In Nederland zijn er verschillende rijbewijscategorieën, afgestemd op het type voertuig en de ervaring van de bestuurder. Of het nu gaat om een auto, bromfiets, vrachtwagen of landbouwvoertuig, elke rijbewijscategorie heeft specifieke eisen en regels. Dit artikel zet de belangrijkste punten op een rij.
Rijbewijscategorieën in Nederland
Niet met elk rijbewijs mag u elk motorrijtuig besturen, dus er zijn ook veel verschillende rijbewijscategorieën. Hieronder een overzicht van de meest voorkomende categorieën:
- Rijbewijscategorie AM: Bromfiets en scooter
- Rijbewijscategorie A: Motoren (A1, A2 en A)
- Rijbewijscategorie B: Personenauto
- Rijbewijscategorie BE: Auto met zware aanhanger
- Rijbewijscategorie C: Vrachtauto’s (C1 en C)
- Rijbewijscategorie D: Bus (D1 en D)
- Rijbewijscategorie T: Landbouwtrekker
Beginnersrijbewijs: Wat houdt het in?
Iedereen wordt na het halen van een rijbewijs AM, A, B of C een beginnend bestuurder. Het duurt 5 of 7 jaar voordat het rijbewijs wordt omgezet naar een 'normaal' rijbewijs. Het beginnersrijbewijs is in het leven geroepen om ongevallen en gevaarlijk rijgedrag door onervaren bestuurders te verminderen.
De maatregel beginnend bestuurder is voor iedere beginnende bestuurder, ongeacht de leeftijd, ingevoerd om het ongevalsrisico te verminderen. Vooral voor beginnende bestuurders in de leeftijdsgroep van 18 tot 24 jaar is de kans betrokken te zijn bij een ongeval groter door een gebrek aan ervaring.
Iedere persoon die voor het eerst zijn of haar rijbewijs haalt is een beginnend bestuurder vanaf de datum van afgifte(dus niet het behalen) van het eerste rijbewijs. Dit kan dus bij het rijbewijs AM (brommer, scooter) zijn, of een ander rijbewijs, zoals bijvoorbeeld het rijbewijs-B voor de Personenauto.
Lees ook: T-Roc of T-Cross kiezen?
In principe bent u vijf jaar na de afgifte van het rijbewijs geen beginnende bestuurder meer, de regeling vervalt automatisch, daar hoeft u niets voor te doen. Het rijbewijs blijft gewoon de geldigheid behouden die ook voor andere bestuurders gelden.
De leeftijd van de bestuurder kan wel aangeven hoelang dit beginnersrijbewijs geldt: bij het behalen van rijbewijscategorie AM (bromfiets/brommobiel) of categorie T (tractor) op 16-of 17-jarige leeftijd is de bestuurder 7 jaar lang beginnend bestuurder. Personen die op 17 jarige leeftijd ook categorie B (personenauto) halen, zijn vervolgens 5 jaar beginnend bestuurder. De termijn gaat in vanaf het moment dat rijbewijs categorie B is afgegeven.
Strafpunten en Gevolgen
In de eerste 5 jaar worden strafpunten toegekend bij het begaan van een ernstige verkeersovertreding. Voor 16 en 17-jarigen geldt een termijn van 7 jaar. Bij het behalen van 2 punten tijdens het beginnersrijbewijs moet je je rijbewijs inleveren bij de politie. De politie meldt dit aan het CBR. Je mag dan niet meer rijden. Je moet dan verplicht deelnemen aan een rijvaardigheidsonderzoek bij het CBR. Zak je voor deze test of werk je niet mee, dan wordt het rijbewijs ongeldig verklaard. Je moet dan opnieuw examen doen.
Bepaalde verkeersovertredingen zullen na constateren en staande houding door de politie of het bevoegd gezag worden geregistreerd bij het OM (Openbaar Ministerie). De overtreding moet wel persoonlijk zijn vastgesteld (staande houding) door een agent of het bevoegd gezag die u heeft staande gehouden. Het signaleren van een overtreding op alleen een kenteken is niet genoeg. Men moet dus werkelijk vast kunnen stellen dat u op het moment van het plegen van de verkeersovertreding de bestuurder bent.
Bij 3 zware overtredingen binnen een periode van 5 jaar, volgt een schorsing van het rijbewijs. Bij deze schorsing moet de bestuurder opnieuw een rijproef en een theorieproef afleggen bij het CBR. Dit is geen examen, maar een proef waarin de theoretische kennis en vaardigheden worden getest.
Lees ook: Titanium of ST-Line: Welke Ford Puma kiezen?
De volgende zware overtredingen leiden tot een registratie bij het OM:
- Bumperkleven met een hoge snelheid.
- Ernstige snelheidsovertredingen (meer dan 40 km per uur te hard op de autosnelweg en meer dan 30 km per uur te hard op andere wegen).
- Het veroorzaken van gevaar of hinder in het verkeer (artikel 5 Wegenverkeerswet 1994, Het Kapstokartikel).
- Het veroorzaken van materiële schade of lichamelijk letsel door onjuist opvolgen van de verkeersregels.
- Het veroorzaken van een ongeval met dodelijk gevolg of zwaar letsel.
Alcohol en het Beginnersrijbewijs
Ook bij het gebruik van alcohol zijn de regels strenger voor een beginnend bestuurder. Het maximaal toegestane promillage is lager: 0,2 ‰ in plaats van 0,5 ‰. Daarbij moet een beginnend bestuurder eerder op cursus bij het overschrijden van de wettelijk toegestane promillage.
Voor beginnende bestuurders geldt een strengere alcohollimiet dan voor ervaren bestuurders. Beginnend bestuurders mogen maximaal 0,2 promille alcohol in hun bloed hebben. Dat betekent dat je met één alcoholisch drankje de limiet al kan overschrijden.
Het Puntenrijbewijs
Naast het beginnersrijbewijs is er ook het puntenrijbewijs. Dit is niet hetzelfde, omdat dit puntenrijbewijs voor alle bestuurders in Nederland geldt; elk rijbewijs is automatisch een puntenrijbewijs.
Het puntenrijbewijs geldt voor iedere bestuurder, zowel beginnende als ervaren bestuurders, die een voertuig onder invloed van alcohol besturen waarvoor een rijbewijs vereist is. Als u als rijbewijsbezitter binnen 5 jaar 2 keer door de rechter wordt veroordeeld voor het rijden onder invloed van alcohol, bent u het rijbewijs kwijt.
Lees ook: XC60 T6 of XC90 T8?
Wordt u binnen 5 jaar 2 keer veroordeeld voor rijden met teveel alcohol op? En heeft u bij de 2e veroordeling minder dan 1,3 promille alcohol in uw bloed? Dan raakt u uw rijbewijs direct kwijt. Om een nieuw rijbewijs te krijgen moet u opnieuw rijexamen doen.
Wordt u binnen 5 jaar 2 keer veroordeeld voor rijden met teveel alcohol op? En heeft u bij de 2e veroordeling minder dan 1,3 promille alcohol in uw bloed? Dan gaat er een nieuwe periode in van 5 jaar.
Het rijbewijs wordt ongeldig verklaard. Dit gaat dus veel verder dan een ontzegging van de rijbevoegdheid. Bij een ontzegging krijgt men na afloop van de maatregel het rijbewijs automatisch terug. Na een ongeldigverklaring verliest het rijbewijs zijn geldigheid definitief en moet bij het CBR een volledig nieuwe rij-examen worden afgelegd (zowel theorie- als praktijkexamen). Los van de ongeldig verklaring van het rijbewijs kan er een sanctie of straf volgen.