Merkrechten geven het monopolie op het gebruik van een naam voor bepaalde waren en diensten. Nadeel is wel dat er dus maar één speler die naam kan gebruiken.
Een merk is meer dan alleen een woord of een logo. Het design van een (deel van) de verpakking kan ook heel goed als herkenningsteken werken.
Veel bedrijven laten hun bedrijfsnaam en merknamen alleen als woordmerk registreren. Vaak wordt er daarnaast ook nog een logo gebruikt.
Logo’s bestaan soms alleen uit geometrische figuren, zoals lijnen, streepjes, cirkels, punten of kleurvakken. Dit maakt dat de bescherming van zo’n logo vrij beperkt is.
In een aantal landen wereldwijd (onder andere de USA) zijn er speciale bepalingen om een persoonsnaam vast te leggen. Bekende artiesten, filmsterren, sporters et cetera laten vaak hun naam vastleggen als merk.
Lees ook: Aanhanger Reclame van Volkswagen: Van Klassiek tot Modern
Als een bedrijf een familienaam wil claimen, dan zal daarvoor een merkregistratie moeten worden aangevraagd. In de Benelux kennen we niet een merkrecht op eigen naam.
Vanuit marketingoogpunt is het aantrekkelijk om bij een nieuw merk een woord te gebruiken wat direct de lading dekt. Veel bedrijven maken gebruik van een beschrijvende naam. Hetzij als bedrijfsnaam, hetzij als merk voor hun producten.
Sommige bedrijven werken met een seriemerk. Vrijwel alle producten worden aangeboden onder merken die iets gemeenschappelijks hebben. Een van de meest bekende hiervan is McDonald’s.
Een merk moet binnen vijf jaar gebruikt worden. Zo niet dan kan het verval van dit merk worden ingeroepen. Na 5 jaar moet (in Europa) een geregistreerd merk ook gebruikt worden.
Bedrijven denken soms dat ze veilig zijn zodra het merk eenmaal is geregistreerd. Dat mogelijke oudere overeenstemmende merken dan geen problemen meer kunnen zijn. Dat is niet correct.
Lees ook: T-Roc of T-Cross kiezen?
Als er in de Europese Unie een logo wordt aangevraagd van een gestileerd konijnenhoofd voor kleding en seksspeeltjes, maakt Mercis daartegen bezwaar.
Als in de Europese Unie het merk FLOWERCAT wordt aangevraagd voor onder andere handgereedschap (maar ook voor speelgoed), maakt Caterpillar daartegen bezwaar.
Met een merk kan een bedrijf overeenstemmende merken tegenhouden als die worden aangevraagd voor identieke dan wel soortgelijke waren. Een bekend merk kan zich verzetten tegen het gebruik van een vergelijkbaar teken voor totaal andere producten.
Bedrijven kunnen tegen een nieuw merk bezwaar maken als de merken overeenstemmend zijn. Het nieuwe merk moet daarnaast wel aangevraagd zijn voor identieke dan wel soortgelijke of complementaire producten.
Merken met een hoge reputatie kunnen sneller optreden tegen merken die proberen aan te haken bij die reputatie. Maar hoe ver reikt die bescherming?
Lees ook: Gids voor Tweedehands Caddy Automaat
Het Europese Hof heeft zich al een aantal keren uitgelaten over de vraag of je het merk van de concurrent mag gebruiken als Google Adword.
Bekende merken hebben een bredere bescherming. Een merkregistratie geeft niet alleen bescherming tegen identieke producten, maar ook tegen andersoortige producten.
Bekende merken genieten een ruime bescherming. Dit is eigenlijk wel noodzakelijk om te voorkomen dat andere bedrijven niet in de slipstream proberen mee te varen op dit succes.
Bekende merken krijgen een brede bescherming. Zij kunnen optreden tegen aanhakend gebruik, gebruik van het merk voor andere producten.
Merkenrecht geeft bescherming tot aan de landsgrenzen. Uniemerken splitsen zich automatisch in een nationaal Engels recht (dus dubbele kosten voor de merkhouder). Eind 2020 was de Brexit een feit. De gevolgen daarvan werken alle kanten op.
Het merkenrecht geeft niet alleen bescherming tegen gebruik door anderen van het merk voor vergelijkbare producten, maar ook voor verwante (complementaire.
Met een merk krijgt een bedrijf een monopolie op het gebruik van die naam. Een merk geeft het bedrijf een monopolie in de markt. Hoe ver strekt die bescherming?
Technische uitvindingen worden veilig gesteld via octrooien.
Een merk geeft het bedrijf een monopolie in de markt.
Nog steeds zijn er bedrijven die trachten mee te liften op de reputatie van bekende merken. Het blijft toch een vreemd gegeven.
Soms vragen bedrijven merken aan, waarvan het overduidelijk is wat de inspiratiebron is geweest.
China kent een first-to-file-system. Hierdoor kunnen merkkapers snel een Westers merk claimen, in de hoop dit later te verkopen aan de merkhouder.
Met het vertrek van westerse bedrijven uit Rusland lijkt de deur te zijn opengezet voor merkkapers. Het lijkt wel of er steeds meer copycats in Rusland worden ingediend. Vooral van bedrijven die besluiten de activiteiten te staken of op te schorten.
In Nederland kennen we een hele snelle procedure om per direct een verbod te eisen (1019e Rv procedure).
De rechter in New York heeft een lans gebroken voor de parodie-exceptie in het merkenrecht. Met een grap inhaken op actualiteiten is vaak een toegestane parodie. Echter waar ligt de grens tussen een parodie maken en commercieel ergens een slaatje uitslaan?
Sommige kunstenaars gebruiken merken om maatschappelijke problemen aan de kaak te stellen. Voor de merkhouder is dat vaak naar. Het merk wordt dikwijls gekoppeld aan onwenselijke belevingen.
Merktekens worden soms in kunstwerken gebruikt. Bekende voorbeelden van de afgelopen jaren zijn: Nadia Plesner met haar Dafurnica (Louis Vuitton tasje) en Banksy’s Dismaland (merken van Disney).
In de mode zijn logo’s erg belangrijk. Consumenten bekijken kleding in de rekken en herkennen aan het logo in de nek de fabrikant.
WijKopenAutos is een concurrent.
Om te voorkomen dat derden aan de haal gaan met de naam en het gedachtengoed van John Lennon, heeft zijn vrouw (weduwe) Yoko Ono de naam als merk vastgelegd.
Levi Strauss probeert zo goed mogelijk de goodwill rond haar spijkerbroeken te claimen. Het bedrijf heeft via het merkenrecht ontzettend veel visuele tekens als merk geregistreerd.
Een opmerkelijke merkenzaak bij de Benelux-autoriteiten: kan Chat GPT een merkhouder vertegenwoordigen?
Zoals iedereen wel weet, zijn de Benelux autoriteiten bijzonder liberaal wat betreft de acceptatie van merken.
Is iedere bedrijfsnaam uniek? Nee, een check online (via Google) en in het register van de KvK toont aan dat veel bedrijven dezelfde naam gebruiken.
MKB Brandstof gebruikt sinds 2009 in haar radiocommercials Tom de Ridder als fictief persoon om haar bankpas en parkeerservice te promoten.
Bij de keuze voor een online game is het verstandig om te checken of een naam wel vrij te gebruiken is.
Merkbescherming | Wat is het en hoe kun je een merk best beschermen?
Hieronder een tabel met voorbeelden van merkrechtelijke conflicten:
| Merk | Conflict | Resultaat |
|---|---|---|
| Max Verstappen (MAX 1) | Nike (AIR MAX) | Nike wint oppositieprocedure |
| Supermac | Big Mac | Uitspraak schudde het merkenrecht op |
| HelloFresh | Linea Nivnice | Succesvol bezwaar tegen logo |
| Hema (ondergoed met krokodil) | Lacoste | Vervolg over inbreuk op logo |