Hoewel het een praktische oplossing is om kosten en emissies te verlagen, hebben langere en zwaardere voertuigen (LZV's) vaak een slechte reputatie. Ze worden gezien als onveilig of als zware investering op de infrastructuur. Maar dit is onterecht.
Wat is een LZV?
LZV staat voor Langere en Zwaardere Voertuigcombinatie of Vrachtautocombinatie. Zoals de naam wellicht al doet vermoeden gaat het om een vrachtwagencombinatie die langer en zwaarder dan ‘standaard’ is. Dit type vrachtwagen staat ook wel bekend als Ecocombi. LZV's (ook wel ecocombi's, of megatrucks genoemd) zijn vrachtwagens die langer en zwaarder zijn dan de wettelijk toegestane afmetingen in een land.
LZV's worden voornamelijk ingezet in de Scandinavische landen, Nederland, Duitsland, Spanje, evenals in Australië, Brazilië, Canada, Zuid-Afrika en de VS.
Voordelen van LZV's
Door vracht van vele voertuigen samen te voegen tot één voertuigcombinatie met hoge capaciteit, kunnen LZV's de CO2-uitstoot en de kosten per vervoerde vrachteenheid verminderen.
Een LZV voertuig kan tot liefst twee keer meer vervoeren dan gewone vrachtwagens met dezelfde hoeveelheid brandstof, waardoor ze een aanzienlijke bijdrage leveren aan het verminderen van CO2-uitstoot. Daarnaast zijn er minder chauffeurs nodig voor het vervoeren van meer goederen.
Lees ook: LZV in Nederland: Eisen en Regels
Hoeveel efficiënter en milieuvriendelijker een LZV is, hangt af van de specificatie en het gebruik ervan. De stroom en timing van vracht en ladingen die kunnen worden samengevoegd, zijn uitermate belangrijk om de volledige voordelen van LZV-transport te zien.
Er zijn voldoende onderzoeks- en praktijkgegevens beschikbaar om de milieuvoordelen van LZV's te ondersteunen. Zo concludeerde ACEA in mei 2019 dat een individuele LZV de CO2-uitstoot met 15-40% kan verminderen. In een proef met LZV's in Duitsland in 2015 rapporteerden logistieke bedrijven een verlaging van hun kosten met 33% en een verlaging van het brandstofverbruik en de CO2-uitstoot met 70%.
Er zijn ook enkele positieve effecten op het chauffeurstekort. Bij Volvo Trucks hebben we al deze voordelen gezien in verschillende proeven met LZV’s.
Hier ziet u de resultaten van een proefrit tussen Göteborg en Malmö waarbij met zowel gewone combinaties als LZV's hetzelfde volume goederen wordt vervoerd.
Met twee LZV’s kunnen we net zoveel vervoeren als met drie trekker-trailercombinaties. Dat heeft meerdere voordelen: het verlaagt de kostprijs per kar voor ons en onze klanten en vermindert de CO2-uitstoot.
Lees ook: Voertuigregistratie en onbekende entiteiten: Wat u moet weten
Brandstof besparen: het is zowel de grootste als de belangrijkste uitdaging van veel transportbedrijven. Vooral in een tijd waarin de brandstofprijzen extreem hoog zijn. Vanwege de grote hoeveelheden brandstof die er jaarlijks worden verbruikt, kunnen ogenschijnlijk minimale verlagingen van het brandstofverbruik per truck enorme positieve effecten hebben op de totale brandstofkosten Maar hoe krijgt u dit voor elkaar?
Door trucks toe te staan grotere, zwaardere ladingen te vervoeren, zijn er minder voertuigen nodig om dezelfde vrachthoeveelheid te vervoeren.
LZV's maken zeker deel uit van de toekomst van transport dankzij de rol die ze kunnen spelen bij het voldoen aan onze groeiende behoefte aan logistiek en een lagere CO2-footprint.
Absoluut. Zeker zolang u langetermijncontracten heeft met loyale klanten die een continue stroom van een groot aantal goederen garanderen waardoor u de gemaakte investering kunt rechtvaardigen.
Veiligheid van LZV's
De indruk bestaat dat LZV's vanwege hun omvang en gewicht minder veilig zijn dan conventionele vrachtwagencombinaties. Maar dit is onterecht. Uit al het onderzoek, de data, tests en de praktijk blijkt dat LZV’s daadwerkelijk kunnen bijdragen aan de verkeersveiligheid doordat er minder trucks op de weg nodig zijn en het aantal afgelegde kilometers per truck vermindert.
Lees ook: Belastingen bij Voertuig Invoer
Om een bredere acceptatie te krijgen, moeten LZV’s echter veiligheid centraal stellen.
LZV's en andere transportvormen
Praktijkervaring toont aan dat LZV’s transport over het spoor niet vervangen. Zo is in Nederland tussen 2001 en 2016 het aantal LZV’s flink gestegen en blijkt uit onderzoek dat de volumes die LZV's overnamen geheel afkomstig waren van reguliere vrachtwagens, niet van spoor en binnenwateren.
De meeste spoorwegen geven bovendien voorrang aan het vervoer van passagiers boven goederen. In de meeste gevallen werken spoorwegen en vrachtwagens ook samen in plaats van concurrerend. Landbouwproducten gaan bijvoorbeeld vaak per truck van distributiecentrum naar spoorwegterminal.
Groot aantal banen op de tocht in transportsector
Specificaties en eisen
Zoals bij elke vrachtwagen, hangt het specificeren van een LZV af van uw activiteiten, het totale gewicht en de topografie van de weg. Voor LZV's is het belangrijk om te overwegen of u volledig beladen in beide richtingen rijdt of leeg / half beladen enkele reis, aangezien dit de keuze van aangedreven, bestuurbare en hefbare assen beïnvloedt. Voor de meeste LZV's hebben twee aangedreven assen de voorkeur om het gewicht te beheersen en dit kan zelfs oplopen tot 3-4 assen voor zwaardere ladingen. De keuze van een aangedreven as is bijzonder belangrijk, net als de mogelijkheid om lasten te verschuiven en assen te heffen voor een betere wendbaarheid.
Opleggers vormen een heel belangrijk onderdeel van de specificatie van een LZV en wij raden u aan om trailers aan te schaffen die voldoen aan de LZV-transportbehoeften in plaats van bestaande aan te passen.
Technische eisen in Nederland
De belangrijkste eisen voor ecocombi’s in Nederland staan in de Beleidsregel keuring en ontheffingverlening LZV. Een ecocombi bestaat uit reguliere voertuigen die voldoen aan de wettelijke afmetingen.
De ecocombi moet onder meer aan de volgende eisen voldoen:
- Maximale afmeting van 25,25 meter;
- Minimale laadlengte van 18 meter;
- Maximale laadlengte van 21,82 meter;
- Bestaan uit maximaal twee draaipunten;
- Toegestane maximum massa bedraagt maximaal 60 ton.
De ecocombi moet ook de volgende technische eisen voldoen:
- Verplichte aslastmeters op elke as;
- Voldoen aan de nieuwste eisen op het gebied van de onderrijbeveiliging, zicht aan de voorzijde, zij-afscherming;
- een vermogen van minimaal 5 kW/ton;
- voorzien zijn van EBS/ABS, contourmarkering, een splash- en sprayvoorziening en een bord op de achterzijde met de contouren en afmetingen van de combinatie;
- Een draaicirkel die tussen de 14,5 (buitenste straal) en 6,5 meter (binnenste straal) ligt.
Markering achterste voertuig ecocombi
Het achterste voertuig van een ecocombi moet zijn voorzien van een deugdelijk bevestigde horizontaal geplaatste markering. De details kunnen worden gevonden in de beleidsregel 'Keuring en ontheffingverlening LZV'.
Eisen lading
Een ecocombi mag niet alle soorten lading meenemen. De volgende ladingsoorten mag een ecocombi niet vervoeren:
- Vee
- Gevaarlijke stoffen (behalve vervoer onder een vrijstelling, Limited Quantity en 1000 punten regeling);
- Verbod uitrusting en vervoer vloeibare lading. De lading van een LZV voertuig bestaat niet uit een tank met een inhoud van meer dan 1.000L. Een LZV mag wel volledig lege tankcontainers vervoeren;
- Ondeelbare lading die buiten het voertuig uitsteekt;
- Een ontheffing LZV mag niet worden gebruikt in combinatie met een ontheffing voor exceptioneel transport.
Regelgeving in Nederland
Ontheffingen
Voor het rijden met een LZV heb je een ontheffing nodig. Er zijn drie soorten ontheffingen en deze worden voor verschillende doelen afgegeven met verschillende criteria. De ontheffingen moeten worden aangevraagd bij de RDW.
Basisontheffing LZV
De Basisontheffing LZV is een ontheffing om met een ecocombi te mogen rijden op wegen waarop het is toegestaan om met dit soort voertuigen te rijden. Deze wegen staan op de Digitale Wegenkaart Ontheffingen (DWO). Deze ontheffing wordt afgegeven voor het trekkende voertuig van een LZV-combinatie en geldt voor één jaar.
LZV-aansluitroute
De aansluitroute is de route van de locatie van het bedrijf naar een LZV-weg. Het betreft een route die niet geschikt is voor veel LZV-verkeer. Zo is het mogelijk om bij de RDW een incidentele ontheffing aan te vragen als wegwerkzaamheden of een evenement de vrijgegeven route onderbreken. De tijdelijke nieuwe route wordt door de RDW ter beoordeling voorgelegd aan de betreffende wegbeheerder(s).
Infrastructuur (Digitale Wegenkaart Ontheffingen)
Een ecocombi mag in Nederland niet op alle wegen rijden. Omdat het voertuig extra lengte heeft gelden er beperkingen voor de wegen die mogen worden gebruikt. Hierdoor zijn sommige bedrijventerreinen niet bereikbaar met een ecocombi. De wegen die zijn vrijgegeven voor een ecocombi zijn weergegeven op de Digitale Wegenkaart Ontheffingen. Gebruik deze digitale kaart om een route te plannen. De chauffeur is verplicht om de route te laten zien als daar tijdens een controle om wordt gevraagd. Dat kan met een geprinte afdruk of met een smartphone of tablet. De chauffeur moet de wegenkaart in het voertuig bij zich hebben.
Spoorwegovergang
Wegen waar een spoorwegovergang in staat, worden niet vrijgegeven voor het vervoer van ecocombi’s. Enkel spoorwegovergangen waar roodtijdverlenging is toegepast, kunnen worden vrijgegeven.
Inhaalverbod
Het is verboden voor ecocombi’s om voertuigen die harder kunnen dan 45 km/uur in te halen. Dit is een algeheel inhaalverbod dat geldt op snelwegen en provinciale wegen.
Verboden te rijden bij slecht weer
Bij een glad wegdek en bij weersomstandigheden die het zicht beperken tot minder dan 200 meter is het verboden te rijden met de ecocombi. Als tijdens de rit de weersomstandigheden wijzigen moet de chauffeur het voertuig op een parkeerplaats stil zetten.
Eisen aan de chauffeur
Het besturen van een LZV is niet moeilijker dan het besturen van een normale vrachtwagen. Om een LZV vrachtwagencombinatie te besturen, moeten chauffeurs een extra examen doen. Dit mag dus ook niet zomaar! De chauffeur dient de juiste papieren te bezitten, waardoor er minder LZV chauffeurs zijn.
Voor het rijden met een ecocombi geldt een aanvullende opleidingsverplichting. De chauffeur moet voldoen aan de volgende eisen:
- in het bezit zijn van een LZV-certificaat. Examen wordt afgenomen door CBR, een opleiding is niet verplicht;
- minimaal 5 jaar ervaring hebben op een combinatie met rijbewijs C en E. Vanaf 1 december 2024 loopt een pilot van twee jaar, voor chauffeurs vanaf 21 jaar waarbij de ervaringseis met een CE-rijbewijs is verlaagd van vijf naar twee jaar.
- de rijbevoegdheid mag in de afgelopen 3 jaar niet zijn ontzegd, en het rijbewijs mag niet ongeldig verklaard of ingevorderd zijn geweest.
Alle certificaten die vanaf 1 maart 2015 zijn afgegeven zijn onbeperkt geldig.
Uiteraard is rijbewijs C als basis een vereiste om het LZV certificaat te kunnen behalen. Wil je beroepsmatig rijden? Indien je nog niet de juiste basispapieren hebt dan kun je bij NuVrachtwagen razendsnel je vrachtwagenrijbewijs behalen. Belangrijk om te weten is dat je minimaal 5 jaar in het bezit dient te zijn van het CE-rijbewijs. Je dient examen te doen voor het Certificaat Lange Zware Voertuigen (LZV) via het CBR. Je neemt zelf een vrachtwagencombinatie mee naar het examen, die minstens 35 ton weegt en die voor 50% van het maximum laadvermogen beladen is. Meld je aan bij het CBR om LZV examen te doen.
LZV certificaat halen?
Wanneer is het LZV certificaat verplicht? Het LZV certificaat is verplicht voor chauffeurs die rijden of willen rijden met een LZV. De opleiding voor het LZV certificaat heeft twee onderdelen. Een theorie- en praktijkonderdeel die worden getoetst in één examen. Het examen bestaat uit een mondeling examen van 45 minuten en een praktijkexamen van 90 minuten. Bij het mondelinge theorie-examen wordt jouw kennis over het verkeer getest. Hierbij wordt ingegaan op de specifieke regelgeving en de eisen van het voertuig.
LZV's in Europa en daarbuiten
In Europa hebben Zweden en Finland een voortrekkersrol gespeeld op het gebied van LZV’s, waarbij Zweden combinaties tot 74 ton toestond en Finland 76 ton. Hoewel grensoverschrijdend vervoer officieel nog steeds niet is toegestaan in Duitsland worden LZV's met een gewicht tot 44 ton en tot 25,25 meter wel toegelaten op 70% van de Duitse snelwegen. De ondertekening van een zogenaamde bilaterale verklaring wordt verwacht waarna harmonisatie van de voorschriften moet volgen. De Spaanse overheid staat het gebruik van combinaties toe met een lengte tot 25,25 meter en een gewicht tot 60 ton. In België zijn 49 routes goedgekeurd voor LZV's, terwijl in Portugal combinaties tot 60 ton en 25,25 meter zijn toegestaan voor zwaar transport en houttransport. In Nederland en Denemarken kunnen vrachtwagens van 25,25 meter en 60 ton op de meeste wegen rijden.
Vereisten met betrekking tot assen, gewichtsbeperkingen, draaicirkels, etc. verschillen van land tot land in de EU, waardoor het onmogelijk is dat hetzelfde voertuig in elk land aan alle voorschriften voldoet.
Buiten Europa komt het gebruik van LZV's relatief veel voor. Australië heeft zogenaamde roadtrains: voertuigcombinaties waarvan bekend is dat ze de langste vrachtwagens ter wereld vormen. Ze kunnen tot 53,5 meter lang worden en 220 ton wegen op de openbare weg. In de VS kunnen zogenaamde turnpike doubles op de meeste snelwegen worden gebruikt. Maar net als in de EU heeft elke staat zijn eigen beperkingen wat betreft afmetingen en aantal aanhangwagens. In Brazilië zijn vrachtwagens met een gewicht van 57 ton en tot 19,8 meter op de weg toegestaan. En met een speciale vergunning kan dat oplopen tot 57 à 74 ton en 30 meter.
Conclusie
Milieubewust rijden en meer vracht vervoeren? Met een LZV is dit mogelijk. De lange zwaardere voertuigen mogen op steeds meer plaatsen worden ingezet. Je LZV certificaat halen? Dan draag je ook een steentje bij aan het milieu!