De regelgeving rond het motorrijbewijs in Nederland is de afgelopen jaren regelmatig onderwerp van discussie en aanpassing geweest. Het huidige getrapte systeem, dat stamt uit 2013, blijkt niet altijd te werken zoals oorspronkelijk bedoeld. Recentelijk zijn er nieuwe wijzigingen aangekondigd die van invloed zijn op zowel startende als ervaren motorrijders. In dit artikel zetten we de belangrijkste veranderingen op een rij.
Het Huidige Systeem Werkt Niet Optimaal
Sinds de invoering van het getrapte A-rijbewijs horen we geluiden als: “Ik wacht nog twee jaar met lessen, dan mag ik in één keer op voor mijn A zonder dat gedoe van A1 en A2.” In plaats van meer ervaring op te doen op lichtere motorfietsen via het A1- en/of A2-rijbewijs, kiezen jongeren er nu juist voor om een aantal jaren te wachten. De cijfers laten zien dat de instroom vanuit de A1-categorie klein is gebleven, en het aantal rijbewijshouders in de betreffende leeftijdscategorieën nooit meer het niveau van voor 2013 heeft bereikt.
KNMV Voorstel voor Vereenvoudiging
Om aan de wens te voldoen om in Europa meer uniformiteit te geven aan het A1-rijbewijs, is de KNMV van mening dat deze categorie in Nederland aantrekkelijk moet worden gemaakt. De KNMV doet daarom het voorstel om het huidige systeem te vereenvoudigen. Het huidige drietrapssysteem met code 80 (A1, A2, A met code 80 en A) zou teruggebracht kunnen worden naar twee categorieën.
Verruiming A1-Categorie
Op dit moment zien we dan ook dat de categorie A1 in Nederland niet populair is en veelal wordt overgeslagen. Door het vermogen in de A1-categorie te verruimen, creëer je een veiligere en potentere motorfiets of -scooter. Hierdoor zet je een categorie in de markt die aansluit op de huidige verkeersstromen waarmee je veiliger aan het verkeer kunt deelnemen.
Een meer volwassen categorie A1-motorfietsen zal er daarnaast ook voor zorgen dat ons systeem meer zal gaan lijken op de systemen die in de rest van Europese landen gehanteerd worden. Enkele andere voordelen zijn bijvoorbeeld dat een potentere lichte categorie motorfietsen voldoende vermogen levert waardoor jonge bestuurders minder geneigd zijn tot het opvoeren van een bromfiets (AM) of lichte categorie A1. De snelheid en het vermogen passen beter bij de huidige wetgeving en milieueisen.
Lees ook: Ford Focus Nederland
Visie op Opleiding en Ervaring
De visie ‘lerend leren’ willen we graag blijven handhaven. Een motorfiets is immers een tweewielig balansvoertuig waarbij je kennis, controle en risicoperceptie nodig hebt. De hiervoor genoemde vaardigheden worden opgedaan door een gedegen rijbewijsopleiding en daarna de nodige ervaringskilometers. De term ‘jonge bestuurder’ koppelen wij niet aan leeftijd, maar aan het aantal jaar ervaring of opgedane hoeveelheid ervaringskilometers. Een betere term zou daarom ‘nieuwe bestuurder’ zijn.
Nieuwe Regels in de Praktijk
De leeftijd om examen te doen op een zware motor is van 24 jaar verlaagd naar 21 jaar. Als je met de nieuwe regeling je A-rijbewijs haalt krijg je een code 80 op je rijbewijs. Wanneer de regeling precies ingaat is nog niet bekend.
Je mag bij de nieuwe regeling op je 21e je motorrijbewijs A halen. Je krijgt dan code 80 mee. Die geldt twee jaar. Dat betekent dat je pas na twee jaar na het halen van je A-rijbewijs op een zwaardere motor mag rijden. Code 80 geldt tot je 24e en wordt ook op je rijbewijs vermeld. Daarna krijg je automatisch het volledige rijbewijs A.
Je moet dan wel opnieuw je rijbewijs aanvragen zodat het ook daadwerkelijk op het pasje wordt vermeld.
Als je trapsgewijs je rijbewijs haalt geldt code 80 niet. Als je na een paar jaar rijbewijs A haalt mag je dus meteen op een zware motor rijden.
Lees ook: Rijtest Opel Astra
Als je al je A2 (tot 35kW) rijbewijs hebt, verandert het theorie-examen. Je moet nog wel een praktijkexamen doen om je A-rijbewijs te halen. Omdat je trapsgewijs je rijbewijs haalt geldt code 80 niet. Je mag na het halen van je rijbewijs gelijk op een zware motor rijden.
Bij het CBR en de RDW wordt nog gekeken naar de exacte invulling van het nieuwe motorrijbewijs. Mogelijk kunnen er nog dingen veranderen.
MotoTalk afl. 2 - Nieuwe Rijbewijs Regels (code 80)
Overzicht Leeftijdseisen en Rijbewijscategorieën
Hieronder een overzicht van de leeftijdseisen en de bijbehorende rijbewijscategorieën:
- A1 (licht) rijbewijs: Vanaf 18 jaar (eventueel lessen vanaf 17 jaar), max.
- A Onbeperkt (zwaar) rijbewijs: Vanaf 21 jaar (lessen vanaf 20 jaar), waarbij na afgifte van het rijbewijs 2 jaar een beperking is tot het rijden op een motorfiets met een maximum vermogen van 50 kW (motorscooter) en/of tricycle.
- Examen: Indien in het bezit van A1 geen theorie, indien niet in het bezit van A1 dan wel theorie.
Een aanvullend idee waarover nagedacht kan worden, is dat wanneer een kandidaat in het bezit is van het autorijbewijs (B) deze voor de nieuwe categorie A kan volstaan met een theorie-light examen. Toetsing zal dan alleen gaan over specifieke A-regelgeving of verkeersinzichtelijke vragen met betrekking op het deelnemen aan het verkeer met een motorfiets.
Verwachtingen en Weerstand
In eerste instantie verwachten we mogelijk enige weerstand. Onder andere vanuit de industrie, aangezien deze na de invoering van de derde richtlijn in 2013 haar motorfietsprogramma heeft afgestemd op de drie huidige categorieën. Daarnaast verwachten we weerstand vanuit de groep aspirant-motorrijders die ouder is dan 21 jaar. Vanaf deze leeftijd krijgt iedereen nu een beperking op hun rijbewijs van twee jaar waarmee men een motorfiets mag rijden met een maximaal vermogen van 50 kW.
Lees ook: Audi lease opties
Impact op Bestaande Rijbewijzen
Wat betekenen de nieuwe regels voor motorrijders die al een rijbewijs hebben?
- A1-rijbewijs: Je moet nog dezelfde stappen volgen om volledig het A-rijbewijs te halen. Het verschil is dat je met de nieuwe regeling geen theorie meer hoeft te halen.
- A2-rijbewijs: Het enige dat dan verandert is dat het theorie-examen komt te vervallen. Je moet nog wel een praktijkexamen doen om je A-rijbewijs te halen.
Code 80: Wat Betekent Het?
Als je het rijbewijs voor de zware categorie (A) vóór je 24e jaar rechtstreeks behaalt, krijg je code 80 op het rijbewijs vermeld. Dat betekent dat je in de zware categorie (A) uitsluitend op een driewielig motorrijtuig mag rijden met onbeperkt vermogen. De code 80 vervalt twee jaar na het behalen van je A-rijbewijs of als je voor die tijd 24 wordt.
Als je voor het behalen van je A-rijbewijs het A2-rijbewijs al hebt, vervalt code 80 op het moment dat je het A2-rijbewijs twee jaar bezit. Wanneer je minimaal 2 jaar in het bezit bent van het rijbewijs A1, mag je overstappen naar de middelzware motor (A2). Daarvoor hoef je alleen maar een praktijkexamen verkeersdeelneming (AVD) te doen.
Gemotoriseerde Driewielers
Sinds 19 januari 2013 vallen alle gemotoriseerde driewielers (zoals een trike of driewielige motorscooter) onder rijbewijscategorie A1 of A. Voor het besturen van een gemotoriseerde driewieler met een maximumvermogen van 15 kW moet u rijbewijs A1 halen. Was u vóór 19 januari 2013 al in het bezit van een rijbewijs B? Dan blijven voor u de oude regels van kracht.
Aanscherping Kledingeisen CBR per 1 januari 2025
Per 1 januari 2025 heeft het CBR de kledingeisen voor het motorpraktijkexamen verder aangescherpt. Hoewel er al geruime tijd specifieke eisen gelden voor de uitrusting van examenkandidaten, wordt er nu strenger toegezien op de naleving hiervan. Een belangrijke wijziging is het schoeisel van de kandidaat. Sneakers niet meer toegestaan tijdens het examen, tenzij het goedgekeurde motorsneakers zijn of sneakers die enkel bedekkend zijn en tot de categorie werkschoen S3 of hoger behoren.
Structuur motorrijbewijs; de veranderingen op een rij