De ziekte van Parkinson kan een aanzienlijke invloed hebben op uw dagelijks leven, en dit geldt ook voor uw rijvaardigheid. Het is belangrijk om te weten welke regels en voorschriften er zijn als u de ziekte van Parkinson heeft en wilt autorijden.
De invloed van Parkinson op autorijden
De ziekte van Parkinson is een ingewikkelde aandoening in de hersenen, waarbij bepaalde cellen langzaam kapot gaan. Het kan zijn dat u bijvoorbeeld langzamer reageert in het verkeer, of moeite heeft met het uitvoeren van twee taken tegelijk. Ook kunnen medicijnen uw rijvaardigheid beïnvloeden. De gele sticker op de medicijnverpakking geeft dit aan.
Slechte rijprestaties bij de ziekte van Parkinson correleren met motorische, visuele en cognitieve beperkingen. Het rijgedrag van patiënten met de ziekte van Parkinson blijkt op alle niveaus van rijvaardigheid verminderd. Progressie van de ziekte, ziekteduur, leeftijd en de aanwezigheid van comorbiditeit, beïnvloeden de rijvaardigheid bij de ziekte van Parkinson. Met name in H&Y stadium 3 en bij aanwezigheid van dementie is er een hoog uitvalspercentage wat betreft rijgeschiktheid.
Wanneer moet u een keuring ondergaan?
Mensen met de ziekte van Parkinson die een lichamelijke of mentale functiestoornis hebben, moeten vóór de beoordeling van de geschiktheid een rijtest doen met een deskundige van CBR. De maximale geschiktheidstermijn is 5 jaar. Dit staat beschreven in paragraaf 7.4 van de Regeling eisen geschiktheid 2000.
Twijfelt u zelf of uw naasten aan het autorijden, dan is het verstandig om een keuring aan te vragen bij CBR (Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen). De rijgeschiktheid is bij iedere patiënt anders, vanwege uiteenlopende fysieke en mentale vaardigheden. Daarom kan op grond van alleen een ziektediagnose niet bepaald worden of iemand rijgeschikt is.
Lees ook: Nieuw rijbewijs nodig? Lees dit!
U heeft een morele plicht om te melden dat u Parkinson heeft. In de Nederlandse wegenverkeerswet staat geen duidelijk artikel wat zegt wanneer u een aandoening moet melden bij het CBR. Wel is er een algemeen artikel (artikel 5) dat zegt dat u anderen niet in gevaar mag brengen.
Wat als u een ongeluk veroorzaakt?
Verzekeringsmaatschappijen gaan verschillend om met deze regels. Stel ik veroorzaak een ongeluk en ik heb niet gemeld dat ik de ziekte van Parkinson heb. Dit hangt dus af van de voorwaarden van de eigen verzekering over melding van de ziekte van Parkinson en autorijden.
Het aanvragen van een keuring bij het CBR
De aanvraag bij het CBR begint met het invullen van een Gezondheidsverklaring. De snelste manier is om dit digitaal te doen. U kunt ook een Gezondheidsverklaring op papier halen bij uw gemeentehuis.
Stappen voor het aanvragen van een keuring:
- Vul de Gezondheidsverklaring in.
- Voor de beoordeling van uw rijgeschiktheid is altijd een rapport van een neuroloog nodig. CBR zal een neuroloog toewijzen voor de keuring.
- Na de keuring rapporteert de neuroloog aan CBR en geeft ook aan hoe lang dit advies geldig is (max. 5 jaar).
- Als het keuringsrapport van de neuroloog positief is dan roept CBR u op voor een rijtest. Deze wordt uitgevoerd met een deskundige van het CBR.
- De deskundige brengt na de rijtest verslag uit aan de medisch adviseur van CBR. Is de rijtest positief dan stuurt CBR een “Verklaring van Geschiktheid” naar de RDW. U krijgt hiervan en schriftelijk bewijs. Met dit bewijs kunt u een nieuw rijbewijs aanvragen bij uw gemeente. Is de rijtest negatief verlopen dan krijgt u een tweede kans.
Bent u het niet eens met de uitspraak van CBR?
Lees ook: Alles over je rijbewijs
Vraag 7: Ik mag niet meer autorijden door mijn parkinson, zijn er oplossingen?
Regels en adviezen
Als u de diagnose Parkinson heeft gekregen, kan dat veel vragen oproepen, ook over autorijden. Het CBR adviseert om dit met uw arts te bespreken. Hij of zij kan inschatten of uw ziekte uw rijvaardigheid beïnvloedt en of het nodig is om een Gezondheidsverklaring in te vullen.
Als u al een rijbewijs heeft en de klachten van Parkinson ineens erger worden, kunt u het beste meteen uw arts raadplegen. Vaak zal hij/zij adviseren om een Gezondheidsverklaring in te vullen. Totdat het CBR het onderzoek naar uw rijgeschiktheid heeft afgerond, kan uw arts u ook adviseren om even niet te rijden.
Na het beoordelen van uw Gezondheidsverklaring, het rapport van de neuroloog en de rijtest neemt het CBR een besluit over uw rijgeschiktheid:
- U bent rijgeschikt: de Parkinson heeft nauwelijks tot geen invloed op uw rijvaardigheid. U krijgt een rijbewijs met een geldigheidsduur van 5 jaar.
- U bent niet rijgeschikt: door de gevolgen van Parkinson kunt u niet meer veilig rijden. Als u nog geen rijbewijs heeft, mag u deze ook niet aanvragen.
- U bent rijgeschikt voor een bepaalde tijd: u kunt veilig autorijden, maar het CBR wil wel regelmatig controleren of u nog steeds rijgeschikt bent. Daarom krijgt u een rijbewijs met een geldigheidsduur van 3 jaar of 1 jaar.
- U bent rijgeschikt onder voorwaarden: u kunt veilig autorijden, mits u aan bepaalde voorwaarden voldoet. Bijvoorbeeld dat u aanpassingen aan uw auto doet of dat u bepaalde medicijnen neemt die uw symptomen verminderen.
Het reguliere rijbewijs heeft een onbeperkte geldigheidsduur en moet na 10 jaar verlengd worden. Als u bij het CBR meldt dat u de ziekte van Parkinson heeft, zult u altijd een rijbewijs met een geldigheidsduur van maximaal 5 jaar krijgen. Dit is omdat Parkinson een progressieve ziekte is.
| Aspect | Impact op Rijvaardigheid |
|---|---|
| Motorische Beperkingen | Verminderde controle over bewegingen, trager reageren |
| Visuele Beperkingen | Moeite met scherp zien, verminderd gezichtsveld |
| Cognitieve Beperkingen | Trager denken, moeite met informatie opnemen |
| Medicatie | Kan slaperigheid of duizeligheid veroorzaken |
Adviezen voor veilig autorijden met Parkinson
- Bespreek uw situatie met uw arts.
- Vul een Gezondheidsverklaring in bij het CBR.
- Onderga een rijtest bij het CBR.
- Houd rekening met de invloed van medicijnen op uw rijvaardigheid.
- Wees alert op veranderingen in uw symptomen.
Vanwege de progressieve aard van de ziekte van Parkinson, evenals de heterogeniteit van symptomen, is adequate monitoring en het hebben van een risicobeoordelingsprotocol voor rijgeschiktheid, van groot belang om de veiligheid van zowel patiënten met parkinson als anderen te garanderen.
Lees ook: Rijbewijs Verlengen Losser