Steeds meer auto's zijn voorzien van airconditioning. Maar hoe werkt een auto-airco eigenlijk? En uit welke onderdelen bestaat het systeem?
Een airconditioning werkt door middel van een koudemiddel dat afwisselend in vloeibare en gasvormige toestand functioneert. De cyclus van het koudemiddel begint bij de compressor.
Deze verhoogt de druk van het gasvormige koudemiddel van gemiddeld 2 naar 16 bar. Hierdoor zal de temperatuur toenemen van gemiddeld 20 naar 65 graden.
De condensator zit aan de voorkant van de auto gemonteerd waardoor het de rijwind opvangt. De lucht zal het gasvormige koudemiddel afkoelen tot gemiddeld 35 graden. Hierdoor zal het weer geleidelijk vloeibaar worden.
Vanaf de condensator stroomt het vloeibare koudemiddel naar de filterdroger. Vervolgens stroomt het koelmiddel naar een expansieventiel. Hier wordt de druk verlaagd van circa 16 bar naar 2 bar. Door deze drukdaling zal de temperatuur dalen naar 0 graden.
Lees ook: Hoe auto afschrijving berekenen?
Om koudemiddel van vloeibaar naar gas te laten gaan, is warmte nodig. Deze warmte wordt onttrokken aan de omgeving. In dit geval in de verdamper (radiateur), die meteen achter het expansieventiel is gemonteerd.
In de verdamper zit een ventilator die er lucht door heen blaast. Er zal warmte aan deze lucht worden onttrokken dat nodig is voor de verdamping van het koudemiddel. De lucht zal dus afkoelen en vervolgens via de ventilatieroosters de auto in stromen.
Vervolgens zal het koele en vloeibare koelmiddel weer naar de compressor stromen. De cyclus van de airconditioning is nu afgerond.
Een airconditioning werkt dus door middel van een samenspel tussen vloeibaar en gasvorming circulerend koudemiddel. Niet alleen tijdens de warme zomermaanden maar ook tijdens de winter kan je een auto airco gebruiken.
Airco’s kunnen namelijk niet alleen koelen maar ook vocht onttrekken aan de lucht. Hierdoor zal het interieur droger blijven en zullen de ramen minder beslaan. Iets wat ’s winters snel kan gebeuren door het vochtige weer en door inzittenden met natte kleding. Tijdens vorst kan je hierdoor zelfs te maken krijgen met bevroren binnenramen.
Lees ook: Vind de perfecte autodealer in Huizen
Globaal gesteld zijn er drie soorten airconditionings in auto’s:
- De handbediende airconditioning kan koelen en drogen maar niet zelf reguleren. Er kan dus geen gewenste temperatuur worden ingesteld.
- Een semi-automatische airconditioning kan wel de temperatuur meten. Hierdoor kan het systeem de gewenste temperatuur vergelijken met de ingestelde temperatuur.
- Ten slotte kan een auto zijn voorzien van een volautomatische airco. Zoals de naam al zegt, regelt dit systeem de klimaatbeheersing volledig zelf. De gebruiker hoeft alleen zelf de gewenste temperatuur in te stellen. Een handig systeem maar wel duurder dan de andere soorten airconditionings.
Een climate controle systeem controleert het klimaat in de auto. Dit is een automatisch systeem dat eigenlijk identiek is aan een volautomatische airco. Er zijn dus geen verschillen tussen de twee begrippen. Climat control is puur een naam dat is bedacht door een automerk.
Ken je voertuig: de airco
Dankzij de volgende tips kan je de werking van een airconditioning in de auto verbeteren:
- Open bij vertrek met een warme auto eerst de ramen. Zo ben je vaak al veel warmte kwijt.
- Gebruik bij een volautomatische airco zoveel mogelijk de automatische stand.
- Het aircosysteem verliest gemiddeld 10 % koelmiddel per jaar. Daardoor zal elke vier jaar het systeem moeten worden bijgevuld. Laat daarnaast ook de luchtfilters controleren.
- Schakel de airco alvast uit tien minuten voor aankomst van bestemming. Zo krijgt de verdamper de kans om nog even te drogen dankzij de rijwind.
- Schakel de airconditioning uit wanneer de auto zware arbeid moet leveren. Bijvoorbeeld op stijgende bergwegen of met een zware belading.
- Gebruik op de hete dagen de recirculatie-stand.
- Geadviseerd wordt om het temperatuurverschil tussen de binnenzijde en buitenzijde van de auto maximaal een graad of zeven te laten zijn.
Na een langere tijd van gebruik, kan de lucht uit een airconditioning onfris gaan ruiken. Dit wordt veroorzaakt door schimmels en bacteriën die kunnen ontstaan door vocht in de lucht. Dit vocht is met name afkomstig van condenswater in de verdamper. Door de schimmels en bacteriën zoveel mogelijk te verwijderen zal de lucht weer fris gaan ruiken. Maar de geur is niet het grootste probleem. Bij het schoonmaken van een auto airco gaat het om het reinigen van de luchtkanalen en de verdamper. Daarnaast wordt geadviseerd om de interieurfilter (pollenfilter) bij elke reiniging te vervangen.
De meest gebruikte manier werkt door middel van een spuitbus met een reinigingsmiddel. Aan de spuitbus kan een dun slangetje worden verbonden. Deze kan vervolgens door de ventilatieroosters worden geschoven. Wanneer het slangetje niet verder wil, kan het desinfectiemiddel in het luchtkanaal worden gespoten. Ondertussen kan het slangetje weer rustig uit het kanaal worden getrokken. Voor een goede reiniging, dient het slangetje in alle ventilatieroosters te worden gedrukt.
Lees ook: Elektrische Auto Pechhulp
De auto airco kan ook worden schoongemaakt door een reinigingsmiddel via de inlaatopening te laten verspreiden. De lucht voor het systeem wordt vaak aangezogen via een opening onder het dashboard. Door hier een reinigingsmiddel in te spuiten, kan het middel door het hele systeem worden verspreidt.
Start de motor en zet de airconditioning op de hoogste recirculatiestand. Zoek vervolgens de inlaatopening, deze zit meestal onder het dashboard voor de passagiersstoel. Zet vervolgens het reinigingsmiddel voor de opening en druk de knop in tot deze vastklikt. Stap vervolgens uit de auto terwijl de spuitbus blijft sproeien in de luchtinlaatopening. Na tien minuten kan de auto weer worden geopend.
Tip: ook in ventilatiekanalen van auto’s zonder airconditioning, kunnen bacteriën en schimmels ontstaan.
Mensen ervaren soms lichte gezondheidsklachten na een lange autorit met een ingeschakelde airconditioning. Dit kan ontstaan doordat de airco zorgt voor droge lucht. Fijn tegen beslagen binnenramen maar minder fijn voor je luchtwegen. Door de droge lucht kan je last krijgen van lichte klachten zoals hoesten, en keelpijn. Dat komt doordat langdurig in te droge leven leven, kan zorgen voor geïrriteerde slijmvliezen.
Echter speelt dit vaak pas na langere tijd op, met name van airconditionings in kantoren en woningen. Een te droge lucht in je auto kan je eenvoudig voorkomen door af en toe even de ramen te openen. Ook kan de airco af en toe een tijdje worden uitgezet. Verder is het verstandig om geregeld even wat (water) te drinken. Ten slotte wordt aangeraden om elk jaar de luchtkanalen even te (laten) schoonmaken.
Sommige camperaars gebruiken een Maxxfan tijdens het rijden. Tijdens het rijden was er geen groot effect merkbaar, de motorairco volop maar achterin nog steeds tropische temperaturen. De ventilator ligt achterop het dak en enorme kracht naar binnen of naar buiten gaf vrijwel geen effect. Dat effect veranderde enorm toen we voor een van de raampjes in de deur op een kiertje zetten. De ventilator begon op dezelfde stand een ander geluid te maken. Dus een kiertje leek het goed te doen, waarschijnlijk is de auto zo ontzettend luchtdicht en geïsoleerd dat de ventilator niet de lucht kon aanzuigen of naar binnen kon drukken. Tijdens de nacht staan er wel raampjes open en is het effect dus wel merkbaar.
Voorlopig lijkt het effect tijdens het rijden goed met de airco aan en een raam op een kiertje met de ventilator op de stand naar buiten met 30 of 40 procent. Tijdens de nacht lijkt het effect het beste met 10 of 20 procent naar binnen blazen waarbij we het beste raampjes gesloten houden in de buurt van de fan en zover mogelijk ver weg iets open zetten, dus de meest optimale stroom door de hele camper krijgen. Liefst bij de plekken waar we slapen dus alkoof en stapelbed achterin.
Negatief is de slechte afdichting of beter gezegd het gat van 2 x 15 cm en de enkelvoudig hardplastic kap. (Rij)Wind en kou komen ongehindert binnen.
Als we ergens staan dan overdag vrijwel altijd op automatische stand en ‘s nachts handmatig open met of zonder ventilator op lage stand afhankelijk van de warmte. In automatische stand zuigt de ventilator (air out) en ‘s nachts vaak op blazende stand (air in).
Een verbrandingsmotor heeft een koelsysteem dat er voor zorgt dat de motor niet te warm wordt. De koelventilator gaat pas draaien wanneer de temperatuur van de koelvloeistof te hoog oploopt (boven het kookpunt). De hete vloeistof stroomt door de radiateur. Dat is een zeer fijnmazig reservoir waar de vloeistof door rijwind wordt gekoeld. Een koelventilator helpt bij het afkoelen. De koelventilator schakelt zichzelf uit als de temperatuur laag genoeg is en springt vanzelf weer aan als de temperatuur van de koelvloeistof te hoog wordt. Dit is onafhankelijk van de stand van het contactslot. Dus ook als de motor is uitgezet, kan het zijn dat de koelventilator nog een tijdje aanblijft om na te koelen.
Bij veel auto’s is de koelventilator onderdeel van de computer die alles aanstuurt in een auto. Zo kan de draaisnelheid gevarieerd worden naar gelang de koelingsbehoefte.
Er is geen gemiddelde levensduur te geven van de koelventilator. Dat is sterk afhankelijk van wat er precies kapot is.
Een sensor of stekkerverbinding inclusief diagnose en arbeid is voor een paar tientjes al gerepareerd.