Het kan soms verwarrend zijn om te bepalen welk rijbewijs je nodig hebt om met een aanhanger te mogen rijden. Dit hangt namelijk af van verschillende factoren zoals het gewicht van de aanhanger en het trekkende voertuig. Het is belangrijk om altijd goed te kijken naar de gegevens van je aanhanger en voertuig om er zeker van te zijn dat je met het juiste rijbewijs de weg op gaat.
In bovenstaand schema zie je schematisch weergegeven welk rijbewijs je nodig hebt.
Welke Rijbewijzen Zijn Er?
Je hebt een Rijbewijs B, BE of B+ zogenoemde code 96 nodig om met een aanhangwagen op de openbare weg te mogen rijden.
- Rijbewijs B: Een aanhanger trekken van meer dan 750kg maar alleen als de auto en aanhanger samen niet boven de 3500 kg komen. Hiervoor geldt dan het leeg gewicht + bruto laadvermogen.
- Rijbewijs BE: Voorheen (voor 19 januari 2013) golden er geen maximum gewichten.
Rijbewijs B en Campers: Wat Je Moet Weten
Voor het besturen van een camper met een gewicht tot 3500 kg is een standaard rijbewijs B voldoende. Dit geldt voor het maximaal toegestane massa (MTM), niet alleen het leeggewicht. Met dit reguliere autorijbewijs mag je dus de meeste campers en campervans besturen die op de markt zijn.
De 3500 kg Grens Uitgelegd
De 3500 kg grens verwijst naar de maximaal toegestane massa (MTM) van je camper, niet alleen het leeggewicht. Dit is een cruciaal verschil! Het leeggewicht is wat de camper weegt zonder inzittenden, bagage of vloeistoffen. Je kunt het exacte gewicht van je camper vinden op het kentekenbewijs of het constructieplaatje (vaak in het motorcompartiment of deurstijl). Hier staat zowel het leeggewicht als de MTM vermeld. Deze informatie is essentieel voor het bepalen van het juiste rijbewijs.
Lees ook: Nieuw rijbewijs nodig? Lees dit!
Wees je bewust van dit onderscheid, want veel campereigenaren overschrijden onbewust de gewichtslimiet door te veel spullen mee te nemen.
Hoe Controleer Je Het Gewicht van Je Camper?
Om zeker te weten of je camper onder de 3500 kg grens blijft, kun je verschillende bronnen raadplegen. Controleer allereerst het kentekenbewijs waarop zowel het ledig gewicht als de maximaal toegestane massa vermeld staan. Twijfel je aan het werkelijke gewicht van je volgeladen camper? Rijd dan eens naar een openbare weegbrug.
Let op dat de belading enorme invloed heeft op het totaalgewicht. Volle watertanks, gasflessen, fietsendragers, passagiers en bagage kunnen samen honderden kilo’s toevoegen. Veel camperaars onderschatten dit en rijden onbewust met een overbeladen voertuig.
Wanneer Heb Je Een Ander Rijbewijs Nodig?
Wanneer je camper zwaarder is dan 3500 kg, heb je een ander type rijbewijs nodig:
- C1-rijbewijs: Voor campers tussen 3500 kg en 7500 kg. Dit is het meest voorkomende type voor zwaardere campers.
- C-rijbewijs: Voor campers zwaarder dan 7500 kg.
Voor het behalen van deze rijbewijzen gelden aanvullende eisen. Je moet een medische keuring ondergaan, theorie-examens afleggen en praktijklessen volgen. Voor het C1-rijbewijs moet je minimaal 18 jaar zijn en al in het bezit zijn van rijbewijs B.
Lees ook: Alles over je rijbewijs
Heb je een speciaal rijbewijs nodig om een camper te besturen?
Rijervaring en Extra Training
Wettelijk gezien heb je geen specifieke rijervaring nodig voor het besturen van een camper tot 3500 kg - je B-rijbewijs volstaat. Maar tussen mogen en kunnen zit een belangrijk verschil. Hoewel het niet verplicht is, raden wij aan om rustig te wennen aan het rijden met een camper, bijvoorbeeld door eerst op rustige wegen te oefenen. Vooral manoeuvreren, achteruitrijden en het inschatten van de draaicirkel kunnen uitdagend zijn. Voor beginners kan een camperrijcursus zeer waardevol zijn.
Aanhangers Achter Campers
Met een B-rijbewijs mag je een aanhanger achter je camper hangen, maar er gelden strenge gewichtsbeperkingen. Als de aanhanger zwaarder is dan 750 kg, of als het treingewicht boven de 3500 kg uitkomt, heb je rijbewijs BE nodig. Let ook op het maximale trekgewicht dat de fabrikant voor je camper heeft vastgesteld.
Europese Regelgeving en Buitenlandse Reizen
De basisregels voor rijbewijzen zijn binnen de Europese Unie grotendeels geharmoniseerd, maar er bestaan kleine maar belangrijke verschillen in interpretatie en handhaving. In sommige landen, zoals Italië en Spanje, worden controles op campergewicht strenger uitgevoerd dan in Nederland. Voor reizen buiten de EU, zoals naar het Verenigd Koninkrijk na de Brexit of naar Zwitserland en Noorwegen, is het verstandig om vooraf de specifieke regels te controleren.
Wijzigingen in Europese Rijbewijsrichtlijnen (Mei 2025)
De Transportcommissie van het Europees Parlement heeft op 15 mei 2025 ingestemd met de herziening van de vierde Rijbewijsrichtlijn. Dit maakt het onder andere mogelijk om vaker zwaardere voertuigen te mogen besturen met een rijbewijs B.
Hoewel het Europees Parlement, de Europese Commissie en de Raad van de Europese Unie formeel nog hun goedkeuring moeten geven, is de verwachting dat het voorstel niet meer wordt gewijzigd. Eerder heeft BOVAG zich ingezet voor het rijden met een zwaardere elektrische bestelauto (met aanhanger) met rijbewijs B.
Lees ook: Rijbewijs Verlengen Losser
Het omzetten van de gehele Europese richtlijn naar Nederlandse regels zal naar verwachting vier jaar in beslag nemen. En zal daarmee op zijn vroegst in 2029/2030 van kracht worden. Onderdelen van de richtlijn kunnen echter al na twee of drie jaar in werking treden. Overigens kan Nederland op sommige punten strengere wetgeving maken dan de basis die in de richtlijn staat.
Hieronder de opvallendste wijzigingen per voertuig op een rij:
Opvallende Wijzigingen Rijbewijsrichtlijnen Mei 2025
- Het rijden in een kampeerauto boven de 3500 kg en onder de 4250 kg wordt mogelijk met rijbewijs B met een aanvullende training en/of toets (bepaald door de lidstaten) met een minimale duur van zeven uur. De verwachting is dat deze aanvullende training en/of toets veel raakvlakken zal hebben met de C1 opleiding.
- Het rijden in een kampeerauto met aanhanger is ook mogelijk wanneer het gecombineerd gewicht onder de 5000kg blijft (dat is op dit moment maximaal 3500 kg bij het B-rijbewijs en 4250 kg bij het B+ rijbewijs).
- Het rijden in een (deels) alternatief aangedreven kampeerauto boven de 3500 kg en onder 4250 kg wordt mogelijk na twee jaar in bezit te zijn van rijbewijs B. Hierbij is geen aanvullende training en/of toets verplicht. Alternatief aangedreven ziet onder andere toe op elektrisch, waterstof, CNG, LNG en LPG. Van de term ‘deels alternatief aangedreven’ bestaat geen Europese definitie maar de verwachting is dat het hierbij om (plug-in) hybride voertuigen gaat. Deze wijziging zal twee jaar na publicatie van de Europese richtlijn in werking worden gesteld.
Wat Niet Is Veranderd
- Voor het rijden in een voertuig zwaarder dan 3500 kg, maar niet zwaarder dan 7500 kg, blijft het C1 rijbewijs gelden. In de praktijk zal dit een meerwaarde hebben voor kampeerauto’s zwaarder dan 4250 kg. Voor de groep 3500 - 4250 kg wordt het rijden met een B-rijbewijs + aanvullende training en/of toets immers mogelijk. Het voertuig mag gecombineerd worden met een aanhanger van maximaal 750 kg.
Aanhangers en Alternatief Aangedreven Voertuigen
- Het rijden in een (deels) alternatief aangedreven voertuig van boven de 3500 kg en onder de 4250 kg met aanhanger wordt mogelijk met rijbewijs Bwanneer het gecombineerd gewicht onder de 5000 kg blijft. Hierbij is een aanvullende training en/of toets verplicht (bepaald door de lidstaten) met een minimale duur van zeven uur.
- Alternatief aangedreven ziet onder andere toe op elektrisch, waterstof, CNG, LNG en LPG. Van de term deels alternatief aangedreven bestaat geen Europese definitie maar de verwachting is dat het hierbij om (plug-in) hybride voertuigen gaat. Deze wijziging zal na twee jaar in werking worden gesteld.
Oude vs. Nieuwe BE-Rijbewijzen
Let op: De regels voor rijbewijs BE zijn in 2013 veranderd. Er is een onderscheid tussen een oud en nieuw BE-rijbewijs:
- Oud BE-Rijbewijs: is een BE-Rijbewijs dat is behaald vóór 19-1-2013
- Nieuw BE-Rijbewijs: is een BE-Rijbewijs dat is behaald ná 19-1-2013
Het nieuwe BE-Rijbewijs (ná 19-1-2013):
Bij het nieuwe BE-Rijbewijs is het maximale gewicht van trekker met oplegger maximaal 7.000 kilo, 3.500 kilo voor de trekker en 3500 kilo as-last voor de oplegger.
Het oude BE-Rijbewijs (vóór 19-1-2013):
Bij het oude BE-Rijbewijs werd veel meer gekeken naar de technische specificaties van het trekkende voertuig. Een extra RDW-keuring (helling- en remproef) kon het totale combinatiegewicht (trekkend voertuig met oplegger) vrij eenvoudig verhogen naar bijvoorbeeld 10 ton (hier komt de uitspraak 10 ton combinatie vandaan).
| Rijbewijs | Voertuig | Aanhanger | Extra Eisen |
|---|---|---|---|
| B | Camper tot 3500 kg MTM | Aanhanger tot 750 kg | Geen |
| B | Camper tot 4250 kg MTM (na 2025, alternatief aangedreven) | Aanhanger tot 750 kg | 2 jaar in bezit van rijbewijs B, geen extra training |
| B | Kampeerauto boven de 3500 kg en onder de 4250 kg | is ook mogelijk wanneer het gecombineerd gewicht onder de 5000kg blijft | aanvullende training en/of toets (bepaald door de lidstaten) met een minimale duur van zeven uur |
| BE | Voertuig tot 3500 kg MTM | Aanhanger tot 3500 kg | Geen |
| C1 | Camper tussen 3500 kg en 7500 kg | Aanhanger tot 750 kg | Medische keuring, theorie-examen, praktijklessen |
| C | Camper zwaarder dan 7500 kg | N.v.t. | Medische keuring, theorie-examen, praktijklessen |