Het T-rijbewijs, ook wel bekend als het tractorrijbewijs, is in Nederland ingevoerd om de verkeersveiligheid voor landbouw- of bosbouwtrekkers (LBT) en mobiele machines (MM) te verbeteren.
TLN is altijd voorstander geweest van de invoering van een volwaardig rijbewijs voor deze categorieën voertuigen, aangezien daarmee zowel de verkeersveiligheid als de eerlijke concurrentie wordt nagestreefd. In Nederland waren tractors en landbouwvoertuigen de enige gemotoriseerde groep waarvoor nog geen rijbewijsverplichting bestond, terwijl in vrijwel alle andere landen in Europa al jaren een T-rijbewijs bestaat.
Uit onderzoek is gebleken dat ongelukken met landbouwvoertuigen en MMBS relatief vaak voorkomen, ongelukken waarbij het rijgedrag van de bestuurder een rol speelde. De laatste tijd zijn de landbouwtractoren steeds groter en breder geworden. Ook de maximumsnelheid welke met deze tractoren gereden kan worden loopt steeds verder op. (Met sommige tractoren kan met gemak de 60 km/u worden gehaald).
Vanaf 1 juli 2015 is het wettelijk verplicht om een trekker rijbewijs te hebben. Dit betekent dat je in het bezit van dit rijbewijs moet zijn wanneer er met een land- of bosbouwtractor (LBT) gereden wordt. Dit geldt ook voor motorrijtuigen met een beperkte snelheid (MMBS). Tractoren en MMBS voertuigen mogen in de toekomst alleen de openbare weg op met een kenteken.
Wie heeft een T-rijbewijs nodig?
Alle bestuurders van Landbouw- of bosbouwtrekkers (LBT) en motorrijtuigen met beperkte snelheid (MMBS) op de openbare weg dienen in het bezit te zijn van een T-rijbewijs (in de volksmond ook wel trekker rijbewijs). Iedereen die op een tractor wil rijden moet een T-rijbewijs halen.
Lees ook: Alles over de Medische Keuring
Uitzonderingen op de T-rijbewijsplicht
Er zijn twee uitzonderingen voor het T-rijbewijs:
- Rijd je alleen over eigen wegen en paden? Dan is een rijbewijs T niet nodig.
- Je hoeft ook geen tractorrijbewijs te halen wanneer je een MMBS (motorrijtuig met beperkte snelheid) of LBT (Landbouw- of bosbouwtrekkers) bestuurt dat aan de voorzijde smaller is dan 1.30 meter en geen aanhangermogelijkheid heeft.
Bedien je een heftruck die niet breder is dan 1,3 m, zonder aanhanger of getrokken machine, en gebruik je deze voor laden en lossen op en rond dezelfde locatie (fabriek/magazijn)? TLN en evofenedex hebben echter bewerkstelligd dat deze heftrucks tot 130 cm breed wel zijn uitgezonderd.
Overgangsregelingen
Bij de invoering van een nieuw soort rijbewijs is er altijd een groep kandidaten die in aanmerking komt voor vrijstelling of een overgangsregeling. Voor wie al een tractorcertificaat of een 'regulier' B (of zelfs C) rijbewijs heeft, gelden er verschillende overgangsregelingen.
De minimumleeftijd waarop men deze voertuigen mag besturen is 16 jaar gebleven.
Rijbewijs B
Wanneer je al vóór 1 juli 2015 in het bezit was van een B-rijbewijs, heb je geen T-rijbewijs nodig. Iedereen die vóór 1 juli 2015 in het bezit was van minimaal het B-rijbewijs, mag hiermee bovengenoemde voertuigen van categorie T op de openbare weg (blijven) besturen. Het bijschrijven van categorie T op B-rijbewijzen van voor 1-7-2015 gebeurt zoals gesteld automatisch bij reguliere verlenging van die rijbewijzen.
Lees ook: Verplicht Rijbewijs Inleveren
Bij reguliere verlenging van het B-rijbewijs wordt de categorie T automatisch bijgeschreven.
Iedereen die na 1 juli 2015 zijn B-rijbewijs heeft behaald of zal behalen, moet wel apart een T-rijbewijs behalen voor voertuigen van de categorie T. Dat geldt dus ook voor 16- en 17-jarigen.
Met alleen een B-rijbewijs (die is behaald vóór 1 juli 2015) mag dus nog tot 2025 op trekkers en werktuigen worden gereden.
Heb je al een autorijbewijs van vóór 1 juli 2015? Dan wordt tot 2025 het T-rijbewijs automatisch bijgeschreven bij de eerstvolgende vernieuwing van je rijbewijs. In de tussentijd kun je gewoon een LBT of MMS besturen.
Het gratis tractorrijbewijs is alleen voor mensen die al zo’n tien jaar of langer hun rijbewijs hebben. Om precies te zijn moet je vóór of op 1 juli 2015 je normale autorijbewijs hebben gehaald. Wie na de zomer van 2015 is afgereden, moet even een los T-rijbewijs gaan halen.
Lees ook: Rijden zonder rijbewijs: snorscooter
Is jouw rijbewijs geldig tot na 1 juli 2025 en heb je de T? Dan blijft deze ook bij de volgende verlenging geldig. Ook na 2025.
Rijbewijs C
Het C-rijbewijs voldoet zowel vóór als na de invoerdatum van het T-rijbewijs - als trekker rijbewijs. Iedereen die een C-rijbewijs heeft behaald of zal behalen, mag voertuigen van categorie T (blijven) besturen. TLN heeft dit met succes in Den Haag bepleit.
Dit geldt dus ook als men het C-rijbewijs pas na 1 juli 2015 behaalt, maar dan wordt categorie T meteen bijgeschreven i.p.v. bij de reguliere verlenging van het C-rijbewijs.
Ga je in de toekomst voor een C-rijbewijs? Dan krijg je het T-rijbewijs direct bijgeschreven. Het C-rijbewijs geeft ook recht deze voertuigen te mogen besturen.
Heb je al een vrachtwagenrijbewijs? Dan heb je geen rijbewijs T nodig. De vermelding T staat inmiddels al of wordt vanaf je volgende rijbewijs automatisch bijgeschreven. Tot die bijschrijving mag je gewoon een tractor (LBT of MMS) besturen.
Buitenlandse rijbewijzen
Heb je een geldig rijbewijs C dat is afgegeven in een ander land?
Heb je een geldig Duits rijbewijs met categorie T of een geldig Belgisch rijbewijs met categorie G?
Heb je een Belgisch rijbewijs B en bent u geboren voor 1 oktober 1982? Tot 31 december 2025 hoeft u niet te voldoen aan de rijbewijsplicht voor tractors en mobiele machines in Nederland. U moet wel een geldig Belgisch rijbewijs B kunnen laten zien. Zo kan de politie nagaan of u onder de uitzondering valt.
Trekker certificaat
Voor wie wel een trekkercertificaat heeft maar geen B rijbewijs is er ook een overgangsregeling. Deze regeling duurt wel een stuk minder lang. Alle certificaten afgegeven voor 30-06-2015 konden worden ingewisseld voor het T-rijbewijs tot 30-06-2016.
Wie voor 1 juli 2016 zijn trekkercertificaat niet om heeft gewisseld voor een tractor rijbewijs, moet opnieuw examen doen. Het omwisselen van het trekkercertificaat naar tractor rijbewijs gebeurt bij de RDW.
Daarnaast moet bij het Centraal Bureau Rijvaardigheid een Eigen Verklaring ingediend worden. Op basis van deze verklaring beoordeelt het CBR of je 'rijgeschikt' bent. Het kan zijn dat daarvoor een aanvullend onderzoek door een specialist nodig is, meer informatie hier over vind je op de site van het CBR. De beoordeling van de rijgeschiktheid kan tot wel vier maanden duren, wees dus niet te laat met de aanvraag.
Hoe behaal je het T-rijbewijs?
Om het tractor rijbewijs te behalen moet er twee keer examen worden afgelegd. Dit houdt in dat er een theorie-examen moet worden gedaan en een praktijkexamen bij het CBR. Het theorie-examen mag worden gedaan vanaf 15,5 jaar. Zodra dit behaald is, mag er vanaf 16 jaar gestart worden met de praktijklessen voor het T-rijbewijs en kan er ook praktijkexamen worden gedaan.
Stappen om je T-rijbewijs te halen:
- Theorie-examen halen (vanaf 15,5 jaar)
- Praktijklessen volgen (vanaf 16 jaar)
- Praktijkexamen afleggen (vanaf 16 jaar)
Kreeft verzorgt praktijkopleidingen voor het rijbewijs T op haar vestigingen in Drachten, Hardenberg en Hoogeveen. Voor groepen kan dit echter op iedere gewenste locatie in Nederland plaatsvinden.
Wat kun je besturen met een T-rijbewijs?
Uiteraard mag je dus een tractor besturen. Wat bijvoorbeeld wel mag, is zo’n MMBS besturen. Dit zijn omgebouwde personenauto’s die nog maar 25 of 45 km/u mogen. Het T-rijbewijs is vaak ook nodig voor bezemwagens, vorkheftrucks en SRV-wagens.
Mobiele machines en motorrijtuigen met beperkte snelheid (MMBS) kunnen niet harder dan 25 of 45 kilometer per uur. Voor veel van deze voertuigen heeft u een trekkerrijbewijs nodig.
Kentekenplicht
Met de invoering van het T-rijbewijs is het niet meer toegestaan om zonder rijbewijs met (vooralsnog) ongekentekende voertuigen op de openbare weg te rijden.
Tractoren en MMBS voertuigen mogen in de toekomst alleen de openbare weg op met een kenteken. De kentekenplicht zal gelden voor alle trekkers en mobiele voertuigen met beperkte snelheid.
Naar schatting zijn dit in totaal 430.000 voertuigen en 150.000 landbouwaanhangers. De planning was om vanaf 1 januari 2017 alle nieuwe voertuigen direct vanuit de leverancier van een kenteken te voorzien. Het bestaande wagenpark zou dan van februari 2017 tot mei 2018 worden gekentekend.
Minister Melanie Schultz van Haegen van Infrastructuur en Milieu had het invoeren van het zogenaamde T-kenteken voorgesteld. Met het invoeren van het T-kenteken voldoet Nederland aan de Europese APK-verplichting voor snelle tractoren die in 2018 in werking treedt.Veiligheid op de weg
Uit onderzoek is gebleken dat de ongevallen waarbij landbouwvoertuigen zijn betrokken, verschillende oorzaken kunnen hebben. Het geen voorrang of doorgang verlenen scoort vrij hoog, evenals het onvoldoende afstand bewaren (kop - staartbotsingen).
Met de invoering van het T-rijbewijs hoopt men de verkeersveiligheid te vergroten.
Samenvatting van belangrijke punten:
- Het T-rijbewijs is verplicht voor het besturen van LBT's en MMBS op de openbare weg.
- Er zijn uitzonderingen voor rijden op eigen terrein en voertuigen smaller dan 1.30 meter zonder aanhanger.
- Overgangsregelingen gelden voor houders van een B- of C-rijbewijs van vóór 1 juli 2015.
- Het theorie-examen kan vanaf 15,5 jaar worden afgelegd, het praktijkexamen vanaf 16 jaar.