De stuurinrichting van een auto is een cruciaal systeem dat de draaiende beweging van het stuurwiel omzet in een glijdende beweging, waardoor de wielen in de gewenste richting kunnen bewegen. Een belangrijk onderdeel van dit systeem is de spoorstang, die de wielen verbindt met de stuur- en ophangingscomponenten.
Uw auto heeft waarschijnlijk een tweedelige spoorstang die naar links en naar rechts leidt. Het verbindt de wielen van de auto met de stuur- en ophangingsonderdelen van de voertuigbesturing. Deze omvatten stuurhendels, fusee, wieldragers, draagarmen en andere onderdelen. Hierdoor is het mogelijk om de auto in elke gewenste richting te verplaatsen.
Een spoorstang is in wezen een metalen buis met een externe schroefdraad. Lengte en diameter zijn afhankelijk van het voertuigmodel. De schroefdraad brengt de stuurbewegingen van het stuur over op de stuurhendel en van daaruit via het spoorstangeindstuk naar het betreffende wiel.
Ze verbinden de stuurinrichting met de fusee van de gestuurde as. Dit geeft hen een uiterst belangrijke taak, maar één die herhaaldelijk wordt onderschat. Met name de spoorstangeinden zijn slijtagedelen die u niet alleen moet vervangen als er de auto niet door de APK komt.
Symptomen van een Defecte Spoorstang
Het is essentieel om de symptomen van een defecte spoorstang te herkennen om tijdig actie te ondernemen en de veiligheid te waarborgen. Hieronder volgen enkele veelvoorkomende signalen:
Lees ook: Informatie over Ford Ka stuurstangen
1. Trekken tijdens het Rijden
Als u het stuurwiel tijdens het rijden kort los laat, trekt het naar links of naar rechts. De redenen kunnen zijn versleten kogelgewrichten, verbogen spoorstangen of een verkeerde instelling.
2. Ongelijke Bandenslijtage
Ongelijke bandenslijtage is een veelbetekenend symptoom. Vaak zijn de banden overmatig gesleten, zowel aan de binnenkant als aan de buitenkant. De wielen blijven meestal recht als u niet aan het stuur draait.
3. Doorzakken en Trillingen
Een defecte spoorstang ondersteunt de wielen niet goed, waardoor ze doorzakken. Als de uiteinden van de spoorstang te veel speling hebben, begint het stuur te trillen en te klakken bij het rijden met lage snelheid. Dit is vooral merkbaar in bochten.
Als de schade zo ver is gevorderd dat een volledige storing op handen is, wordt de trilling overgebracht op het hele voertuig. Dit is misschien niet merkbaar bij gestaag rijden, maar bij remmen of accelereren.
4. Geluiden
Een ratelend geluid tijdens het nemen van bochten kan het eerste symptoom zijn van een defect aan de spoorstang. Andere symptomen kunnen zijn gerommel in de voorwielen en duidelijk merkbare speling in het stuur.
Lees ook: Hoe auto afschrijving berekenen?
Veel chauffeurs merken eenzijdig versleten banden op, maar reageren niet altijd. Dit kan resulteren in aanzienlijk duurdere reparaties door versleten spoorstangen.
Het wiel begint te trillen wanneer de spoorstanguiteinden eruit worden geslagen. Dit heeft ook invloed op de bevestigde draagarmen, en mogelijk ook op de aandrijfasverbindingen. Dit kan het uitslaan van de lagerbouten van het stuur versnellen.
Uitgeslagen spoorstangeinden kunnen bij sommige voertuigen later verschijnen. Het uiteinde van de spoorstang ziet eruit als een holle lepel. Daarin wordt een kogel met een bout gedrukt. Er zit ook veel vet tussen de twee delen.
Vanwege hun belang en intensief gebruik, moet een monteur de spoorstangen regelmatig controleren.
Een defecte spoorstang is een veiligheidsrisico. In het ergste geval scheurt het uiteinde van de spoorstang af, wat tot ongelukken kan leiden.
Lees ook: Vind de perfecte autodealer in Huizen
Oorzaken van een Defecte Spoorstang
Sommige autobezitters hoeven nooit een reparatie uit te voeren. Maar zoals elk onderdeel is het onderhevig aan normale slijtage onder bepaalde rijomstandigheden. Ze slijten meer door kuilen, botsingen met de stoeprand en veelvuldig gebruik op hobbelige wegen. Ze zijn vaak verbogen na kleine ongelukken of stoten. Vanaf een kilometerstand van meer dan 150.000 km neemt de kans op materiaalmoeheid toe.
Andere defecten veroorzaken ook overmatige bandenslijtage, slingeren tijdens het rijden en remmen en trillingen in het stuur, daarom moet een monteur deze toestand inspecteren.
Veelvuldig sturen tijdens stilstand of frequente ritten op onverharde wegen leiden tot snellere slijtage dan tijdens normaal rijden. Een defecte spoorstang wordt echter vaak niet opgemerkt omdat het een geleidelijk proces is. Dit is geen schade aan de spoorstang, maar aan het uiteinde van de spoorstang.
Als de spoorinstelling niet meer binnen het tolerantiebereik valt, zullen de banden sneller verslijten. Bij een extreme afstelling wordt niet alleen het besturen van de auto moeilijker, maar komt ook de rijveiligheid in gevaar, omdat de bestuurder herhaaldelijk aan het stuur moet draaien om op het goede spoor te blijven als de baan wordt gewijzigd.
HOE VERVANG JE STUURSTANGEN (EENVOUDIGE STAP-VOOR-STAP)
De Rol van het Spoorstangeind
Spoorstangen brengen de stuurhoek van het stuurhuis over op de stuurhendels en daarmee op de voorwielen. Spoorstangen zijn verdeeld in een linker- en een rechterzijde, waarbij elke spoorstanghelft bestaat uit een spoorstanguiteinde met kogelgewricht en een draadstang.
De kogelkoppen van de spoorstangen bevinden zich op de stuurhendels van de voorwielen, waardoor het spoorstangeind beweegbaar is verbonden met de asbalk. Als een trekstang defect is, is dit meestal te wijten aan versleten spoorstangeinden die door slijtage kapot gaan.
Een versleten spoorstangeind is niet te repareren, daarom moet het onderdeel vervangen worden. Het vervangen ervan door gebruikte auto-onderdelen wordt niet aanbevolen, omdat noch de ouderdom noch de slijtage van het spoorstangeind zichtbaar is en het spoorstangeind één van de veiligheidsrelevante onderdelen is.
Spoorstangeind Vervangen: Stap voor Stap
Het spoorstangeind kan afzonderlijk of per paar worden vervangen voor de as. De toestand moet vóór de vervanging worden beoordeeld.
Benodigde Gereedschappen en Hulpmiddelen:
- Krik, put of hefplatform
- Momentsleutel
- 1 set dopsleutels
- 1 set steeksleutels
- Roestverwijderaar
- Reinigingshulpmiddelen
- Pen of krijt voor markeringen
- Hamer
- Stap 1: Breng het voertuig omhoog en verwijder het betreffende wiel om het spoorstanguiteinde en de spoorstang bloot te leggen.
- Stap 2: Zoek het verbindingsstuk tussen de spoorstang en de ophanging. Deze onderdelen zitten meestal erg vast door het vuil en moeten eerst worden gereinigd, zodat ze kunnen worden verwijderd. Gebruik een borstel en een doek om de het schroefdraad schoon te maken.
- Stap 3: Gebruik een steeksleutel om de borgmoer op de trekstang los te draaien. Omdat deze vaak erg strak zitten, heeft u een roestverwijderaar nodig om de borgmoer los te maken. Zodra de moer loskomt, markeert u deze met krijt of een pen en telt u het aantal omwentelingen waarmee u de moer losdraait. Dit zal u helpen de juiste positie van het spoorstanguiteinde na de vervanging te vinden.
- Stap 4: Draai nu de moer van de ophanging los.
- Stap 5: Verwijder nu het spoorstanguiteinde door een moer op de schroefdraad te draaien en het spoorstanguiteinde voorzichtig met een hamer naar buiten te tikken. Draai vervolgens het uiteinde van de spoorstang ervan af. Onthoud ook hier het aantal omwentelingen, zodat u later dezelfde positie weer kunt vinden.
- Stap 6: Schroef nu het nieuwe spoorstanguiteinde los met hetzelfde aantal slagen als waarmee u het heeft losgeschroefd. Bevestig vervolgens de borgmoer weer op de trekstang.
- Stap 7: Inspecteer visueel de stuurhoes en de spoorstang. Vervolgens kunt u het wiel weer monteren en het voertuig, terwijl het stilstaat, controleren of het geluid verdwenen is.
Defecte Stuurinrichting: Symptomen en Oorzaken
De stuurinrichting van de auto werkt stiekem en veroorzaakt zelden problemen. Pas wanneer er duidelijke symptomen van een defecte stuurinrichting zijn, valt het onderdeel op. De stuurinrichting is een belangrijk onderdeel van de besturing van moderne auto’s. De stuurinrichting heeft tot taak de draaiende beweging van het stuurwiel om te zetten in een glijdende beweging. Alleen op die manier kunnen de wielen van het voertuig worden verschoven in overeenstemming met de stuurbeweging van de bestuurder. Bovendien dempt de transmissie de effecten van de weg op het stuur.
Alle bewegingen van het stuurwiel worden via de stuurkolom doorgegeven aan de stuurinrichting. Van hieruit wordt de kracht als een duwende beweging via de stuurstang overgebracht op de andere onderdelen van het stuursysteem. Wanneer de bestuurder het stuurwiel draait, verandert de stuurhoek van de voorwielen. Om de vereiste hoeveelheid kracht nog verder te beperken, beschikken de stuurinrichtingen van moderne voertuigen bijna altijd over stuurbekrachtiging door middel van een servo. In de stuurinrichting geïntegreerde hydraulische componenten versterken de stuurbewegingen van de bestuurder.
Toch kan ook de stuurinrichting van de auto af en toe stuk gaan. Als de stuurinrichting defect is, wijzen typische symptomen meestal op het probleem. Een van de gebruikelijke tekenen van een defecte stuurinrichting is dat de besturing plotseling traag wordt. De bestuurder moet veel meer kracht uitoefenen om de auto te besturen. Het stuurwiel kan ook moeilijk te draaien zijn.
Stuurinrichtingen met geïntegreerde stuurhulp zoals stuurbekrachtiging of elektrohydraulische stuurinrichtingen vestigen vaak de aandacht op het defect door olieverlies. Hier is soms een plas olie te zien onder de getroffen voertuigen. Als u vermoedt dat de stuurinrichting defect is, moet u ook letten op abnormale geluiden bij het sturen. Vaak maakt een kapotte stuurinrichting ongewone stuurgeluiden, zoals een knarsend of krakend geluid dat kan optreden bij het sturen.
Als de stuurinrichting van oudere voertuigen defect is, kunnen slijtage en de leeftijd van de onderdelen als oorzaak worden beschouwd. Verschillende vormen van belasting tijdens het rijden kunnen er ook toe leiden dat de stuurinrichting defect raakt. Slechte wegen of rijden buiten de gebaande paden brengen schokken en trillingen over op de stuurinrichting.
Ongevallen kunnen ook een mogelijke oorzaak zijn van een defecte stuurinrichting. Als stuuronderdelen zoals trekstangen worden geraakt, kan dit ook de stuurinrichting beschadigen. Bovendien wordt de stuurinrichting onder het voertuig blootgesteld aan grotere belastingen door natheid en vuil. Een defect in andere onderdelen van het voertuig kan ook leiden tot een kapotte stuurinrichting. De versnellingsbak kan bijvoorbeeld beschadigd raken door defecte trekstangen. Ongebalanceerde wielen of versleten chassisonderdelen kunnen ook slijtage van de stuurinrichting bevorderen.
Vervanging van de Stuurinrichting
Als er eerste tekenen van een defect aan de stuurinrichting zijn, moet het probleem onmiddellijk worden verholpen. Een vervanging van het volledige onderdeel is meestal onvermijdelijk om redenen van rijveiligheid. Als de stuurinrichting defect is, kan deze niet gemakkelijk worden gerepareerd. De interne structuur en functie van de onderdelen zijn complex, en de slijtage van de tandwielen en rondsels en het stuurhuis is vaak al ver gevorderd.
Stuurinrichtingen worden aangeboden als nieuwe onderdelen, als gebruikte onderdelen en als vervangende stuurinrichtingen. Sommige gespecialiseerde bedrijven hebben zich gespecialiseerd in de reparatie van stuurinrichtingen en hebben zich toegelegd op de revisie van alle soorten stuurinrichtingen. Hierbij wordt een defecte stuurinrichting volledig gedemonteerd om onderdelen zoals het tandwiel en het stuurhuis te kunnen vervangen.
Een defecte stuurinrichting kan gewoonlijk gemakkelijk worden vervangen door een intact reserveonderdeel. Aangezien de versnellingsbak een veiligheidsrelevant onderdeel is, mag deze reparatie alleen door vakmensen worden uitgevoerd. De exacte procedure kan variëren, afhankelijk van het type stuurinrichting.
Stappen voor de Vervanging van de Stuurinrichting:
- Voorbereiding: Voordat met de vervanging van de stuurinrichting kan worden begonnen, moeten bepaalde voorbereidingen worden getroffen. Dit omvat de demontage van bepaalde onderdelen, zoals delen van het chassis of het uitlaatsysteem.
- Verwijderen van de stuurinrichting: Vervolgens wordt de defecte stuurinrichting verwijderd. Meestal moeten de spoorstangen worden losgemaakt van de fusees. De verbindingsleidingen van de stuurbekrachtiging moeten ook worden gedemonteerd. Lekkende servo-olie moet worden opgevangen.
- Installatie van de stuurinrichting: De volgende stap is het installeren van de nieuwe stuurinrichting. Afhankelijk van de uitvoering moeten vooraf onderdelen van de oude stuurinrichting worden overgenomen. Monteer vervolgens de stuurinrichting in omgekeerde volgorde in het voertuig.
- Voltooiing van de reparatie: Na de montage van de stuurinrichting moet de servovloeistof worden bijgevuld en het systeem worden ontlucht.
Inspectie van de Stuuras
Om een juiste diagnose te kunnen stellen moet een aantal controles worden uitgevoerd. Bij deze inspectie staat de auto op een vlakke ondergrond. De hoogte van de auto wordt op verschillende plaatsen gecontroleerd ten opzichte van de vloer*. Aan de hand van deze metingen kun je zien of er sprake is van een defect in de ophanging zoals verkeerde montage, slappe veren enzovoorts.
Meet de hoogte van de auto eerst onbeladen en daarna beladen. Een verschil in hoogte aan beide zijden van dezelfde as wijst op een defect in de ophanging. En wel aan de kant waar het chassis het laagst staat (gebroken onderdelen). Wanneer de chassisveren te ver zijn samengedrukt, wijst dat op slijtage.
De auto moet voor deze inspectie op een hefbrug worden geplaatst waarbij de wielen los hangen. Zo zijn de verschillende mechanische onderdelen van de stuuras bereikbaar. Draai het stuur van aanslag tot aanslag. Let erop dat de wielen soepel en zonder ongewone geluiden draaien. Gaat dit zwaar of ‘haperend’? Hiervoor moeten de fuseekogels bij de fusee aan het wiel worden losgemaakt van de besturingsonderdelen.
Houdt het probleem aan? Grote kans dat de storing bij het stuurhuis of de stuuras ligt. Ga verder met de demontage en de reparatie. Zit de fout in het interne mechanisme van het stuurhuis, dan moet deze worden vervangen**.
Bewegende delen slijten door gebruik of door te weinig smering. Die slijtage kan stijfheid, (te grote) speling of breuk tot gevolg hebben. Dat resulteert in een negatieve invloed op de stuurinrichting en de ophanging.
Speling in verschillende onderdelen van de stuurinrichting, heeft nadelige gevolgen en mag nooit groter zijn dan voorgeschreven door de autofabrikant. De stuuras bestaat doorgaans uit een universele koppeling. Als er tijdens de inspectie scheuren, breuken of stijfheid worden vastgesteld, moet deze vervangen worden. Dat geldt ook als er sprake is van een te grote speling in de universele koppelingen.
Inspectie van de Onderdelen van het Stuurstangenstelsel
De onderdelen van het stuurstangenstelsel zijn de fusee-armen, de pitmanarm en de spoor- en stuurstangen. Bij de inspectie zet je het gewicht van de auto op de gestuurde wielen met een schaarlift. Vraag een collega het stuurwiel in beide richtingen te draaien. Controleer of er niet teveel speling in bovengenoemde onderdelen zit, geen stijfheid of ongewone geluiden. Is er teveel speling? Vervang dan het betreffende onderdeel.
De rubberen stuurhuishoezen moeten op scheuren worden gecontroleerd. Als hier sprake van is, moeten deze vervangen worden. Zit er bij een hydraulische stuurhuis stuurbekrachtigingsvloeistof in de hoezen? Dat kan betekenen dat de afdichtingen van het stuurmechanisme lekken.
Om de fuseekogels te inspecteren zet je de auto met een krik, zo dicht mogelijk in de buurt van de onderste fuseekogel, omhoog. De wielen moeten de grond blijven raken, maar de ophanging mag niet te zeer worden samengedrukt. Houd het wiel als bij een klok met een hand op 6 uur en de andere hand op 12 uur vast. Beweeg het wiel om te controleren of er geen zijdelingse speling is. Herhaal de procedure en houd hierbij het wiel op 3 uur en op 9 uur vast.
Verticale speling van de fuseekogel controleer je door een hefboom met een stang tussen de vloer en het wiel te plaatsen en het wiel naar boven te duwen. Zet de auto omhoog en controleer visueel de toestand van de draagarmen en spoorstangen. Deze mogen niet verbogen of beschadigd zijn. Zijn ze dat wel, dan moeten ze worden vervangen.
Check vervolgens de elastische lagers. Plaats dan een hefboom tussen de wieldraagarm of de spoorstang en de bijbehorende flens die aan het chassis is bevestigd. Beweeg de bus op deze manier heen en weer en luister of er ongewone geluiden te horen zijn. Kijken of de bus te ver kan bewegen is ook een optie. In geen geval mag de wieldraagarm of de spoorstang zo ver bewegen dat hij de flens raakt. Voer deze inspectie uit terwijl de wielen van het voertuig vrij hangen.
Check of het lager vrij kan bewegen zonder ongewone geluiden en niet teveel speling heeft. Laat de auto op de grond staan en duw het chassis met een hand heen en weer terwijl je collega een hand bovenop de as van veerpoot houdt (in de motorruimte). Merk je een zijdelingse verplaatsing, moet het lager vervangen worden.
De veerpootlagers mogen ook geen bonkend geluid maken bij het sturen. Controleer gelijk of de auto zelf centrerend is. Merk je een te grote zijdelingse speling van het wiel op die niet wordt veroorzaakt door een van de hierboven geteste onderdelen? Inspecteer dan de toestand van de wiellagers.
Verwijder hiervoor het wiel en de remschijf. Deze lagers kunnen worden gedemonteerd, afgesteld en gemonteerd met vers smeermiddel. Deze worden gewoonlijk bij achterwielen (niet-gestuurde wielen) gebruikt. Over het algemeen gesproken kan met een voelermaat de speling van een lager ten opzicht van de fusee worden gemeten.
Kosten van Vervanging
Spoorstangen van bekende fabrikanten zoals Meyle en Monroe zijn verkrijgbaar vanaf €20,-. Afhankelijk van wat voor type auto je rijdt kan dit oplopen tot ongeveer €90,-. De montagetijd zou ongeveer op een paar uur moeten liggen, behalve als de schroeven volledig verroest zijn of de schroefdraad van de spoorstang beschadigd is. Voor het vervangen en de wieluitlijning achteraf mag je rekenen met ongeveer €200,- euro.
| Onderdeel | Kosten |
|---|---|
| Spoorstang (Meyle, Monroe) | €20 - €90 |
| Montage en uitlijning | €200 (ongeveer) |
De stuurkogels van je auto zorgen ervoor dat de voorwielen kunnen zwenken op het moment dat jij aan het stuur draait. Het is dus belangrijk dat zij hun werk probleemloos doen. De gevolgen van een kapotte stuurkogel kunnen namelijk desastreus zijn: Je auto is niet meer bestuurbaar, omdat er geen contact meer is tussen de stuur en de voorwielen.
Symptomen van Versleten Stuurkogels
De stuurkogels zijn continu in beweging en zeker wanneer je op een slecht wegdek rijdt. Je kent dat tikje in je stuur vast wel als je over een beschadigd stuk asfalt rijdt. Het op en neer gaan van de wielen wordt mogelijk gemaakt door de draagarmen en de stuurkogels. De stuurkogel kan deze bewegingen maken, omdat de constructie ervan bestaat uit een kogel die zich vrij kan bewegen in een “kom”.
Het is dan ook logisch, dat er op een gegeven moment slijtage aan de stuurkogels ontstaat. Naarmate de kogel verder verslijt, zal er meer speling komen in de kom. De kogel zal er niet snel uitschieten, maar je merkt dat je wielen speling krijgen. Dat is een duidelijk teken dat je stuurkogels vervangen moeten worden. Zijn je stuurkogels heel erg versleten, dan hoor je een duidelijk ‘kloppend’ geluid wanneer je aan het stuur draait.
Zelf Stuurkogels Vervangen
Je kunt je stuurkogels zelf vervangen. Houd er wel rekening mee, dat alles helemaal goed moet gaan. Bij twijfel is het beter om naar een garage te gaan om de stuurkogels van je auto te laten vervangen. Dan weet je namelijk zeker dat alle werkzaamheden zoals het hoort uitgevoerd worden en heb je garantie op de reparatie.