Nederland kent veel verschillende soorten wegen. Het is belangrijk dat je kunt herkennen op wat voor soort weg je rijdt, want iedere weg heeft namelijk zijn eigen maximumsnelheid en regels waar je rekening mee dient te houden. Als je begint met je theorie, kom je al snel allerlei termen tegen: N-wegen, autowegen, autosnelwegen. En dan zijn er ook nog verschillen tussen binnen en buiten de bebouwde kom. In deze blog leggen we overzichtelijk uit welke soorten wegen er zijn, hoe je ze herkent en wat de belangrijkste regels zijn. Zo ben jij straks goed voorbereid op je theorie-examen én de praktijk.
In Nederland zijn er verschillende soorten wegen, zoals N-wegen, autowegen en autosnelwegen. Elk type weg heeft zijn eigen kenmerken, maximumsnelheden en verkeersregels. Daarnaast maakt het uit of je rijdt binnen de bebouwde kom, buiten de bebouwde kom of in een erf.
Voordat we ons verdiepen op het onderscheid tussen een autosnelweg en een autoweg, moeten we snappen dat beide worden beschouwd als bijzondere wegen. Dat houdt in dat niet iedereen zomaar gebruik kan maken van deze wegen en dat er specifieke regels gelden.
De verschillen tussen snelwegen en autosnelwegen uitgelegd
Soorten Wegen in Nederland
N-wegen
N-wegen zijn genummerde wegen die geen autosnelweg zijn. Je herkent een N-weg aan een bord met een geel vlak met daarop de N en een nummer, bijvoorbeeld N1. De maximumsnelheid is meestal 80 km/u.
Autowegen
Je herkent een autoweg aan onderstaand bord en een groene streep. Langs autowegen gelegen parkeerplaatsen, tankstations en bushalteplaatsen zijn geen onderdeel van de autoweg.
Lees ook: Steenmarter schade aan auto's
Op autowegen mogen alleen motorvoertuigen komen die minimaal 50 km/u kunnen en mogen rijden. Om het verkeer zo snel mogelijk te laten doorstromen geldt er een standaard-maximumsnelheid van 100 km/u, maar let op; er kan ook een lagere maximumsnelheid gelden van 80 of 70 km/u. Veel autowegen zijn te herkennen aan de groene asstreep, de streep op het midden van de weg.
Autowegen hebben vaak één rijbaan (met tegemoetkomend verkeer), maar kunnen ook gescheiden rijbanen hebben. Je kunt gelijkvloerse kruispunten en rotondes tegenkomen.
Is de dubbele asmarkering onderbroken? Dan mag je op de autoweg inhalen. Zijn ze doorgetrokken? Dan is inhalen ten strengste verboden.
Autosnelwegen
Een autosnelweg herken je aan het onderstaande bord. Langs autosnelwegen gelegen parkeerplaatsen, tankstations en bushalteplaatsen zijn geen onderdeel van de autosnelweg.
Autosnelwegen bestaan uit meerdere rijstroken en hebben (bijna) altijd een vluchtstrook.
Lees ook: Beste SUV opties
De maximumsnelheid hier is 130 km/u, tenzij anders aangegeven. Langs de auto(snel)weg kunnen borden staan die aangeven dat de maximumsnelheid verlaagd is. Dit kan tussen bepaalde tijden zijn, bijvoorbeeld tussen 06:00 uur en 19:00 uur.
Snelheidslimieten
Zodra je op een autoweg rijdt, geldt er standaard een maximumsnelheid van 100 km/u. Alleen als er op de borden een andere maximumsnelheid staat aangegeven, geldt er een andere maximale snelheid. Dan kan het zijn dat je bijvoorbeeld 80 km/u mag rijden.
Op een N-weg geldt een maximale snelheid van 80 km/u of 100 km/u. Per N-weg verschilt het welke maximumsnelheid wordt aangehouden. Op de borden langs de weg zie je de geldende snelheid staan. Ook kun je aan de strepen op de weg afleiden hoe hard je op die specifieke N-weg mag rijden. Zie je dubbele strepen met een groene streep in het midden? Dan mag je 100 km/u rijden. Bij dubbele strepen zonder gekleurde invulling geldt de maximumsnelheid van 80 km/u. Onthoud wel dat de snelheid op de borden altijd leidend is.
De maximale snelheid op een autosnelweg is 130 km/u. Tenzij anders is aangegeven op de borden.
130 kilometer per uur is dan wel de officiële maximumsnelheid op autosnelwegen, tussen 06.00 - 19.00 uur is de maximumsnelheid op verreweg de meeste snelwegen echter verlaagd naar 100 kilometer per uur. Soms ligt de maximumsnelheid zelfs lager dan 100 kilometer per uur. Dit heeft te maken met de veiligheid (denk aan korte afritten of scherpere bochten), het landschap (natuurgebieden), het milieu (uitstoot) of overlast voor omwonenden. Tussen 19.00 - 06.00 uur is de maximumsnelheid op de meeste autowegen óf 130 óf 120 kilometer per uur. Je herkent de autoweg aan het blauwe bord met de witte auto.
Lees ook: Vind de beste Volvo voor jou
Minimale Snelheid
In Nederland gelden er geen wettelijke minimale snelheden voor wegen. Wel is het zo dat motorvoertuigen alleen op de autoweg mogen rijden als ze minimaal 50 km/u kunnen en mogen rijden. Dat betekent echter niet dat je verplicht bent om altijd minimaal 50 km/u te rijden op een autoweg. In sommige situaties, zoals bij een file, is een lagere snelheid zelfs vereist.
Ondanks dat er geen minimale snelheid geldt, kun je wel een boete krijgen als je te langzaam rijdt. Dat ligt dan niet zo zeer aan de snelheid die je aanhoudt, maar meer aan het effect dat deze snelheid op de situatie heeft. Veroorzaakt het trage tempo een gevaarlijke situatie of hinder je er andere weggebruikers mee? Dan riskeer je een boete.
Ook op N-wegen geldt officieel geen minimale snelheid. Wel kun je bekeurd worden als jouw (trage) rijgedrag gevaarlijke situaties oplevert of het overige verkeer hindert.
Voertuigen mogen alleen op autowegen als zij 50 kilometer per uur kunnen en mogen rijden. Voor autosnelwegen is dit 60 kilometer per uur. Deze snelheid heet de minimumconstructiesnelheid.
Verschillen tussen een Snelweg en een Autoweg
Tussen snelwegen en autowegen zitten een aantal verschillen. Als je deze verschillen kent, herken je eenvoudig op welk type weg je rijdt.
- De standaard maximumsnelheid op een snelweg is 130 km/u en op een autoweg 100 km/u.
- Een snelweg heeft vaak meerdere rijstroken voor dezelfde richting naast elkaar, terwijl een autoweg één rijstrook per richting heeft.
- Op een snelweg zijn de rijbanen in tegenovergestelde richting van elkaar gescheiden, vaak met een middenberm en vangrails. Bij een autoweg zijn de rijbanen alleen door strepen van elkaar gescheiden.
- Op een autoweg kun je kruisingen en stoplichten tegenkomen en op een snelweg niet.
- Snelwegen hebben een A-nummer (bijvoorbeeld A1 of A7), terwijl autowegen een N-nummer hebben (bijvoorbeeld N9 of N15).
- Het begin en einde van een snelweg wordt aangegeven met een ander bord dan het begin en einde van een autoweg.
| Kenmerk | Autosnelweg | Autoweg |
|---|---|---|
| Maximumsnelheid | 130 km/u (tenzij anders aangegeven) | 100 km/u (tenzij anders aangegeven) |
| Aantal rijstroken | Meerdere rijstroken per richting | Vaak één rijstrook per richting |
| Scheiding rijbanen | Middenberm en vangrails | Strepen |
| Kruisingen/Stoplichten | Niet toegestaan | Mogelijk |
| Wegnummer | A-nummer | N-nummer |
Regels op de Autoweg en Autosnelweg
Op de autoweg en autosnelweg gelden de wettelijke maximumsnelheden van respectievelijk 100 km/u en 130 km/u. Dit betekent dat als er borden langs de weg staan die een lagere snelheid aangeven, deze lagere snelheid geldt. Dit is momenteel het geval op de meeste autosnelwegen, hier geldt overdag (tussen 6:00 en 19:00 uur) een lagere snelheid van 100 km/u, die door borden staat aangegeven.
Er zijn ook een aantal andere regels gemaakt om het veilig te houden op de autosnelweg en autoweg. Daarnaast levensgevaarlijk. Achteruitrijden mag niet op een autoweg of autosnelweg. Ook niet als je dit op de vluchtstrook doet. Hier mag je niet komen behalve in noodgevallen.
Een andere regel op de autosnelweg is, dat je niet overal mag rijden met een voertuigcombinatie (bijvoorbeeld een personenauto met aanhangwagen) van meer dan zeven meter. Je mag dan alleen rijden op de twee meest rechts gelegen rijstroken. Behalve als je een andere rijstrook moet gebruiken om te kunnen voorsorteren.
Op de autosnelweg krijg je regelmatig te maken met spitsstroken. Dit kan een extra strook zijn aan de linkerkant van de rijbaan, maar het kan ook zijn dat de vluchtstrook in gebruik is als extra rijstrook. Aan borden naast de weg en matrixborden boven de rijstroken is te zien of deze spitsstrook wel of niet geopend is. Zie je een rood kruis boven een rijstrook? Dan mag je niet over deze strook rijden. Let ook op de maximumsnelheid.