In het snel veranderende landschap van elektrisch vervoer en duurzame energie, krijgt een nieuwe technologie steeds meer aandacht: bidirectioneel laden. Maar wat is het precies? En waarom is het nu nog niet de ideale keuze voor iedereen?
Bidirectioneel laden is een nieuwe technologie die de wereld van duurzame energie op zijn kop zet. Het is de mogelijkheid van het twee kanten op laden. Dit betekent dat een elektrische auto niet alleen kan worden opgeladen via een externe bron, zoals een laadpaal, maar ook elektriciteit kan terugleveren aan het elektriciteitsnet. Zo wordt je auto een mobiele thuisbatterij.
Bidirectioneel laden is een technologie waarbij de accu van een elektrische auto fungeert als een opslag voor energie, zoals die opgewekt wordt door zonnepanelen. Hierdoor fungeert de auto-accu als een soort 'thuisbatterij'. Je kunt dus de accu van je elektrische Škoda gebruiken om je huis te voorzien van stroom. Op piekmomenten kun je bovendien terugleveren aan het net. ✔ Je kunt je auto zelfs gebruiken als back-up bij stroomuitval.
Bidirectioneel laden werkt twee kanten op: je kan er je elektrische auto mee opladen, maar ook stroom mee teruggeven aan het stroomnet of je huis. Zo kan je bijvoorbeeld stroom van je zonnepanelen opslaan in je auto om later in je huis te gebruiken. Deze technologie helpt ook bij onbalans op het stroomnet. Als er te veel stroom beschikbaar is, slaat je auto het overschot op. En later, wanneer er een tekort is, kan je die opgeslagen energie teruggeven aan het net.
Wat is bidirectioneel laden? | Vattenfall Nederland
Je auto in de toekomst als mobiele thuisbatterij gebruiken: hoe mooi klinkt dat? Slimme oplossingen voor de energievraagstukken van vandaag zijn belangrijker dan ooit. Daarom werken we samen met Kia aan innovatieve oplossingen, zoals bidirectioneel laden. Zo willen we onderzoeken hoe de Kia EV3 in de toekomst niet alleen kan worden opgeladen, maar ook stroom kan terugleveren aan het net. Lees meer over deze samenwerking.
Lees ook: Steenmarter schade aan auto's
Je hebt vast wel eens gehoord van de thuisbatterij. Dat is simpelweg een grote accu die je kunt opladen als de stroom goedkoop of zelfs gratis is. Op momenten dat stroom relatief duur is, heb jij je eigen voorraadje goedkope energie. Elektrische auto’s waarvan je de accu kunt laden én ontladen, zijn in staat tot bi-directioneel laden. De stroom kan dus beide kanten op.
Daarbij bestaat er wel een belangrijk verschil tussen hoe verschillende auto’s dat doen. Simpelweg kun je ze opdelen in twee groepen: auto’s die fungeren als stopcontact en waarop je een elektrisch apparaat kunt aansluiten (V2L, ofwel Vehicle to Load) en auto’s die je als een volwaardige thuisaccu kunt inzetten.
EV's uit die laatste categorie kunnen zelfs stroom terugleveren aan het net. Dat noemen we V2G, oftewel Vehicle to Grid.
Hoe Werkt Bidirectioneel Laden?
Bidirectioneel laden kan op verschillende manieren. Je komt vaak de termen vehicle-to-grid (V2G), vehicle-to-home (V2H) en vehicle-to-load (V2L) tegen.
- Vehicle-to-Grid (V2G): Hierbij lever je stroom uit je auto terug aan het stroomnet. Dit kan handig zijn als er een overschot of een tekort aan stroom is op het net, bijvoorbeeld door wisselende vraag en aanbod van duurzame energie.
- Vehicle-to-Home (V2H): Dit betekent dat je de stroom uit je auto gebruikt om je huis van energie te voorzien. Je gebruikt je auto dan als een thuisbatterij. Dit is vooral handig wanneer de marktprijs van stroom hoog is. Je kunt je zelf opgewekte zonnestroom opslaan in je auto en later op de dag gebruiken om bijvoorbeeld te koken of je huis te verwarmen.
- Vehicle-to-Load (V2L): Hiermee gebruik je je auto als een stopcontact voor elektrische apparaten. Zo kan je apparatuur van stroom te voorzien, waar en wanneer je die nodig hebt.
De Hyundai Ioniq5 kan met een adapter fungeren als stopcontact. Een stopcontact, maar dan in of aan je auto. Dat is eigenlijk wat V2L inhoudt. Sommige elektrische auto’s hebben een regulier 230v stopcontact in het interieur of de bagageruimte, bijvoorbeeld voor het laden van een laptop of het gebruik van een reiskoelkastje. Daarnaast bestaan er elektrische auto’s waarbij je een betrekkelijk eenvoudige en betaalbare adapter in de laadpoort kunt steken. Daarmee verander je de laadpoort in een gewoon stopcontact. Bijkomend voordeel is, dat de auto niet aan hoeft te staan. Bij de meeste elektrische auto’s die V2L via zo’n adapter ondersteunen, kun je maximaal 3,6 kW (16A bij 230V) aan vermogen gebruiken.
Lees ook: Beste SUV opties
Bij V2G is er geen sprake van een stopcontact, maar kun je laden én ontladen via dezelfde laadkabel. Dat betekent dat er speciale hardware in zowel de auto als de laadpaal moet zitten om dit mogelijk te maken.
Voor bidirectioneel laden heb je twee dingen nodig: een geschikte elektrische auto en een bidirectionele laadpaal. Het energienet levert wisselstroom (AC), maar je auto laadt en slaat energie op met gelijkstroom (DC). De laadpaal zet deze wisselstroom om naar gelijkstroom om je batterij op te laden. Wanneer je de opgeslagen energie uit je auto wilt gebruiken voor je huis of het net, moet de gelijkstroom weer worden omgezet naar wisselstroom. Dit is waar de bidirectionele laadpaal een belangrijke rol speelt.
Ondanks de veelbelovende voordelen van bidirectionele laadpalen, zijn er nog verschillende technische en regelgevende uitdagingen die overwonnen moeten worden. Verder moeten er oplossingen worden gevonden om de levensduur van de accu’s te waarborgen. Dit omdat frequent laden en ontladen invloed kan hebben op de capaciteit en levensduur van accu’s.
Voordelen van Bidirectioneel Laden
- Verbeterde zelfvoorzienendheid: Door je auto-accu te gebruiken om stroom op te slaan, kun je meer profiteren van de energie van zonnepanelen.
- Stroomnet ontlasten: Met bidirectioneel laden sla je energie op tijdens piekmomenten, namelijk als de zon schijnt. Deze stroom kun je gebruiken op momenten waarop er minder zon is.
- Financiële voordelen: Met een elektrische auto die bi-directioneel kan laden, kun je - in combinatie met een energiecontract met dynamische tarieven - geld verdienen door stroom te laden als deze goedkoop is en deze te gebruiken of terug te leveren als de stroomprijs hoog is. Als laatste kun je ook geld verdienen door te 'handelen' op de onbalansmarkt. Je laadt dan op of levert terug op momenten dat er respectievelijk veel aanbod of juist vraag bestaat.
- Efficiënter gebruik van duurzaam opgewekte energie: Wanneer bijvoorbeeld zonnepanelen overdag veel energie opwekken, kan deze energie worden opgeslagen in de accu van een elektrisch voertuig.
- Stabilisatie van het energienet: Bidirectionele laadpalen kunnen bijdragen aan het stabiliseren van het energienet.
Nadelen van Bidirectioneel Laden
Hoewel bidirectioneel laden veelbelovend lijkt, is het voor velen nog niet haalbaar.
- Grote investering: Er zijn zoals genoemd slechts een beperkt aantal auto’s die bidirectioneel laden ondersteunen. Als je andere eisen hebt voor een auto (denk aan: de grootte, prijsklasse of simpelweg hoe mooi je de auto vindt) heb je erg weinig opties.
- Stroomverlies: Een gewone laadpaal werkt op wisselstroom (AC), de elektrische auto zet die wisselstroom vervolgens om naar gelijkstroom (DC) om het op te kunnen slaan in de accu. Die omzetting levert zo’n tien procent laadverlies op.
- Extra slijtage van de accu: Ook zal de accu in je auto extra slijten door hem te gebruiken als thuisaccu. Hoeveel extra slijtage optreedt, is nog verre van duidelijk. Daarvoor is de technologie te nieuw. Wel weten we dat accu’s nu nog erg duur zijn en het op dit moment de vraag is of de opbrengsten opwegen tegen de mogelijke kosten die snellere slijtage van het accupakket met zich meebrengen.
Welke Auto Kan Bidirectioneel Laden?
Slechts een aantal elektrische auto’s is geschikt voor bidirectioneel laden. De markt is volop in ontwikkeling en steeds meer modellen ondersteunen deze technologie.
Lees ook: Vind de beste Volvo voor jou
Wil je weten met welke auto bidirectioneel laden mogelijk is? Steeds meer auto's kunnen bidirectioneel laden. Hoewel er nieuwe modellen op de markt komen die deze technologie ondersteunen, is het duidelijk dat niet elke elektrische auto dit kan.
Alhoewel bidirectionele auto’s nog in hun kinderschoenen staan, zie je hieronder een lijst van auto’s die bidirectioneel laden ondersteunen:
| Merk | Model |
|---|---|
| Audi | e-tron Sportback & SUV |
| BMW | i3 & i4 |
| Ford | F-150 Lightning |
| Hyundai | Ioniq 5 & 6 |
| Kia | EV6 & EV9 & e-Niro |
| Lucid | Air |
| Mercedes-Benz | EQE & EQS |
| Mitsubishi | Outlander PHEV |
| Nissan | Leaf & EV200 |
| Polestar | 3 |
| Porsche | Taycan |
| Rivian | R1S & R1T |
| Volkswagen | ID.4 & ID.5 |
Let op: niet alle modellen zijn al uitgebracht of beschikbaar zijn in Nederland.
Elektrische auto’s ondersteunen vaak alleen bidirectioneel laden zodra ze compatibel zijn met tweerichtings gelijkstroom (DC) laden (Svarc, 2023). Er is echter door Kia, Hyundai, Renault, Polestar en Volvo bekendgemaakt dat er in de toekomst ook met AC-stekkers geladen kan worden (RTL, 2023). Verder moet de auto beschikken over een CHAdeMO- of CCS- (Combined Charging System) aansluiting. Dit zijn de aansluitingen die momenteel gebruikt worden om bidirectioneel te kunnen laden. CSS is inmiddels de standaard in Europa voor DC laden (RTL, 2023).
Extra tip! Veel automerken bevinden zich slechts in de experimentele fase als het gaat om bidirectioneel laden. Dit houdt vaak in dat er een beperkt aantal elektrische auto’s met bidirectioneel laden wordt verkocht. Er worden in dit geval bepaalde modellen omgebouwd voor V2G. Denk aan BMW die in samenwerking met Eneco een BMW i3 heeft aangepast voor bidirectioneel laden.
Alternatieven voor Bidirectioneel Laden
Zoek je toch een manier om op een duurzame manier je auto op te laden? Slim laden is een goed alternatief voor bidirectioneel laden. Je laadt voornamelijk op tijdstippen waar er volop duurzame energie is. Dit draagt bij aan de balans in het elektriciteitsnet. Bovendien krijg je voor elke op deze manier geladen kWh een vergoeding. Het is dus niet alleen duurzamer, maar werkt ook in jouw voordeel.
Met Slim laden laad je je auto op wanneer er veel zonne- en windenergie beschikbaar is, of als de vraag naar stroom laag is. Bij thuiskomst sluit je je auto aan op de laadpaal en geef je in de app aan wanneer je de auto weer nodig hebt. Onze app kiest dan automatisch het ideale moment om te laden.
Ook hiermee kan je overtollige zonnestroom opslaan en later gebruiken, bijvoorbeeld wanneer de zon niet schijnt. Zo haal je het maximale uit je zonnepanelen. Toch is het belangrijk om te weten dat er volgens Milieu Centraal betere manieren zijn om je eigen zonnestroom te benutten. Een thuisbatterij is namelijk behoorlijk duur en de productie ervan heeft een hoge milieu- en klimaatimpact. Het is effectiever om meer eigen zonnestroom direct te gebruiken.