de zaak zonder tussenkomst van de rechter af te doen middels een geldboete en zo beide partijen de moeite van een zitting te besparen. Wel is het zo dat u daardoor impliciet schuld bekent en het strafbare feit wordt geregistreerd in justitiële documentatie. Met andere woorden: door de strafbeschikking van het OM te accepteren ontstaat een strafblad.
Lees ook: Rijden op een brommer zonder geldig rijbewijs
Boetes en Straffen
De straffen voor rijden zonder rijbewijs zijn niet mals en kunnen in geval van recidive snel oplopen. De eerste keer komt u zoals gezegd vaak weg met een bekeuring rijden zonder rijbewijs. Wordt u na een eerste veroordeling echter binnen 4 jaar opnieuw aangehouden zonder rijbewijs, dan is naast een geldboete (afhankelijk van het type voertuig) voorwaardelijke hechtenis vaak onvermijdelijk. U hoeft deze hechtenis, oftewel celstraf, alleen uit te zitten als u binnen de proeftijd van 2 jaar opnieuw in de fout gaat. Vanaf de derde overtreding wordt de hechtenis echter vaak onvoorwaardelijk van karakter.
Om het de kantonrechter gemakkelijker te maken en er voor te zorgen dat veroordeelden zoveel mogelijk op gelijke straffen kunnen rekenen (dat laatste noemt men rechtsgelijkheid) heeft het OM voor bepaalde, veelvoorkomende delicten een richtlijn voor strafvordering opgesteld. Ook voor rijden zonder rijbewijs bestaat zo’n richtlijn. Hierin wordt met name besproken hoe de straf verandert (lees: toeneemt) als iemand meerdere keren voor hetzelfde vergrijp bij de kantonrechter verschijnt.
Wanneer u wordt veroordeeld wegens rijden zonder een geldig rijbewijs kunt u dus in veel gevallen rekenen op een geldboete en/of (voorwaardelijke dan wel onvoorwaardelijke) hechtenis. Ook een taakstraf behoort tot de mogelijkheden.
Het is niet mogelijk dat u daarnaast ook nog een ontzegging van de rijbevoegdheid of rijontzegging (OBM) opgelegd krijgt.
De boete voor de eerste keer rijden zonder rijbewijs bedraagt €340,00. De tweede keer dat de politie je betrapt, is de boete €400,00 en krijg je een voorwaardelijke gevangenisstraf van 1 week.
Word je vaker dan twee keer betrapt met rijden zonder rijbewijs dan kan je een langere gevangenisstraf opgelegd krijgen. Hiernaast kan de politie ook besluiten je voertuig in beslag te nemen. De maximale straf voor dit strafbaar feit is zes maanden hechtenis en een boete van €8.700,00.
In onderstaande tabel vindt u de boetes die staan op het rijden zonder rijbewijs.
| Overtreding | Boete (2023) |
|---|---|
| Rijden zonder rijbewijs (scooter) | €260,- |
Gevolgen bij een Ongeval
Hiervoor is al ingegaan op de mogelijk strafrechtelijke gevolgen van het rijden zonder rijbewijs. Wanneer iemand niet in het bezit is van een (geldig) rijbewijs en een aanrijding veroorzaakt, kan men problemen met de verzekeringsmaatschappij krijgen. In de meeste verzekeringspolissen is namelijk opgenomen dat de verzekeraar de uitgekeerde schade op de verzekerde kan verhalen wanneer iemand ten tijde van het ongeval niet in het bezit was van een (geldig) rijbewijs.
Wanneer u immers zonder rijbewijs de weg op gaat en bij een verkeersongeval betrokken raakt, bent u niet verzekerd. Dat betekent dat u met een flinke schadepost kunt komen te zitten, die u in het ergste geval een leven lang kan blijven achtervolgen. Denk hierbij niet alleen aan materiële schade, zoals de schade aan uw auto of een vangrail, maar vooral ook aan medische kosten en eventueel smartengeld in geval van (blijvend) letsel.
Als u een ongeluk veroorzaakt bij het rijden op een scooter of brommer zonder rijbewijs, bent u niet verzekerd.
Als je zonder rijbewijs betrokken raakt bij een ongeval, ben je niet verzekerd. De verzekeringsmaatschappij zal de schade niet dekken, en jij draait op voor alle kosten - inclusief die van eventuele andere betrokkenen.
Scooter Rijden Zonder Rijbewijs
Om op een scooter te mogen rijden, heeft u een AM-rijbewijs nodig. U mag dus niet rijden op scooter zonder rijbewijs. Als de politie u aanhoudt, dan krijgt u een zonder rijbewijs rijden boete en mag u ook niet meer verder rijden.
De categorie scooter is onder te verdelen in bromfiets en snorfiets. Het verschil tussen beide is dat een bromfiets een maximale snelheid van 45 km/u heeft, en een snorfiets 25 km/u.
U mag geen snorfiets rijden zonder rijbewijs. Om te mogen rijden op een scooter, moet u beschikken over een AM-rijbewijs. Heeft u dit niet en wordt u aangehouden, dan krijgt u een boete. De rijden zonder rijbewijs boete 2023 bedraagt €260,-. Het is ook mogelijk dat uw bromfiets in beslag wordt genomen. Dit is het geval als u voor de derde keer aangehouden wordt voor rijden zonder bromfietsrijbewijs.
Welk Voertuig Mag Je Rijden Zonder Rijbewijs?
U vraagt zich misschien af: ‘welk voertuig mag je rijden zonder rijbewijs?’ Het antwoord hierop is helaas teleurstellend. U heeft enkel voor het besturen van een bijzondere bromfiets, zoals een Segway, geen rijbewijs nodig. Hiervoor moet wel de leeftijd van 16 jaar bereikt zijn. Voor alle overige voertuigen heeft u wel een (specifiek) rijbewijs nodig.
U heeft geen rijbewijs nodig om te rijden op een scooter of bromfiets van maximaal 50cc en die maximaal 25 km/u gaat. Voorwaarde hiervoor wel is dat u ouder bent dan 16 jaar.
Verantwoordelijkheid en Verkeersveiligheid
Rijden zonder rijbewijs is niet veilig. Dit kan tot ernstige gevolgen leiden. Een aantal van deze gevolgen zijn hieronder opgesomd. Lees ze goed door, en doe er je voordeel mee, zodat dit jou niet kan overkomen.
Autorijden is een van de meest verrassende manieren om je te verplaatsen in Nederland, maar het brengt ook een grote verantwoordelijkheid met zich mee. Het behalen van een rijbewijs is een essentieel onderdeel van de verantwoordelijkheid.
In Nederland wordt het steeds drukker. Dit betekent dat de wegen ook steeds drukker worden. Het CBR controleert in Nederland of je veilig de weg op kan. Dit wordt gedaan met een theorie- en praktijkexamen. Niet alleen voor jezelf is dit belangrijk, maar ook voor de weggebruikers om je heen. Nederland staat op plek 14 voor de strengste rijopleidingen ter wereld. Hierdoor staan we op de achtste plek voor het minste aantal dodelijke verkeersongevallen per jaar. Deze strenge rijopleiding is er dus niet voor niets!
Als jij besluit te gaan rijden zonder rijbewijs, kunnen er gevaarlijke situaties ontstaan. Dit komt doordat je nog onervaren bent. Hierdoor heb je de auto niet volledig onder controle.
Onverzekerd de Weg Op
Als je besluit de weg op te gaan zonder rijbewijs dan ben je niet verzekerd als je betrokken raakt bij een ongeluk. Dit betekent dat je persoonlijk verantwoordelijk bent om de schade van de tegenpartij te vergoeden, dit gaat zowel om materiële schade als letselschade zoals bijvoorbeeld medische kosten, huishoudelijke hulp, reiskosten, smartengeld en misgelopen salaris. Deze kosten kunnen in enorm hoge bedragen resulteren.
Juridische Hulp
Alhoewel rijden zonder rijbewijs een overtreding vormt (en geen misdrijf), heeft u kunnen zien dat de straffen voor dit vergrijp er niet om liegen. Bovendien geldt dat u bij veroordeling, ook als het de eerste keer is, een strafbaar feit krijgt bijgeschreven in uw justitiële documentatie en er zo dus een strafblad ontstaat. En dan hebben we het nog niet over de eventuele consequenties bij recidive of een ongeluk. Ook bij de gang naar de kantonrechter is een goede advocaat goud waard.
Onze gespecialiseerde advocaten staan u graag bij om samen tot een passende oplossing te komen. We zijn gevestigd in het hele land. U vindt ons bijvoorbeeld in Den Haag, Rotterdam, Amsterdam, Groningen, Leeuwarden, Utrecht en Apeldoorn.
Wij brengen u in contact met ervaren advocaten die zijn aangesloten bij de Raad voor Rechtsbijstand. Hierdoor kunnen zij, wanneer u daarvoor in aanmerking komt, bijstaan op basis van toevoeging. Dit noemt men ook wel pro deo. Pro deo bijstand betekent dat u niet de volledige som aan advocatenkosten hoeft te betalen, maar slechts een deel daarvan. De overgrote meerderheid van de kosten komt voor rekening van de staat.
Vraag gelijk een gratis adviesgesprek aan. Vul het contactformulier in of klik op onderstaande button. U wordt uiterlijk de volgende werkdag teruggebeld door een ervaren advocaat op het gebied van het verkeersrecht. Dit eerste gesprek is geheel vrijblijvend.