Het besturen van een voertuig is vaak erg leuk om te doen, vooral als je dit voor de eerste keer doet. Vaak wordt er al geoefend met ouders of vrienden terwijl je zelf geen rijbewijs hebt. Autorijden is een van de meest verrassende manieren om je te verplaatsen in Nederland, maar het brengt ook een grote verantwoordelijkheid met zich mee. Het behalen van een rijbewijs is een essentieel onderdeel van de verantwoordelijkheid. Toch zijn er mensen die ervoor kiezen om zonder rijbewijs achter het stuur te kruipen. Wat zijn de gevolgen? Hoeveel boete kun je verwachten?
Rijden zonder rijbewijs is niet legaal op de openbare weg in Nederland. Iedereen die een motorvoertuig bestuurt moet in bezit zijn van een rijbewijs. Dit staat in de wegenverkeerswet artikel 107. Een rijbewijs is niet zomaar een document; het is een bewijs dat je beschikt over de kennis, vaardigheden en het inzicht om een voertuig veilig te besturen. Autorijden zonder rijbewijs brengt niet alleen jezelf in gevaar, maar ook andere weggebruikers. In Nederland is het verboden om een motorvoertuig te besturen zonder geldig rijbewijs. Dit staat beschreven in artikel 107 van de Wegenverkeerswet 1994.
Waarom mag je niet rijden zonder rijbewijs? Wat zijn de gevolgen hiervan? We vertellen je er alles over!
Gevolgen van rijden zonder rijbewijs
Rijden zonder rijbewijs is niet veilig. Dit kan tot ernstige gevolgen leiden. Autorijden zonder rijbewijs heeft ernstige juridische, financiële en zelfs persoonlijke consequenties. Een aantal van deze gevolgen zijn hieronder opgesomd. Lees ze goed door, en doe er je voordeel mee, zodat dit jou niet kan overkomen.
Het rijden zonder rijbewijs is een strafbaar feit en een bijzonder slecht idee. Niet voor niets moet u uren lessen en een pittig examen achter de rug hebben voordat u de trotse eigenaar bent van zo’n roze pasje. Heeft u die rijervaring niet, dan is de kans op een ongeluk veel groter. Dat zorgt altijd voor veel narigheid, maar zéker als u geen rijbewijs heeft.
Lees ook: Lees onze uitleg over BMW Aandrijvingssystemen
Juridische gevolgen
Wat is de boete voor rijden zonder rijbewijs? Je hebt nog nooit rijlessen van een rijschool gehad. Hierdoor heb je nog nooit een CBR praktijkexamen afgelegd. Je bent dus niet in het bezit van een rijbewijs. Rijden zonder rijbewijs is in Nederland een strafbaar feit. Als de politie je aanhoudt zonder dat je in het bezit bent van een rijbewijs, krijg je hier een boete voor.
- De boete voor de eerste keer rijden zonder rijbewijs bedraagt €340,00.
- De tweede keer dat de politie je betrapt, is de boete €400,00 en krijg je een voorwaardelijke gevangenisstraf van 1 week.
- Word je vaker dan twee keer betrapt met rijden zonder rijbewijs dan kan je een langere gevangenisstraf opgelegd krijgen.
Hiernaast kan de politie ook besluiten je voertuig in beslag te nemen. De maximale straf voor dit strafbaar feit is zes maanden hechtenis en een boete van €8.700,00.
Stapt u zonder het rijbewijs achter het stuur en wordt u aangehouden door de politie, dan krijgt u gemiddeld een boete van € 180. Ook kunt u dan rekenen op een strafblad. De boete voor het rijden zonder rijbewijs in Nederland kan oplopen. Deze bedragen zijn exclusief eventuele administratiekosten. Rijden zonder rijbewijs kan worden geregistreerd op je strafblad, vooral als het niet de eerste keer is of als er uitgesloten is van herhaaldelijk zoals gevaarlijk rijgedrag of rijden onder invloed.
De straffen voor rijden zonder rijbewijs zijn niet mals en kunnen in geval van recidive snel oplopen. De eerste keer komt u zoals gezegd vaak weg met een bekeuring rijden zonder rijbewijs. Wordt u na een eerste veroordeling echter binnen 4 jaar opnieuw aangehouden zonder rijbewijs, dan is naast een geldboete (afhankelijk van het type voertuig) voorwaardelijke hechtenis vaak onvermijdelijk. U hoeft deze hechtenis, oftewel celstraf, alleen uit te zitten als u binnen de proeftijd van 2 jaar opnieuw in de fout gaat. Vanaf de derde overtreding wordt de hechtenis echter vaak onvoorwaardelijk van karakter.
Financiële gevolgen
Als je besluit de weg op te gaan zonder rijbewijs dan ben je niet verzekerd als je betrokken raakt bij een ongeluk. De verzekeringsmaatschappij zal de schade niet dekken, en jij draait op voor alle kosten - inclusief die van eventuele andere betrokkenen. Dit betekent dat je persoonlijk verantwoordelijk bent om de schade van de tegenpartij te vergoeden, dit gaat zowel om materiële schade als letselschade zoals bijvoorbeeld medische kosten, huishoudelijke hulp, reiskosten, smartengeld en misgelopen salaris. Deze kosten kunnen in enorm hoge bedragen resulteren.
Lees ook: Verlopen rijbewijs: risico's
Uw autoverzekering vergoedt dan wel de letselschade bij de tegenpartij - dat is verplicht - maar verhaalt deze kosten vervolgens bij u. Het gevolg: een dikke vette rekening. Hoge kosten en geen verzekering Het rijden van een rijbewijs levert in eerste instantie een geldboete op. Gebeurt het vaker? Dan kan een hechtenis worden geëist. Rijdt u zonder rijbewijs iemand aan die daardoor invalide en/of arbeidsongeschikt raakt? Dan kunnen de kosten oplopen tot honderdduizenden euro’s. Zo kan een impulsief ritje ervoor zorgen dat u zichzelf in de schulden moet steken en uw leven in 1 klap drastisch verandert. En als dat nog niet genoeg zorgen geeft, bent u bij de meeste verzekeraars na zo’n ongeluk niet meer welkom. Uw auto, scooter, huis of caravan verzekeren is dan bijna een missie onmogelijk.
Als je zonder rijbewijs betrokken raakt bij een ongeval, ben je niet verzekerd. De verzekeringsmaatschappij zal de schade niet dekken, en jij draait op voor alle kosten - inclusief die van eventuele andere betrokkenen.
Wanneer iemand niet in het bezit is van een (geldig) rijbewijs en een aanrijding veroorzaakt, kan men problemen met de verzekeringsmaatschappij krijgen. In de meeste verzekeringspolissen is namelijk opgenomen dat de verzekeraar de uitgekeerde schade op de verzekerde kan verhalen wanneer iemand ten tijde van het ongeval niet in het bezit was van een (geldig) rijbewijs.
Man zonder rijbewijs spuugt naar politie | WEGMISBRUIKERS
Gevaarlijke situaties
In Nederland wordt het steeds drukker. Dit betekent dat de wegen ook steeds drukker worden. Het CBR controleert in Nederland of je veilig de weg op kan. Dit wordt gedaan met een theorie- en praktijkexamen. Niet alleen voor jezelf is dit belangrijk, maar ook voor de weggebruikers om je heen. Nederland staat op plek 14 voor de strengste rijopleidingen ter wereld. Hierdoor staan we op de achtste plek voor het minste aantal dodelijke verkeersongevallen per jaar. Deze strenge rijopleiding is er dus niet voor niets! Als jij besluit te gaan rijden zonder rijbewijs, kunnen er gevaarlijke situaties ontstaan. Dit komt doordat je nog onervaren bent. Hierdoor heb je de auto niet volledig onder controle.
De politie heeft het recht om het voertuig waarmee je in beslag neemt, vooral als je meerdere keren betrapt bent. In voorkomende gevallen kan de rechter een herhaaldelijk opleggen zijn.
Lees ook: Rijden op een brommer zonder geldig rijbewijs
Verschillende situaties van rijden zonder rijbewijs
De meest klassieke vorm van het zonder rijbewijs rijden, is wanneer iemand in het geheel niet in het bezit is van een rijbewijs. Dit kan zijn omdat iemand in het geheel niet aan rijlessen is begonnen of omdat iemand er niet in is geslaagd het rijexamen te halen. De wetgever heeft het rijden zonder rijbewijs als onwenselijk gezien. Het rijden zonder rijbewijs is een strafbaar feit. De wetgever heeft dit als een overtreding aangemerkt. De maximale straf voor het zonder rijbewijs rijden is op grond van artikel 177 Wegenverkeerswet een hechtenis van zes maanden en een geldboete van de derde categorie.
Om de gelijkheid in de berechting te bevorderen heeft het College van Procureurs-Generaal van het Openbaar Ministerie een richtlijn voor straffen opgesteld. Dit is de Richtlijn voor strafvordering feitgecodeerde misdrijven en overtredingen. Een eerste overtreding wordt met een geldboete afgedaan. Bij een tweede overtreding wordt de verdachte gedagvaard voor de Kantonrechter en wordt er een geldboete en 1 week hechtenis voorwaardelijk geëist.
- Rijden met een ongeldig rijbewijs: In artikel 107 lid 2 Wegenverkeerswet is opgenomen dat een rijbewijs zijn geldigheid niet mag hebben verloren. In tegenstelling tot het zonder rijbewijs rijden is het rijden zonder geldig rijbewijs een misdrijf. De maximale straf voor dit feit is een gevangenisstraf van 12 maanden en een geldboete van € 21.750,- (2020).
- Rijden tijdens een tijdelijk rijverbod: Voorts kan men rijden zonder rijbewijs wanneer er sprake is van een tijdelijk rijverbod. Dit tijdelijke rijverbod kan zijn gebaseerd op de invordering van een rijbewijs door de politie, een inhouding door de officier van justitie en een ontzegging van de rijbevoegdheid door de rechter. Net als het rijden zonder geldig rijbewijs is dit een misdrijf. In de praktijk gaan rechters streng om met het rijden tijdens een tijdelijk rijverbod.
Rijden zonder rijbewijs op een scooter
Om op een scooter te mogen rijden, heeft u een AM-rijbewijs nodig. U mag dus niet rijden op scooter zonder rijbewijs. Als de politie u aanhoudt, dan krijgt u een zonder rijbewijs rijden boete en mag u ook niet meer verder rijden. De categorie scooter is onder te verdelen in bromfiets en snorfiets. Het verschil tussen beide is dat een bromfiets een maximale snelheid van 45 km/u heeft, en een snorfiets 25 km/u.
Snorfiets zonder rijbewijs
U mag geen snorfiets rijden zonder rijbewijs. Om te mogen rijden op een scooter, moet u beschikken over een AM-rijbewijs. Heeft u dit niet en wordt u aangehouden, dan krijgt u een boete. De rijden zonder rijbewijs boete 2023 bedraagt €260,-. Het is ook mogelijk dat uw bromfiets in beslag wordt genomen. Dit is het geval als u voor de derde keer aangehouden wordt voor rijden zonder bromfietsrijbewijs.
Wat te doen bij een aanklacht?
Wanneer u wordt veroordeeld wegens rijden zonder een geldig rijbewijs kunt u dus in veel gevallen rekenen op een geldboete en/of (voorwaardelijke dan wel onvoorwaardelijke) hechtenis. Ook een taakstraf behoort tot de mogelijkheden. Het is niet mogelijk dat u daarnaast ook nog een ontzegging van de rijbevoegdheid of rijontzegging (OBM) opgelegd krijgt. Het komt echter regelmatig voor dat veroordeelden wegens rijden zonder rijbewijs ondertussen wel al bezig zijn met rijlessen.
Stel dat u heeft gereden zonder rijbewijs en u aangehouden bent. Een aanklacht wegens rijden zonder geldig rijbewijs wordt afgehandeld door de kantonrechter. De eerste keer zult u echter vaak een strafbeschikking ontvangen. Zo’n beschikking is in feite een voorstel van het Openbaar Ministerie (OM) om de zaak zonder tussenkomst van de rechter af te doen middels een geldboete en zo beide partijen de moeite van een zitting te besparen. Wel is het zo dat u daardoor impliciet schuld bekent en het strafbare feit wordt geregistreerd in justitiële documentatie. Met andere woorden: door de strafbeschikking van het OM te accepteren ontstaat een strafblad.
Het is dan ook belangrijk dat u bij een aanklacht als deze direct juridische hulp inroept van een gespecialiseerde advocaat. Mogelijk rijdt u zonder rijbewijs omdat u deze thuis bent vergeten.
Boetes voor rijden zonder rijbewijs
In onderstaande tabel vindt u de boetes die staan op het rijden zonder rijbewijs.
| Overtreding | Boete |
|---|---|
| Eerste keer rijden zonder rijbewijs | €340,00 |
| Tweede keer rijden zonder rijbewijs | €400,00 + voorwaardelijke gevangenisstraf van 1 week |
| Rijden zonder rijbewijs op een scooter (2023) | €260,- |
Alhoewel rijden zonder rijbewijs een overtreding vormt (en geen misdrijf), heeft u kunnen zien dat de straffen voor dit vergrijp er niet om liegen. Bovendien geldt dat u bij veroordeling, ook als het de eerste keer is, een strafbaar feit krijgt bijgeschreven in uw justitiële documentatie en er zo dus een strafblad ontstaat. En dan hebben we het nog niet over de eventuele consequenties bij recidive of een ongeluk.
Wanneer u in Nederland de openbare weg op wilt in een gemotoriseerd voertuig, is het hebben van een geldig rijbewijs voor dat type voertuig een keihard vereiste. Rijden zonder rijbewijs is bij wet verboden. Stapt u toch op een scooter, brom- of motorfiets zonder geldig rijbewijs, of kruipt u zonder hiervoor met goed gevolg examen afgelegd te hebben achter het stuur van een tractor of (vracht)auto, dan begaat u een overtreding.
Neem verantwoordelijkheid. Autorijden zonder rijbewijs is niet alleen illegaal, maar ook gevaarlijk en duur. De boetes kunnen flink oplopen, en de gevolgen gaan verder dan alleen een financiële straf. Het goede nieuws? Het is allemaal te vermijden door meerdere regels te volgen. Heb jij je rijbewijs nog niet behaald? Begin dan vandaag nog, en zorg ervoor dat je veilig en juridisch de weg op gaat.