De meeste schepen zijn uitgerust met een éénhands bedieningshandel om de motor en keerkoppeling te bedienen. Dit betekent dat je met een gashandel bij het stuur zowel de koppeling in zijn voor- of achteruit kunt zetten en gas geeft tegelijk. Het is vergelijkbaar met één auto: eerst schakelen, dan gasgeven. Laten we eens kijken naar de details van dit systeem en enkele belangrijke aspecten van onderhoud en koeling.
Problemen met de achteruitrijvergrendeling van Volvo Penta: alles wat u moet weten
Bedieningssysteem met Kabels
Dit systeem is bij kleinere boten meestal met trek- en duwkabels uitgevoerd die, als ze goed zijn afgesteld, nagenoeg geen onderhoud nodig hebben. Deze trek- en duwkabels hebben een staaldraad binnenkabel die omhuld wordt door een flexibele buitenmantel die aan beide uiteinden vastgeklemd zijn, zodat wanneer aan de ene kant de binnenkabel in de buitenmantel wordt gedrukt, hij er aan de andere kant uitkomt. Dit systeem zit ook op fietsen voor de remmen te bedienen, maar de trek- en duwkabels voor een scheepsmotor zijn veel dikker en is de kern massief i.v.m. van in elkaar gedraaid staaldraad.
Door de éénhands bedieningshandel naar voor of naar achter te zetten, wordt eerst de keerkoppeling ingeschakeld en als de handel meer van neutraal af wordt geduwd, zal de motor pas in toeren omhoog gaan.
Op de keerkoppeling zit een schakelarm waar de trek-duwkabel op gemonteerd zit en het is van belang dat deze goed is gemonteerd. Dat wil zeggen dat de uitslag van de arm van de keerkoppeling zowel naar voor als naar achter gelijk is en dat de overbrenging van kabel naar handel geen speling heeft.
Omdat bedieningskabels in verbinding staan met de motorruimte, kan het zijn dat er hinderlijke motorgeluiden / trillingen via de kabels naar de stuurstand worden doorgegeven. Om dit te voorkomen zijn er morse trillingdempers die trillingen en geluiden uit de motorruimte dempen.
Lees ook: Informatie over Volvo Penta MS Keerkoppelingen
Onderhoud van het Bedieningssysteem
Het bedieningssysteem van de motor/keerkoppeling is nagenoeg onderhoudsvrij. Het schoonhouden en invetten van de bewegende delen van de schakelarm op de koppeling en de motor is aan te bevelen, en dit geldt ook voor de éénhandshandel op de stuurstand.
Punten van aandacht:
- De bedieningskabels mogen niet in een scherpe bocht worden gelegd, anders zullen de kabels stroever gaan lopen en sneller slijten.
- Als een kabel breekt, is het altijd mogelijk motor of koppeling met de hand te bedienen om aan de kant te komen.
Koelsystemen
Er zijn verschillende soorten koelsystemen voor scheepsmotoren, waaronder:
- Directe koeling: Het buitenboord koelwater stroomt direct door de koelwaterruimtes van de motor. Dit type koeling kom je vooral bij oude 1 en 2 cilinder motoren tegen uit de jaren 70.
- Kim/Kiel/Vlak of Beunkoeling: Ook wel “gesloten” koeling. De koelvloeistof stroomt door de koelwaterruimtes van de motor, daarna stroomt deze koelvloeistof door een buis onder het schip of door de kiel of een bundel pijpen die door contact met het buitenboord water wordt gekoeld.
- Indirecte koeling: Ook wel gescheiden koelsysteem. Hetzelfde als bij kimkoeling, alleen wordt het buitenboordwater (dat de koelvloeistof koelt) door middel van een extra pomp door de warmtewisselaar gepompt. Dit systeem zit op de meeste moderne motoren.
- Luchtkoeling: Hier komt geen koelvloeistof aan te pas. Een grote ventilator blaast lucht direct tegen de motor.
Elk van deze systemen heeft zijn eigen voor- en nadelen. Hieronder een overzicht:
| Type Koeling | Voordelen | Nadelen |
|---|---|---|
| Directe koeling | Eenvoudige installatie, goedkopere motorinstallatie | Lagere werktemperatuur, roestvorming, snellere slijtage |
| Kimkoeling | Betrouwbare installatie, vorstbescherming, mogelijkheid tot verwarming | Droge uitlaat (brandgevaarlijk), niet optimale koeling van het uitlaatspruitstuk |
| Indirecte koeling | Natte uitlaat, goede koeling van de smeerolie, mogelijkheid tot verwarming | Gecompliceerder, duurder, vereist aftappen in de winter |
| Luchtkoeling | Eenvoudig, betrouwbaar, geen vorstschade | Veel lawaai, veel warmteontwikkeling in de motorkamer |
Koelproblemen Voorkomen
Om koelproblemen te voorkomen, is het belangrijk om:
Lees ook: Problemen met de MS2B keerkoppeling
- Uw koelsysteem te kennen.
- Het niveau van de expansietank te controleren bij koude motor.
- Direct na de start te controleren of er water uit de uitlaat stroomt (bij natte uitlaat).
- Te controleren of de temperatuurmeter goed werkt en altijd dezelfde temperatuur aanwijst.
- De motor regelmatig te controleren, vooral bij langdurig varen op volle kracht.
Vaar nooit door als u twijfelt aan het goed functioneren van het koelsysteem. Bij koelproblemen kan de motor te warm worden, waardoor de cilinderkop krom trekt en gaat lekken. De problemen worden dan steeds erger. Negeer geen alarmen en maak er een routine van om dagelijks voor en na het varen de motor te controleren.
Een niet werkend koelwatersysteem kan herkend worden voordat het temperatuuralarm afgaat. Bij een koelsysteem gaat meestal het water door de uitlaat en als er door bijvoorbeeld een verstopping, kapotte koelwaterpomp of een dichte afsluiter er geen koelwater door de uitlaat gaat zal er een dof geluid uit de uitlaat komen.
Lees ook: Functionaliteit van de Charcoal Volvo