De Elzas, gelegen in het noordoosten van Frankrijk, is een regio die bekend staat om zijn prachtige wijnstreek. De Route des Vins d’Alsace, een van de meest geliefde wijnroutes van Frankrijk, is een 170 kilometer lange route die je door een glooiend landschap van wijngaarden, kastelen en charmante dorpjes voert. De wijnroute van de Elzas moet je een keer gedaan hebben in je leven.
De wijngaarden van de Elzas in de winter.
Wat maakt de Wijnroute van de Elzas zo bijzonder?
De route voert langs 119 wijndorpen en biedt fantastische uitzichten op wijngaarden en kastelen. Deze wijnstreek is de bakermat van 7 verschillende druivenrassen en 51 grands crus.
Het Label Vignobles & Découvertes
Het label Vignobles & Découvertes geeft met het label Vignobles & Découvertes zichtbaarheid aan kwalitatief wijntoerisme in de streek, zoals proeverijen, accommodaties, restaurants, culturele bezienswaardigheden, evenementen en activiteiten. Het label Vignobles & Découvertes onderscheidt lokale adressen voor wijntoerisme waar je een extra goede service kunt verwachten. Ongeveer 400 accommodaties, restaurants, wijnbedrijven en andere partijen maken deel uit van dit netwerk. Ongeveer 400 partijen zijn betrokken bij dit lokale kwaliteitslabel. Dumoulin/M.
Fietsen langs de Wijnroute
Fietsen is een ideale manier om de wijnroute van de Elzas te verkennen. Stap uit en ga vooral ook fietsen langs al die mooie wijngaarden! De Véloroute du Vignoble loopt evenwijdig aan de wijnroute en voert je over voormalige spoorlijnen, oude Romeinse wegen en door de wijngaarden zelf.
Lees ook: Hoe auto afschrijving berekenen?
Fietsen door de wijngaarden is een populaire activiteit.
Deze route van 132 kilometer loopt van Marlenheim naar Thann en biedt je niet alleen prachtige uitzichten op de omgeving. Het fietspad van de Wijnroute van de Elzas voert over 132 kilometer van Marlenheim naar Thann. Deze fietstocht leid je langs niet-te-missen bezienswaardigheden, over oude spoorlijnen, Romeinse wegen of dwars door de wijngaarden.
Een van de leukste fietstochten is de route rond Marlenheim, die je door authentieke wijndorpen voert, sommige nog omgeven door middeleeuwse vestingmuren. Als je een deel van de route intensiever wilt verkennen, dan kun je verschillende lokale fietstochten te maken langs de Véloroute du Vignoble, zoals rond Marlenheim. Deze fietslus van ongeveer 33 kilometer voert langs authentieke wijndorpen, waarvan sommige nog met middeleeuwse vestingmuren. Hier kun je genieten van de lokale wijn en de sfeer van de Elzasser dorpen.
Unieke ervaringen langs de Wijnroute
Als je verder kijkt dan de rand van je glas, dan is er veel te ontdekken over wijn! Diverse wijnboeren in de Elzas bieden originele belevingen. Ga een dag druivenplukken of deel een dag in het leven van een wijnboer! Dit is niet alleen mogelijk tijdens de oogst, er wordt het hele jaar door gewerkt. Tijdens zo’n arrangement leer je het wijnvak op een interactieve manier kennen.
Bezoek de Cave Historique des Hospices de Strasbourg
Een bezoek aan de Cave Historique des Hospices de Strasbourg is een indrukwekkende manier om te leren dat wijn al eeuwenlang van groot belang is in de Elzas. In deze wijnkelders in het centrum van Straatsburg wordt al sinds 1395 wijn geproduceerd. Tegenwoordig rijpen zo’n 30 wijnboeren uit de Elzas hier een selectie van hun beste wijnen in houten vaten.
Lees ook: Vind de perfecte autodealer in Huizen
De historische wijnkelder in Straatsburg.
Die wijnen worden verkocht in gestandaardiseerde flessen en etiketten. De druivensoort, het oogstjaar en de wijnmaker zijn te zien in de gele rand. In de gewelfde wijnkelder van 1.200 m2 liggen ook drie vaten uit de jaren 1472, 1519 en 1525.
Accommodaties langs de route
Langs de hele wijnroute van de Elzas zijn er slaapadressen te vinden. Of je nu een hotel, gîte of chambre d’hôtes zoekt, er zijn accommodaties voor elke voorkeur. Ook bieden veel lokale wijnboeren kamers of gîtes aan in hun boerderij, met als voordeel dat je daar dicht bij de bron bent en een intensieve wijnervaring beleeft.
Alternatieve manieren om de Wijnroute te verkennen
De wijnroute volgen met je eigen auto heeft zo zijn beperkingen: onderweg niet kunnen drinken is er daar een van! Wie een bustoer door het wijnlandschap van de Elzas boekt, heeft dit probleem slim opgelost.
De Kut’zig cabrio-pendelbus
Aan boord van de Kut’zig, een cabrio-pendelbus, kunnen wijnliefhebbers voor €29 per dag zo vaak in- en uitstappen als ze willen. De bus rijdt elke 3 uur in zomer en voor- en naseizoen.
Lees ook: Elektrische Auto Pechhulp
Auto met chauffeur
Een andere optie voor een tour door de wijngaarden: huur een auto met chauffeur. Deze mogelijkheid wordt aangeboden door Tour.Alsace vanuit Straatsburg. Er zijn per cabriobus ook verschillende dagtochten naar de wijngebieden. Op het programma staan onder andere: het ontdekken van pittoreske plaatsjes, rondwandelen in de oude dorpskernen, een rondrit maken door de wijngaarden. Onderweg biedt de comfortabele bus panoramische uitzichten en een audiogids in 11 talen. Van half maart tot Kerst.
De dorpen langs de Wijnroute
Onderweg over de wijnroute van de Elzas kom je langs 67 dorpen waarvan enkele parels. Met de auto kun je de wijnroute van de Elzas op je eigen tempo verkennen. De route voert je door 67 charmante dorpen, waarvan Riquewihr en Colmar de meest populaire zijn.
- Colmar: Met zijn schilderachtige “Klein Venetië”, is zeker een plek die je moet zien. Colmar, het historisch en cultureel centrum van de Elzas, is prachtig. Bochtige straatjes en smalle steegjes verbinden de bezienswaardigheden van de binnenstad. Let u vooral op de wereldberoemde smeedijzeren uithangborden die de vele winkeltjes en magazines ambachtelijk sieren. Colmar is een prachtig stadje in het noordoosten van Frankrijk in de regio Elzas niet ver bij de Duitse grens vandaan. De stad heeft altijd in het twist gebied tussen Frankrijk en Duitsland gelegen. Hierdoor zijn er zowel Duitse als Franse invloeden te ontdekken in de stad. De Duitse invloeden overheersen echter, dit komt voornamelijk door de vele vakwerkhuizen die er in Colmar te vinden zijn.
- Riquewihr: Ondanks een verleden vol bloedige schermutselingen is ook Riquewihr een middeleeuws dorp dat bijzonder goed bewaard is gebleven. Ook hier zijn het de kleurrijke vakwerkhuizen waar je niet op uitgekeken raakt. Leuk detail: de kleur van de gevel verraadde vroeger het beroep of geloof van de bewoners. Zo was geel bijvoorbeeld voorbehouden aan de bakkers en kozen protestanten doorgaans voor een rood huis.
Wandelen langs de Wijnroute
Wandelen is een andere geweldige manier om de Elzas te ervaren en je komt op plekken die je met de auto of de fiets nooit zult tegenkomen. De regio biedt talloze wandelroutes die je door de wijngaarden en langs middeleeuwse kastelen voeren. Een van de mooiste routes begint in Eguisheim, een charmant dorpje aan de voet van de Vogezen, en voert je naar Turckheim.
Bezienswaardigheden langs de Wijnroute
Langs de wijnroute van de Elzas vind je talloze unieke bezienswaardigheden die een bezoek waard zijn.
- Het kasteel van Haut-Koenigsbourg: gelegen aan de voet van de Vogezen, is een van de meest bezochte monumenten in de regio. Een goed bewaard gebleven burcht, gelegen op 755 meter boven de Rijn. Dit kasteel Haut-Koenigsbourg is een toonbeeld van een middeleeuwse kasteelruïne, verscholen in het landschap bestaande uit wijngaard en bossen.
- Straatsburg: Ook de stad Straatsburg is een must-see. Als zetel van talloze Europese instellingen is STRAATSBURG een sleutelplaats in de Europese samenwerking. Maar tijdens een wandeling valt al snel op dat de hoofdstad van de Elzas ook voor cultuurliefhebbers een hoop in huis heeft. Vergaap je aan het astronomische uurwerk in de kathedraal van Straatsburg. Of de middeleeuwse collectie van het Museum Oeuvre Notre-Dame. Wie zijn wijn graag drinkt in een sfeervol decor, ploft neer in La Petite France. Een fotogenieke wijk met geplaveide straten tjokvol antieke vakwerkhuizen. Die terecht een plekje op de werelderfgoedlijst van UNESCO heeft.
Culinair genieten in de Elzas
De Elzas staat bekend om zijn rijke culinaire tradities, die sterk beïnvloed zijn door zowel Franse als Duitse invloeden. Een van de meest iconische combinaties is de Gewürztraminer met Munster kaas, een smaakvolle combinatie die je niet mag missen tijdens je bezoek.
De Elzas Wijnstreek
De Elzas wijnstreek heeft een oppervlakte van ongeveer 15.000 hectare verdeelt over twee grote wijngebieden, het noordelijk deel enerzijds en het zuidelijk deel van de Elzas anderzijds. Het noordelijke gedeelte is meer heuvelachtig in tegenstelling tot het zuidelijke deel waar de wijngaarden op steile heuvels zijn geplant. Eigenlijk hoort het wijngebied bij Wissembourg, tegen de grens met Duitsland aan, ook bij de Elzas wijnregio, maar deze is niet opgenomen tot de officiële “Route des vins d’Alsace”.
Deel etappes van de Wijnroute
Wanneer je de wijnroute van de Elzas in z’n geheel wilt ontdekken, kun je deze wijnroute het beste in 4 deel etappes opsplitsen.
De vier delen van de wijnroute:
- Het noordelijkste gedeelte bij Wissembourg: Hoewel dit wijngebied niet officieel bij de wijnroute van de Elzas is opgenomen, behoort dit gebied wel tot de Elzas wijnregio. Een nog vrij authentieke regio met volop bossen en, hier en daar, enkele wijngaarden zoals bij Wissembourg en Cleebourg. Het gebied telt slechts 190 hectare wijngaarden.
- Het gedeelte bij Straatsburg: Dit gedeelte van de wijnroute van de Elzas begint bij het officiële startpunt van de route bij de stad Marlenheim en gaat door tot Molsheim. Het landschap op dit gedeelte van de wijnroute is enigszins wat plat met een mix van wijngaarden en graanvelden. Dit kun je daarom uitstekend op de fiets doen over een speciale fietsroute welke loopt tussen Straatsburg en Soultz-les-Bains.
- Het centrale gedeelte bij Rosenwiller en Orschwiller en het gedeelte bij Colmar: Gelegen tussen Rosenwiller en Orschwiller, je kunt hier rekenen op prachtige wijngaard- en heuvellandschappen met hier en daar een middeleeuws kasteel, prachtige dorpjes typisch van de Elzas met de houten voorgevels en zoveel meer. Als je van mountainbiken houdt, dan is dit een uitstekend wijngebied hiervoor.
- Het zuidelijkste gedeelte tussen Soultzmatt et Thann: Dit gedeelte van de wijnroute van de Elzas kenmerkt zich met mooie dorpen en, hier en daar, wat steile heuvels met wijngaarden opgezet in terrassen. Deze werkstructuur zorgt voor spectaculaire wijngaardlandschappen waar druivenplukkers af en toe speciale technieken gebruiken voor het oogsten. Bovendien bezit dit gedeelte van de wijnroute van de Elzas een aantal prachtige bezienswaardigheden.
Voornaamste lokaal gekweekte druivensoorten
De Elzas is een wijnregio vooral bekend om zijn witte wijnen en zijn Cremant d’Alsace ofwel bruiswijnen. De voornaamste druivensoorten die hierbij gebruikt worden zijn de Riesling, de Pinot Gris en de Gewürztraminer met elk hun specifieke subtiliteiten. Deze drie druivensoorten kunnen zich uitstekend aan bij de verschillende klimaten die hier heersen. Met name de Riesling doet het goed in vele uiteenlopende klimaatomstandigheden. Hiermee produceert deze druivensoort wijnen uiteenlopend van droge lichte zoete wijnen tot extreem zoete wijnen zoals ijswijnen. Overigens wordt alleen in dit gedeelte van Frankrijk vooralsnog de ijswijn gemaakt wanneer het weer zich ertoe dient.
Beschrijving wijnen: belangrijkste Elzas AOC’s
De wijnen in de Elzas worden onderscheiden in drie verschillende AOC-labels welke zijn de Alsace AOC (met sub-label Lieu-dit en Communale wat neer komt op de Village benaming zoals bij de Beaujolais), Alsace grand cru AOC, Cremant d’Alsace AOC. De Pinot Noir is de enige druivensoort dat wordt gebruikt in de rosé en rode wijnen van de Elzas.
| Druivensoort | Beschrijving |
|---|---|
| Riesling | Frisse zuren, minerale tonen en citrusaroma’s |
| Gewürztraminer | Kruidige aroma’s en smaken van lychee en roos |
| Pinot Gris | Rijk en soms olieachtig, smaken van steenfruit en amandelen |
| Muscat | Levendige florale en fruitige aroma’s |
| Pinot Blanc | Veelzijdig, zowel droge als lichtzoete wijnen |
De Wijnroute met de trein
De wijnroute van de Elzas loopt ten westen en parallel aan het spoor tussen Straatsburg en Mulhouse. Dat maakt de verschillende wijngebieden langs de wijnroute van de Elzas redelijk goed bereikbaar. Toch is het noodzakelijk in de meeste gevallen nog bijkomend vervoerd te nemen zoals een fiets of taxi om de laatste 5-10 kilometers af te leggen. Toch kun je bij een aantal stations langs de wijnroute uitstappen om zowat direct een wijnhuis binnen te lopen.
UNESCO werelderfgoedlijst
De Elzas zou als het even kan, net als de Champagne, Bordeaux en Bourgogne wijnstreken graag op de UNESCO werelderfgoedlijst staan. De procedure is al onderweg sinds 2015 maar laat nog wat op zich wachten. Een uitstekende gelegenheid is tijdens de kerstperiode wanneer vele kerstmarkten in de Elzas wijnregio worden opgezet. Colmar, Mulhouse en de allerbekendste Straatsburg met haar prachtige kathedraal op de achtergrond vormen hier het kerstdecor. Dit mooi moment van het jaar kun je dan combineren met een bezoek aan verschillende wijnhuizen die hun deuren in de deuren speciaal voor jou openhouden. Extra speciaal en om in het thema te blijven, is om tijdens deze periode van het jaar de gepaste ijswijn te proeven.
De Elzas: een regio met een rijke geschiedenis
De Elzas is de meest zuidoostelijk gelegen regio van Frankrijk en grenst in het noorden en oosten aan Duitsland. In het zuiden grenst de regio aan Zwitserland en in het westen aan de regio Lotharingen. De Elzas is eeuwenlang onderdeel geweest van het Duitse Keizerrijk totdat het aan het einde van de achttiende eeuw door Frankrijk werd ingelijfd. Hierdoor doet de streek vaak wat Duits aan en klinken de namen van de meeste dorpen en steden eerder Duits dan Frans. De streek staat bekend om zijn heerlijke Elzas wijn en om de Munster kaas.
Reizen naar de Elzas
Wanneer je met de auto naar de Elzas wilt rijden, kun je het beste via Luxemburg en het noorden van Frankrijk rijden. Je kunt er ook met de TGV naar toe vanuit Brussel. Wanneer je vanuit Nederland reist, dan zul je hier over moeten stappen.
Beste reistijd voor de Elzas
- Lente (maart - mei): De lente is een heerlijke tijd om de Elzas te bezoeken, vooral voor wijnliefhebbers die graag de wijngaarden in volle bloei willen zien. Tijdens deze periode komen de druivenranken tot leven en worden de groene landschappen van de Elzas bezaaid met kleurrijke bloemen.
- Herfst (september - november): De herfst is oogsttijd in de Elzas en biedt een unieke kans om de drukte van de wijngaarden te ervaren terwijl de druiven worden geoogst. Dit seizoen staat bekend om zijn prachtige kleuren, met de bladeren van de wijngaarden die veranderen in tinten rood, geel en oranje.
Tips voor het bezoeken van de wijnhuizen
Veel wijnhuizen langs de Route des Vins zijn open voor het publiek zonder de noodzaak van een afspraak, vooral tijdens de zomermaanden wanneer de regio bruist van activiteit. Echter, voor een meer persoonlijke ervaring is het aan te raden om van tevoren te boeken, vooral als je geïnteresseerd bent in een uitgebreide rondleiding of een proeverij met de wijnmaker.
Hou er rekening mee dat de bekendste dorpen in de Elzas erg druk bezocht zijn. Het kan daardoor moeilijk zijn om te parkeren, zeker tijdens het hoofdseizoen of feestdagen. Bezoek in deze drukke tijden daarom juist de minder bekende dorpen zoals Mittelbergheim, Bergheim en Dambach-la-Ville. Dit zijn prachtige plekken met goede wijnhuizen die zeker het bezoeken waard zijn.
Om het meeste uit je bezoek te halen, overweeg dan om de route in de herfst te rijden tijdens de druivenoogst. Niet alleen is het landschap spectaculair, maar veel dorpen organiseren ook festivals en evenementen die de nieuwe wijn vieren.
Of je nu kiest om de route te rijden, te fietsen of zelfs te wandelen, de Route des Vins d’Alsace biedt een onvergetelijke manier om de diversiteit en de gastvrijheid van dit unieke wijngebied te ontdekken.