Audi staat bekend om zijn innovaties op het gebied van autoverlichting, waarbij veiligheid en comfort hand in hand gaan. Adaptieve verlichting, dynamisch grootlicht, of intelligente grootlichtassistentie, is een geavanceerde technologie die het grootlicht van een voertuig actief aanpast aan de veranderende verkeersomstandigheden en de omgeving. Autofabrikanten ontwikkelen doorlopend nieuwe verlichtingssystemen. Betere verlichting vergroot de verkeersveiligheid en het comfort bij slecht zicht.
Een van de trends op verlichtingsgebied is de opkomst van adaptieve grootlichtsystemen. Met ingeschakeld grootlicht kan de bestuurder immers verder vooruitkijken dan met dimlicht, namelijk 40 tot 100 meter. Dit is vooral nuttig op wegen met weinig of geen straatverlichting, maar wanneer je andere voertuigen nadert, moet je het grootlicht uitschakelen om andere weggebruikers niet te verblinden. Adaptieve grootlichtsystemen hebben de voordelen van grootlicht zonder de verblindende eigenschappen. Vaak gaan deze adaptieve grootsystemen samen met nieuwe verlichtingsbronnen zoals LED-koplampen en Matrix LED-koplampen. Daarnaast zijn steeds meer auto’s leverbaar met een nachtzichtassistent met infraroodverlichting.
In dit artikel duiken we dieper in de wereld van adaptieve verlichting van Audi, inclusief de geavanceerde Matrix LED-technologie en de flexibele 'functions on demand' opties.
Wat is Adaptieve Verlichting?
Het systeem gebruikt een camera achter de voorruit om de omgeving te scannen. Het systeem kan de verlichting zo aanpassen dat de lichtbundel andere weggebruikers niet verblindt.
Adaptieve verlichting wordt ook wel dynamisch grootlicht of intelligente grootlichtassistentie genoemd.
Lees ook: Alles over BMW adaptieve verlichting
Er zijn verschillende soorten adaptieve verlichtingssystemen, waaronder:
- Statische bochtenverlichting: Een normale koplamp zal steeds recht voor zich uit schijnen, wat ervoor zorgt dat in een bocht de richting die je instuurt onbelicht is. Statische bochtenverlichting houdt bijvoorbeeld in dat bij het nemen van een bocht naar rechts het mistlicht rechts vooraan zal gaan branden.
- Dynamische bochtenverlichting: In tegenstelling tot statische bochtenverlichting zullen de dimlichten van de wagen zelf ook de rotatie van het stuur mee volgen.
- Adaptieve verlichtingssystemen (zoals de Matrix-koplampen van Audi): Deze systemen zijn in staat om zelf te kiezen waarop het licht moet geschenen worden. Om dit te bereiken moet het systeem uitgerust zijn met camera’s en andere optische sensoren zodat de wagen kan bepalen of er tegenliggers, voorliggers of andere obstakels zijn. Het doel van deze ADAS is te zorgen dat de weg zo goed mogelijk belicht wordt zonder dat andere bestuurders hier last van hebben.
- Intelligente grootlichten: Als je deze optie inschakelt zal de auto zelf bepalen of de voorwaarden voldaan zijn om het grootlicht (in de volksmond ‘’de phare”) in te schakelen.
De Audi Matrix LED Technologie
Moderne autoverlichting is uitgerust met LED-technologie. LED-koplampen hebben een grotere lichtopbrengst dan xenon-koplampen, is zeer energiezuinig en gaat lang mee. Matrix LED-koplampen maken gebruik van een groot aantal individuele LED’s. Hierdoor wordt het mogelijk om de koplamp zeer nauwkeurig aan te sturen. Door het in- en uitschakelen van individuele LED’s zijn verschillende lichteffecten mogelijk. LED-matrix koplampen kunnen daardoor een permanente grootlichtbundel creëren die tegemoetkomend verkeer niet verblindt.
Bij de Audi Matrix LED-technologie worden de LED-koplampen opgedeeld in een groot aantal individueel kleine diodes. Deze werken samen met lenzen of reflectoren. Een speciale aansturingsunit zorgt ervoor dat de diodes afhankelijk van de (rij)omstandigheden worden geactiveerd, gedimd of juist uitgeschakeld. Zo zorgt de Audi Matrix LED-technologie in elke situatie voor optimale verlichting. In de vernieuwde Audi A8 beschikt elke lichtunit over 25 krachtige LED’s. Ze zijn per vijf gegroepeerd in een reflector. Met de lichtschakelaar op ‘automatisch’ en met ingeschakeld grootlicht, is het Matrix-systeem actief bij snelheden vanaf 30 km/h (snelweg) of 60 km/h (bebouwde kom). De koplampen zorgen dan voor een perfecte, kristalheldere lichtopbrengst. Ook overdag is de Audi Matrix LED-technologie zeer herkenbaar.
De Audi Matrix LED-technologie maakt het mogelijk om met grootlicht te rijden zonder tegenliggers te verblinden. Een speciale camera ‘ziet’ tegenliggers. Op basis daarvan wordt het gebied waarin die tegenligger zich bevindt minder sterk uitgelicht. Hoe dichter de tegenligger nadert, des te meer LED’s worden gedimd of uitgeschakeld. Het gebied rondom de tegenligger wordt wel volledig uitgelicht. De Matrix LED-technologie werkt uitermate snel en nauwkeurig. Dat betekent dat de bestuurder onder alle omstandigheden kan beschikken over helder en homogeen licht.
De Matrix LED-technologie biedt op vele fronten nieuwe mogelijkheden. Zo hebben de nieuwe koplampen een ‘markeerfunctie’ in combinatie met de optionele night vision-assistent. Dit assistentiesysteem is door middel van infraroodcamera’s in staat voetgangers vóór de auto te herkennen. Als een voetganger zich te dicht bij de auto bevindt, wordt hij/zij door middel van LED-lichtflitsen (drie maal achter elkaar) duidelijk ‘gemarkeerd’. Ook de afslagverlichting van het nieuwe Matrix LED-systeem is zeer innovatief. Dankzij informatie van MMI-navigatie komt deze verlichting al in actie net voordat de bestuurder het stuur in de juiste richting draait. Ook wordt de nieuwe Audi A8 uitgevoerd met ‘dynamische richtingaanwijzers’. Nadat de bestuurder richting heeft aangeven, lichten de LED-segmenten in de richtingaanwijzers beurtelings op.
Lees ook: Alles over de Adaptieve Grootlichtassistent en mogelijke oplossingen
De nieuwe Matrix LED-technologie zorgt voor beter licht, extra veiligheid én een aantrekkelijk design. Bij Audi is LED-hoofdverlichting al beschikbaar vanaf de Audi A3. ook in de autosport maakt Audi er gebruik van.
Audi heeft vele innovaties op het gebied van lichttechnologie op zijn naam staan.
2013: EU certificeert LED-technologie van Audi als een eco-innovatie.
Functionaliteiten van Matrix LED-koplampen
In de matrix-ledkoplampen zijn de volgende functies actief:
- Dagrijverlichting
- Dimlicht
- Grootlicht
- Positielicht
- Dynamische knipperlichten
- Afslaglicht (extra licht opzij tijdens afslaan)
- Allweatherlicht (minder weerkaatsing en daardoor minder kans op verblinding door het eigen koplamplicht)
- Manoeuvreerlicht (tijdens achteruitrijden aan de voorzijde extra verlichting schuin voor de auto)
- Snelweglicht (op hogere snelheid schijnt de lichtbundel verder)
- Automatisch-dynamische hoogteregeling
Digitale Matrix-LED Koplampen
De digitale matrix-ledkoplampen zijn de geavanceerdste koplampen die Audi te bieden heeft. Met deze innovatieve koplamptechnologie zijn bijzondere lichtanimaties mogelijk, zoals de projectie van een duidelijk zichtbaar rechthoekig lichtvlak op de rijstrook voor de auto, binnen de gebruikelijke lichtbundel. Dit helpt bij de oriëntatie in het donker.
Lees ook: Verlichting Up! - Een Complete Gids
Het belangrijkste onderdeel van de digitale matrix-koplampen is het digital micromirror device (DMD), ook bekend uit led-videoprojectors. Op een kleine chip zitten ongeveer een miljoen microspiegels die elk slechts enkele honderdsten van een millimeter groot zijn. Met behulp van elektrostatische velden kan elk microscopisch klein spiegeltje tot wel vijfduizend keer per seconde kantelen. Deze superkleine spiegeltjes bepalen niet alleen of het licht wel of niet de omgeving bereikt, maar dankzij hun aantal en nauwkeurigheid is de lichtbundel ook enorm precies te richten.
Functionaliteiten van Digitale Matrix-LED Koplampen
- Rijstrookverduidelijking inclusief markering van de autobreedte: Op de snelweg projecteert de auto binnen de lichtbundel een extra heldere witte rechthoek tussen de lijnen van de eigen rijstrook. De omschrijving ‘lichttapijt’ maakt nog het beste duidelijk waar het hier om gaat: een vlak van maximaal 50 meter lang dat voor de auto tussen de strepen oplicht. Komt u een ander voertuig achterop, dan krimpt het lichtvlak, zodat het nooit verder dan uw voorligger reikt. Binnen het lichtvlak ziet u een soort pijlen (chevrons) die de autobreedte aanduiden. Deze zwarte pijlen komen van pas bij wegversmallingen, zoals bij wegwerkzaamheden.
- Dynamische coming home-/leaving homeverlichting: Koplampen die na het uitstappen nog even blijven branden of die na het uitschakelen van de auto een korte animatie vertonen, zijn een bekende feature van Audi. De nieuwe digitale matrix-ledkoplampen leveren nog meer toegevoegde waarde in de vorm van een bewegende projectie enkele meters voor de auto, op de weg, oprit of een muur.
- Adaptieve aanpassing van de lichtbundel: Vergeleken met de matrix-ledkoplampen werken de innovatieve digitale matrix-ledkoplampen nog nauwkeuriger. Er is geen hard onderscheid tussen dimlicht en grootlicht. De lichtbundel past zich dynamisch aan de omstandigheden aan. Hier komen geen mechanische elementen bij kijken, want de aansturing gebeurt volledig digitaal.
- Markering van voetgangers vlak langs de weg: In combinatie met de nachtzichtassistent wordt vanuit de koplampen een specifieke lichtstraal gericht op voetgangers die langs de wegrand lopen.
Audi Matrix LED-technologie
Met dergelijke geavanceerde technologie is nog veel meer mogelijk dan hierboven uitgebreid is beschreven.
Functions on Demand: Flexibiliteit in optima forma
Dankzij 'functions on demand' kunt u naar behoefte aanvullende features toevoegen. Flexibiliteit in optima forma: via de myAudi-app voegt u in een bestaande auto 'over the air' een originele fabrieksoptie toe. De geavanceerde ledkoplampen van Audi zijn tot een breed scala aan verlichtingsfuncties in staat.
Met deze upgrade passen de ledkoplampen van uw Audi zich aan de snelheid en daarmee ook aan de wegcategorie aan. Dan past de lichtbundel van uw Audi zich aan de snelheid en situatie aan. De lichtbundel is dus anders in de bebouwde kom dan op provinciale wegen, autowegen en snelwegen. Ook schijnen de lampen bij in bochten en tijdens afslaan op een kruising. Heel fraai is de dynamische lichtanimatie in koplampen en achterlichten tijdens het ontgrendelen en afsluiten van de auto.
De extra verlichtingsfuncties kunnen heel snel op uw Audi actief zijn. Zorg ervoor dat de myAudi-app op uw smartphone staat.
Voordelen van Functions on Demand
- Flexibel: Gebruik de optie net zo lang als u wenst.
- Adaptief: In elke situatie het beste licht.
- Opvallend: Een hightech animatie bij openen en sluiten.
- Zichtbaar: Een helder licht dat ver vooruit schijnt.
Onderhoud en Afstelling
Moderne auto's hebben verlichting die het zicht voor de bestuurder aanzienlijk verbetert. Om te vookomen dat tegenliggers verblind worden is een correcte afstelling van dim- en grootlicht nodig. Tijdens onderhoud en apk zorgt de autotechnicus dat de koplampen correct zijn afgesteld en optimaal functioneren. Dit is hard nodig, want uit verschillende onderzoeken blijkt dat bijna acht van de tien mensen last hebben van verblinding door tegenliggers op de weg.
Bij adaptieve verlichting en andere ingebouwde assistentiesystemen bestaan veel verschillende varianten. Afhankelijk van de fabrikant en het model worden systemen tegelijkertijd met het dimlicht afgesteld of wordt een aparte afstelling uitgevoerd volgens de richtlijnen van de fabrikant. Voer bij een digitale koplamptester de juiste dalingshoek van het dimlicht in.
Sinds 1 januari 2021 zijn voor de apk zowel analoge koplampafstelapparaten als digitale koplampafstelapparaten toegestaan, maar hoe zit dit nu precies? Waar gebruik je welk apparaat voor?
Het analoge koplampafstelapparaat, mits deze voldoet aan de eisen van de RDW, kan nog steeds worden gebruikt tijdens de apk. Ook de nieuwste generatie (intelligente) LED- en Matrix LED-koplampen mag met een analoog afstelapparaat worden gecontroleerd.
Toch is het gebruik van een digitaal koplampafstelapparaat aan te raden. Veel moderne koplampen hebben namelijk een minder duidelijk asymmetrisch lichtbeeld dan traditionele koplampen met een halogeenlamp. Digitale afstelapparaten zijn nauwkeuriger, dit resulteert in een preciezere afstelling van de koplampen. Daardoor voorkom je verblinding en wordt de veiligheid op de weg bevorderd.
Bovendien kan bij een aantal nieuwe voertuigen van de Volkswagen Groep maar ook van Mercedes-Benz uitsluitend het dimlicht nog met een analoog koplampafstelapparaat worden gecontroleerd.
Afstelprocedure van een Matrix LED-koplamp (voorbeeld Audi Q7)
- Eerst wordt het dimlicht afgesteld.
- De grootlichtstand van deze koplamp is niet mechanisch afstelbaar.
- De auto wil daarom de grootlichtstand ten opzichte van het (correct afgestelde) dimlicht weten.
Na de volgende reparatiewerkzaamheden moet de Matrix-led koplamp opnieuw worden afgesteld. Dit is de enige manier om een veilige werking van de koplamp te garanderen:
- Koplamp is gedemonteerd of vervangen
- Reparatie, waarbij een koplamp werd verwijderd en geïnstalleerd
- Reparaties of instellingen die van invloed zijn op de chassishoogte
- Nadat de volgende onderdelen zijn vervangen: Niveausensor voertuig, regeleenheid voertuigelektrisch systeem, stelmotor hoogteverstelling, besturingseenheid Matrix-led grootlicht of vermogensmodule voor Matrix-led koplampen
Voordat de koplamp opnieuw wordt afgesteld, moet in het voertuig eerst aan de volgende voorwaarden zijn voldaan:
- Het voertuig en de koplampafsteleenheid bevinden zich op een vlakke ondergrond
- De handrem is eraf gehaald en het voertuig is beveiligd tegen wegrollen
- De bandenspanning is in orde
- De beschermkappen van de koplampen zijn schoon en vrij van beschadigingen
- Het stuur staat in de "rechtuit"-stand
- Het juiste voertuigniveau is gegarandeerd. Voertuigen die eerst hoger op de veren stonden, moeten worden afgeveerd tot het normale ophangingsniveau.
- De belading van het voertuig is gecontroleerd en, zo nodig, aangepast aan de door de fabrikant voorgeschreven belading
- De accuspanning is hoger dan 11,0 volt
- Er zijn geen foutmeldingen in de systeemrelevante comfortbesturingseenheden.
Voor het afstellen van de koplampen is naast een koplamp afsteleenheid ook een diagnose-apparaat nodig. Het afstelproces wordt gestart door de diagnose-eenheid en uitgevoerd volgens vooraf bepaalde werkprocedures.