De vraag of Opel van Duitse of Franse oorsprong is, leidt tot een interessante duik in de geschiedenis van dit bekende automerk. Opel is van oorsprong een Duits automerk, opgericht in 1862 door Adam Opel. Pas in 1899 werd de eerste auto geproduceerd. Sinds 1929 behoort Opel bij General Motors. Zodoende verkoopt men Opel via General Motors groep dealers.
Het samengaan van Peugeot en Opel mag dan recent verleden zijn, het had net zo goed in de vroege jaren tachtig van de negentiende eeuw beklonken kunnen worden. Want rond dezelfde tijd dat Adam Opel door Engeland reisde om zich te oriënteren op de daar in opkomst zijnde fietsenindustrie, was ook een Frans industrieel daar op zoek naar ideeën om fietsen in eigen land te gaan bouwen. De heren hadden elkaar zomaar tegen kunnen komen, ergens in de hal van een Engelse fietsenfabrikant. Armand Peugeot was begin dertig, telg uit een oude familie van industriëlen en gefascineerd door alles op wielen.
Laten we de geschiedenis van beide merken, Opel en Peugeot, eens nader bekijken om de connecties en verschillen te begrijpen.
De opkomst van Peugeot
Lang voordat de eerste automobielen reden, was Peugeot al een begrip in het oosten van Frankrijk. Hennep, meel, wol; zolang het geld opleverde, kon je er bij de Peugeotjes voor aankloppen. De familie Peugeot komt van oorsprong uit de streek Montbéliard, vlak bij de Zwitserse grens, ter wereld komt. De familiegeschiedenis is rijk: de overgrootvader van de latere autofabrikant is burgemeester en zijn opa van moeders kant een molenaar.
Jean-Pierre krijgt acht kinderen, waarvan er zeven voor deze geschiedenis niet relevant zijn. Te belangrijker is zoon Jean-Pierre, die in 1734 wordt geboren en wordt, net als zijn opa, vader en vier broers, molenaar. In 1767 zet Jean-Pierre een textielververij, dorsbedrijf en henneppletterij op. Zijn zoon Jean-Frédéric had voor een kledingfabriek en een papiermolen. Als Jean-Pierre de tachtig jaar aantikt, moet Jean-Pierre bij Petrus aankloppen.
Lees ook: Bekijk de volledige analyse van de Opel Grandland automaat.
Ze ontwikkelen en patenteren een nieuwe methode om staal koud te bewerken. In combinatie met het beukenhout, dat ruimschoots voorhanden is in de landerijen van de familie, leidt dat al gauw tot de fabricage van allerlei gereedschappen. Maar ook bladveren, onderdelen voor uurwerken en ijzerbeslag voor dameskorsetten vinden gretig aftrek. Tegen het eind van de jaren 1810 heeft de fabriek dertig werknemers, waarmee het gehucht La Chapotte de industriële revolutie in wordt getrokken. Mede dankzij de export naar Zwitserland en Italië blijft de groei er in zitten. Deze periode van bloei wordt in 1822 overschaduwd door de dood van Jean-Frédéric, nog maar 52. Jean-Pierre II en Jean-Frédéric ook in het bedrijf.
In 1825 wordt een nieuwe fabriek geopend, waar zo’n honderd arbeiders emplooi vinden. In Valentigney en Montbéliard komen vestigingen. De neven en de beide takken gaan vanaf 1842 ieder huns weegs. De kinderen van Jean-Frédéric sluiten een dubbel huwelijksverbond met de familie van James Jackson, een staalfabrikant van Engelse komaf. Louise Peugeot trouwt met Jacksons zoon William, Georges Peugeot vraagt Jackson met succes om de hand van zijn dochter Anna.
Ook buiten de huwelijkse sponde botert het tussen beide families en dat leidt tot de oprichting van Peugeot Aînés et Jackson Frères, geleid door de vier zonen van Jean-Frédéric en evenveel jonge Jacksons. Ze bouwen een eigen fabriek in Pont-de-Roide, niet ver van de bestaande Peugeot-vestigingen. Jules (1811-1898), Emile (1815-1882) en Henri (1805-1888) worden firmant van Peugeot Frères et Cie. Ze besluiten een beeldmerk voor ze te maken, teneinde zich te onderscheiden van de concurrentie. Het zal een leeuw worden, omdat die symbool staat voor kracht, snelheid en souplesse.
De Japys blijven niet lang aan boord. Een financiële crisis als gevolg. Peugeot-Japy et Cie. vraagt het faillissement en de gebroeders Japy verlaten het zinkende schip. Peugeot gaat uiteindelijk niet ten onder. In 1876 verandert de naam in Peugeot Frères, heet.
Gedurende de jaren 1850 worden hoepeljurken dé hit onder modebewuste dames. Aanvankelijk worden die in model gehouden door walvisbotten of rotan, maar dat materiaal breekt gauw. Modebewuste dames De terugkeer van de gouden jaren hebben de gebroeders Peugeot mede te danken aan hulp uit onverwachte hoek. Peugeot levert als alternatief ijzeren spaken, al gauw in enorme hoeveelheden. Zoals altijd met modegrillen gaan ze net zo snel voorbij als dat ze opkomen, maar de gebroeders Peugeot zijn zakenlui genoeg om zich daar niet door te laten verrassen. Ze liften mee op de volgende rage, het korset, waar nog meer ijzer aan te pas komt. Bovendien had Peugeot gedurende de gloriejaren van de hoepeljurk niet alleen spaken gemaakt, maar ook koffie- en pepermolens, spaken voor paraplu’s en de ijzerwaren waar ze al langer in deden, zoals zaagbladen, veren en tuingereedschap. “Er zal altijd vraag zijn naar spijkers, hamers om ze te slaan en tangen om ze er weer uit te trekken,” zei Jules Peugeot daar ooit over.
Lees ook: Alles over de Opel Combo
In 1879 dragen de gebroeders Peugeot de zaak over aan hun zonen Armand, Eugène I en Gaston. Het zijn mannen van het juiste hout gesneden. Peugeot staat er in die dagen goed voor, met zijn brede gamma aan producten. In 1882 heeft Armand het fietsenvirus op heeft gelopen. Hij stelt de ingenieur Léon Serpollet aan, die de automobiele tak onder zijn hoede heeft gekregen. In 1889 toont Peugeot op de Parijse wereldtentoonstelling het nieuwste van het nieuwste. Het publiek is enthousiast en enkele jaren later is de eerste showroom in Parijs een feit. Al gauw volgen meer Europese hoofdsteden met eigen Peugeot showrooms hebben.
Op dezelfde wereldtentoonstelling waar Peugeot de blits maakt met fietsen, verbaast een Duits duo de bezoekers met een verbrandingsmotor, gemonteerd op een quadricycle. Gottlieb Daimler en Wilhelm Maybach zetten bovendien twee pendelbootjes op de Seine in, de ook worden aangedreven door verbrandingsmotoren. Daimler en Maybach Peugeot gaat voortvarend te werk en al gauw omvat het gamma vele modellen; dames- en herenfietsen, driewielers, tandems, groot en klein. In 1890 verlaten tienduizend Lions de fabriek. Maar het Fin de Siècle zijn roerige tijden waarin werkelijk niets stilstaat. Het trekt de aandacht van Armand en wekt zijn afgunst; zelf heeft hij een driewielige stoomwagen rondrijden, de Serpollet, genaamd naar de man die hem met hulp van Peugeot heeft gebouwd, maar die kan geen potjes breken bij het publiek. Toch komt de auto dichterbij dan Armand had durven hopen. Daimler zoekt contact en stelt voor dat Peugeot de koetsen er omheen dan maar gaat bouwen. Zo gezegd, zo gedaan. Klanten er voor vinden blijkt bovendien allesbehalve moeilijk.
Des te moeilijker valt het Armand Peugeot om zijn familie te overtuigen. In 1892 verandert Peugeot Frères in Les Fils de Peugeot Frères en Armand moet zijn oudere neef Eugène I in de hiërarchie boven zich dulden. Laat Eugène nou helemaal niets zien in de auto. Dat is volgens hem een tijdelijk rage en niets voor hun conservatief ingestelde clientèle, die bij Peugeot kwam voor gereedschap, haarspelden, koffiemolens, fietsen en naaimachines. Eugène’s vader is het daar mee eens, Armand daarentegen hoeft geen backup van zijn vader te verwachten; Emile is al in 1874 overleden. In 1896 laten Armand en zijn compagnon Émile Levassor de bom knallen. Dit moment is te zien als het startschot voor Peugeot als automobielfabrikant. Armand neemt de automobieltak over van het familiebedrijf. De firma heet voortaan Société Anonyme des Automobiles Peugeot & Levassor. De auto’s worden groter, er is meer ruimte is voor passagiers. Aan het begin van de twintigste eeuw, is bij Peugeot het tijdperk van experimenteren wel zo’n beetje voorbij. In 1905 koopt Peugeot een stuk terrein in Audincourt en bouwt daar een nieuwe fabriek. Daar worden al gauw 500 auto's per jaar geproduceerd.
Ondanks het groeiende succes begint de twintigste eeuw moeizaam voor Armand Peugeot. In zijn door de aanvankelijke successen aangewakkerde enthousiasme en zelfvertrouwen maakt hij een paar zakelijke misstappen, die Peugeot Automobiles in de kiem dreigen te smoren. Zakelijke misstappen In die dagen is het onder de prille automerken gangbaar om aan beroemde wedstrijden mee te doen. Peugeot laat daar steken vallen, waardoor namen als Levassor en Panhard er met de sympathie van het publiek vandoor dreigen te gaan. Peugeot laat zijn voorkeur voor de vlak geplaatste motor varen en daarmee het concept van ‘gemotoriseerde koets’. Op de Parijse autosalon van 1904 toont hij de Type 69, door zijn beperkte afmetingen al gauw Bébé genaamd. Het kleine, betaalbare en gemakkelijk te rijden autootje blijkt een schot in de roos en betekent nieuw succes voor Peugeot.
In 1910 wordt de leiding overgedragen aan zijn drie zoons, Pierre I, Robert I en Jules II. De toekomst ziet er rooskleurig uit. Toch willen de drie neven onder de naam Peugeot Lion kleine eencilinders tonen. Al gauw verkoopt Peugeot Automobiles technische know-how aan Peugeot Lion. In 1913 opent Peugeot een prestigieuze Avenue des Champs Elysées. Desondanks moet Peugeot op zijn tellen passen. Twee broers uit Billancourt maken een snelle opmars en Renault schiet de beide Peugeots voorbij, zowel in de racerij als op de markt. Armand, wiens enige zoon Raymond op elfjarige leeftijd is overleden, heeft bovendien geen opvolging. Reden genoeg voor hem om weer toenadering tot de andere tak van de familie te zoeken. Eugène I, met wie de breuk ooit begon, is inmiddels ook dood.
Lees ook: Opel Astra uit 2000 taxeren
Na een serie ingewikkelde onderhandelingsronden ontstaat in februari 2010 de Société Anonyme des Automobiles et Cycles Peugeot, met Armand als president en de drie neven als directie. Intussen heeft Ettore Bugatti zich in de Elzas gevestigd. Ook Citroën timmert hard aan de weg. In 1915 wordt in Sochaux een immense fabriek uit de grond gestampt, die we tot op de dag van vandaag kennen als de hoofdvestiging van Peugeot. Intussen begint de gezondheid van Armand te sukkelen. En ook met de wereldvrede gaat het bergafwaarts. In 1914 breekt de Eerste Wereldoorlog uit. Mannen richting front verdwijnen, vaak zonder ooit nog terug te keren. Dat betekent niet dat Peugeot stilstaat; integendeel. In allerijl worden de fabrieken omgebouwd en wapentuig wordt gemaakt. De auto wordt ontwikkeld tot een geducht aanvalswapen. Peugeot levert de dubbeldekkers waarmee Frankrijk de eerste oorlog in de lucht uitvocht.
Wanneer vier jaar later het bloed opdroogt en het stof op de slagvelden neerdaalt, heeft Peugeot 10.000 vliegtuigmotoren gebouwd, naast 3.000 auto’s, 6.000 vrachtwagens, 2.000 tanks en talloze fietsen, motorfietsen en munitie. Peugeot heeft enorme klappen gekregen van de oorlog, maar ook geleerd op grote schaal en efficiënt te produceren. Armand overlijdt in 1915, maar heeft zijn bedrijf tot grote hoogte weet te leiden. In 1926 overlijdt ook Gaston, waarna Roland. Pierre II, die de familie in ere houdt binnen PSA. In 2017 produceerde Peugeot een miljoen auto’s.
De geschiedenis van Opel
Opel is een van oorsprong Duits automerk dat veel verkocht wordt. Opel maakt verschillende auto's, zoals busjes, sportwagens en personenwagens. Na de Tweede Wereldoorlog maakte Opel auto's zoals de Olympia, de Kadett en de Rekord. Later maakten ze grote auto's zoals de Admiral, de Kapitän, de Diplomat en de Senator, maar die konden niet tippen aan BMW's en Mercedes-Benzen.
Opel werd in 1862 door Adam Opel opgericht. Dat waren toen naaimachines. Daarna, in 1885, breidde Opel zijn assortiment uit met fietsen en in 1899 met auto's. In 1929 verwerft General Motors voor 26 miljoen dollar 80 procent van de aandelen en 2 jaar later de rest. Als eerste Duitse automerk slaagt Opel er in om meer dan 100.000 Opels van eenzelfde model te verkopen. Een Opel Kapitän in 1940 was de éénmiljoenste auto.
Het Nazi Regime stopte de productie van personenwagens. De oorlog had de Opelfabriek in Rüsselsheim in Duitsland verwoest. In 1946 kwam met de Opel Blitz de productie weer op gang. In 1950 ging de nieuwe Opelfabriek in Rüsselsheim weer open. Hier werden uitsluitend de modellen Kapitän en Olympia geproduceerd. De verkoop van Opel auto’s beleefde in de twee decennia na de oorlog een enorme opgang. Begin jaren ’80 stegen de olieprijzen door de Iran-Irak oorlog. Opel schreef rode cijfers. Tot 1990 leverde alleen de vierde generatie Kadett goede resultaten.
Toch zou Opel door de schommelende economische omstandigheden het bedrijf sterk moeten reorganiseren. Aan het begin van deze eeuw moesten zowel de productiecapaciteit als het aantal werkkrachten omlaag. De fabriek in Bochum verlaagde het aantal werknemers van 23.000 naar 6.000 werknemers.
Op 6 maart 2017 werd bekend dat het Franse PSA Groupe voor 2,2 miljard euro zowel Opel als Vauxhall zouden overnemen.
De vergeten geschiedenis van naaimachines
De Opel Astra: Een voorbeeld van een succesvol model
De Opel Astra, een model dat wereldwijd bekendheid geniet, heeft door de jaren heen verschillende generaties en versies gekend. Het succes van de Astra is een gevolg van innovatie, aanpassingen aan de markt en de constant evoluerende wensen van de klant. De Astra heeft altijd een belangrijke rol gespeeld in het segment van de compacte auto’s, en door de jaren heen steeds verbeteringen gezien op het gebied van veiligheid, comfort en prestaties. Denk maar aan de ontwikkeling van nieuwe motortechnologieën, de introductie van nieuwe veiligheidsfeatures, en de constante optimalisatie van het rijcomfort.
Je ziet dat de ontwikkeling van een model als de Astra een constante stroom van innovaties vereist om aan de eisen van de moderne automobilist te blijven voldoen. Met de vorming van Stellantis, de fusie van FCA (Fiat Chrysler Automobiles) en PSA Group (Peugeot-Citroën), is de auto-industrie opnieuw in beweging gekomen. Dit heeft natuurlijk ook implicaties voor merken als Opel en de Astra. Deze samenwerking tussen verschillende merken binnen Stellantis kan leiden tot nieuwe technologieën, meer efficiëntie in productie, en een bredere marktpenetratie.
Conclusie
Hoewel Opel stevig geworteld is in de Duitse auto-industrie, zijn er door de geschiedenis heen invloeden en samenwerkingen geweest die de vraag naar de oorsprong complexer maken. De recente overname door de PSA Groupe, nu Stellantis, benadrukt de voortdurende evolutie en de internationale samenwerkingen in de auto-industrie.
| Jaar | Gebeurtenis |
|---|---|
| 1862 | Oprichting Opel door Adam Opel (naaimachines) |
| 1885 | Uitbreiding met fietsen |
| 1899 | Productie eerste auto |
| 1929 | Overname door General Motors (GM) |
| 1940 | Opel Kapitän is de éénmiljoenste auto |
| 2017 | Overname door PSA Groupe (nu Stellantis) |
Dus, is Opel Duits of Frans? Het antwoord is dat Opel een Duits merk is met een complexe geschiedenis die zowel Duitse als Franse invloeden kent, vooral door de recente overname door Stellantis.
