Een auto bestaat uit veel onderdelen, waarbij het ene auto-onderdeel complexer is dan het andere. Misschien vraagt u zich weleens af wat een bepaald onderdeel precies doet of wat het is. Vragen zoals: ‘Wat is een distributieriem of wat doet een startmotor?’. Daarnaast is het nooit prettig als de remschijven of wiellagers beginnen te slijten of als er een lampje in het dashboard begint te branden vanwege de dynamo of remvloeistof. Op zulke momenten denkt u vast: wat nu?
Hieronder worden de meest gehoorde auto-onderdelen op een rijtje gezet en voorzien van uitleg. Uiteraard kan het zijn dat het onderdeel wat u zoekt niet in de lijst terugkomt.
Hoe maak je jouw motorruimte fabrieksnieuw? | Stipt Masterclass | RTL Autowereld
1. Het Chassis
Het chassis van een voertuig bestaat uit talrijke afzonderlijke onderdelen. Afhankelijk van de voertuigkeuze en het constructietype kunnen bepaalde onderdelen zich in de buurt van het chassis bevinden. De functie van het chassis van de auto is ervoor te zorgen dat het voertuig altijd veilig contact heeft met de weg. Tegelijkertijd zorgt het voor comfort tijdens het rijden door onregelmatigheden op de weg te compenseren en ongewenste trillingen te dempen.
Voor het chassis worden onafhankelijke wielophangingen of starre assen gebruikt. Veel moderne chassis met onafhankelijke wielophanging maken tegenwoordig gebruik van een asbalk waaraan alle chassisonderdelen zijn bevestigd.
Belangrijke Onderdelen van het Chassis:
- Veren: De veren van het chassis ondersteunen het gewicht van het voertuig, absorberen de krachten en zorgen er tegelijkertijd voor dat de ophanging kan worden samengedrukt.
- Schokdempers: Schokdempers dempen de trillingen in het chassis en brengen de vering tot rust. Voor demping zetten schokdempers de trillingsenergie om in wrijvingsenergie en warmte.
- Draagarmen: Als onderdeel van de wielophanging geleiden de draagarmen de wieldrager en ondersteunen ze de wielgeleiding. Hier zorgen draagarmen voor de beweegbare verbinding tussen de wieldrager en de andere chassisdelen.
- Trekstangen: Als onderdeel van de stuurinrichting zorgen trekstangen ervoor dat de wielen in de juiste richting worden gestuurd. De stuurbewegingen van de bestuurder worden van het stuurwiel via de stuurkolom op de trekstang overgebracht.
- Kogelgewrichten: Kogelgewrichten worden gebruikt als onderdeel van het chassis wanneer bewegingen in drie ruimtelijke assen op het onderdeel inwerken. Lagers van rubber maken de mobiliteit mogelijk.
- Veerpoten: De veerpoten vormen een combinatie van veren en dempers. Afhankelijk van het ontwerp van de wielophanging kan de veerpoot ook tot taak hebben het wiel te geleiden.
- Wielnaaf: De wielnaaf verbindt de draaiende wielen met de vaste delen van de ophanging. Geïntegreerde lagers als wiellagers maken de draaiende beweging mogelijk.
- Stabilisatorstang: Een stabilisatorstang is een onderdeel van verschillende typen chassis dat het slingeren van de carrosserie in bochten vermindert. Hij is gemonteerd op de vooras en bestaat meestal uit rond staal in de vorm van een torsieveer.
- Koppelstang: Als onderdeel van het chassis voorkomt de koppelstang, net als de stabilisatorstang, overhellen van de carrosserie.
- Banjo-as: Een banjo-as is een starre as met een in het aslichaam geïntegreerd differentieel. Alle onderdelen van de asaandrijving zijn in de as geïntegreerd.
- Torsieveren: Torsieveren zijn torsiestaafveren die spanning opwekken wanneer zij om hun eigen as worden gedraaid. Dit type vering werd vroeger gebruikt in personenauto’s en bedrijfsvoertuigen.
- Bladveren: Bladveren worden sinds het begin in auto’s gebruikt. Het zijn gebogen stalen veerbladen die de veerkracht leveren.
De wielophanging van voertuigen is een complex systeem waarvan de onderdelen tijdens het rijden met elkaar samenwerken. Als het wegdek bijvoorbeeld ongelijk is, wordt altijd het juiste wiel opgehangen. De ophanging en alle onderdelen van de ophanging worden zwaar belast telkens wanneer met het voertuig wordt gereden. Deze onderdelen moeten soms aanzienlijke krachten opvangen, evenals het gewicht van lichaam en motor. Bovendien worden de onderdelen onder de auto belast door nattigheid en ook door wegvuil en strooizout in de winter.
Lees ook: Hoe auto afschrijving berekenen?
Onderhoud van het Chassis
Niet alleen de onderdelen zoals de motor, maar ook het chassis moeten regelmatig worden onderhouden en gecontroleerd. Als de auto bijvoorbeeld een lekkende trillingsdemper heeft, wordt dit tijdens het onderhoud ontdekt. Op die manier kan gevolgschade aan het chassis worden uitgesloten.
Er kunnen verschillende maatregelen worden genomen om de levensduur van de vering te verlengen:
- Koop onderdelen van goede kwaliteit: Bij het kopen van chassisonderdelen, vooral ophangingsonderdelen, is het beter om in de winkel onderdelen van goede kwaliteit te kopen.
- Regelmatig onderhoud van het voertuig: Als een voertuig regelmatig wordt onderhouden, worden defecte onderdelen van het chassis onmiddellijk opgemerkt.
Voor een goede wegligging en meer rijcomfort werken veel onderdelen op het gebied van het chassis perfect samen. Slijtage en defecten kunnen de functie echter beperken. Laat het chassis van de auto daarom regelmatig onderhouden, zodat u ook in de toekomst kunt genieten van veiligheid en comfort.
2. De Motor
Een auto wordt aangedreven door de motor. Maar hoe werkt een automotor eigenlijk? En hoe werken de belangrijkste motoronderdelen? Het hart van motoren zijn de cilinders. Dit zijn cilindervormige verbrandingskamers met zuigers er in. Een zuiger is een ronde schijf dat precies in de cilinder past. Het is via een stang verbonden met de aandrijfas. Boven de zuiger wordt een mengsel van lucht en brandstof ingebracht. Deze worden tot ontbranding gebracht waardoor de zuiger met een grote kracht naar beneden wordt gedrukt.
Een motor bestaat uit meerdere cilinders. Doordat in elke zuiger op een ander moment, het brandstofmengsel tot ontbranding wordt gebracht, zal er continu een cilinder zijn waarin de zuiger beweging overbrengt op de aandrijfas. Daardoor zal de as gelijkmatig en continu worden aangedreven. De aandrijfas brengt de ronddraaiende beweging via tandwielen over op de banden.
Lees ook: Vind de perfecte autodealer in Huizen
Belangrijkste Motoronderdelen:
- Motorblok: De basis van de motor bestaat uit het motorblok. Een soort frame dat is gemaakt van gietijzer of Aluminium. Het motorblok wordt gegoten en bestaat uit een onder- en een bovendeel. De mal voor het motorblok is der mate gevormd dat er cilinderopeningen en kanalen ontstaan.
- Cilinders: De ontbranding vindt plaats in de cilinders. Deze worden aan de bovenkant afgedekt door de cilinderkop en aan de onderzijde door de zuigers. Door de ontbranding ontstaat een grote druk op de zuiger. Deze wordt daardoor naar beneden gedrukt.
- Zuigers: De zuiger is een soort ronde schijf met een stang er onder. De drijfstang genoemd. Tussen de metalen zuiger en de metalen cilinderwand ontstaat uiteraard weerstad. Dit wordt verminderd door zuigerveren. Deze zijn aan de zijkanten van de zuiger bevestigd.
- Drijfstang: De drijfstang heeft een ‘I’ vorm waarmee het ene uiteinde is verbonden met de zuiger en de andere met de krukas. De zuigerzijde van de drijfstang heeft een gat voor de zuigerpen. De zuigerpen loopt door de drijfstang in een glijlager. Aan beide uiteinden van de zuigerpen zitten twee veren die de pen beperken tegen zijdelingse bewegingen.
- Krukas: Zoals de naam al doet vermoeden, is de krukas zo ontworpen dat de lineaire (op en neer) beweging van de zuiger in rotatiebeweging wordt omgezet. Het gieten van een krukas lijkt een gemakkelijke taak, maar dat is het niet. Zodra de krukas is gegoten, wordt deze machinaal bewerkt, wat niet zo gemakkelijk is gezien de vorm ervan. Na het bewerken is een goede balancering nodig om goed en trillingvrij te kunnen functioneren.
- Carterpan: Het wordt ook wel carterpan genoemd. Het is een behuizing dat zit vastgeschroefd aan het motorblok dat de motor aan de onderkant afdekt, dus de krukasbehuizing. Hier is de motorolie opgeslagen dat naar verschillende motoronderdelen wordt gepompt door de oliepomp.
- Cilinderkop: De cilinderkop word op dezelfde manier gegoten als het motorblok. Zijn vorm is zodanig gemaakt dat het gegoten stuk openingen heeft voor lucht dat in de verbrandingsruimte stroomt en een uitlaatopening waarlangs de verbrande gassen het motorblok kunnen verlaten. Deze procedure van lucht dat in en uit het motorblok stroomt, wordt geregeld door de inlaat- en uitlaatkleppen.
- Inlaat- en Uitlaatkleppen: De inlaat- en uitlaatklep regelen de luchtstroom vanuit het inlaatspruitstuk naar het uitlaatspruitstuk. Het materiaal dat wordt gebruikt om kleppen te maken, is een nikkel-chroom-ijzerlegering. Het is bestand tegen hoge temperaturen en heeft grote sterkte.
- Nokkenas: Dit is een as met een aantal nokkenprofielen over de lengte ervan. Deze regelt de openings- en sluitingstijd van de kleppen. Dit gebeurt door het uiteinde van de klepsteel in te drukken met het nokprofiel.
- Bougie: De bougie kan met één vonk het lucht-brandstofmengsel in de verbrandingsruimte aansteken. Het produceert de vonk op het juiste moment door het gebruik van elektrische kracht van de bobine.
Viertakt- vs. Tweetaktmotor
Een automotor kan werken volgens het viertakt of tweetakt principe. Het grootste verschil tussen beide uitvoeringen is het aantal slagen per cyclus.
- Viertaktmotor: Bij een viertaktmotor bestaat één cyclus uit vier slagen: inlaatslag, compressieslag, ontbranding en uitlaatslag.
- Tweetaktmotor: Bij een tweetaktmotor bestaat één cyclus uit slechts twee slagen: compressieslag en arbeidsslag.
Hieronder een vergelijking van beide type motoren:
| Kenmerk | Viertaktmotor | Tweetaktmotor |
|---|---|---|
| Brandstofverbruik | Gebruikt slechts tijdens één van de vier slagen brandstof | Verbruikt brandstof tijdens elke cyclus |
| Gewicht | Zwaarder | Lichter |
| Milieubelasting | Minder belastend | Meer belastend door voormenging van olie en brandstof |
| Duurzaamheid | Duurzamer | Minder duurzaam door hoog toerental |
| Kracht | Minder kracht | Meer kracht |
| Kosten | Hogere aanschafprijs | Lagere aanschafprijs |
Levensduur van een Automotor
Veel auto’s worden afgeschreven wanneer de motor kapot gaat. Vervanging is namelijk vaak te kostbaar. Maar hoe lang gaat een automotor eigenlijk mee? Dat zal verschillen per type motor, de rijstijl van de gebruikers, het onderhoud en het merk.
- Benzinemotor: Gemiddeld 300.000 kilometer.
- Dieselmotor: Gemiddeld 400.000 kilometer. Dieselmotoren werken namelijk met hogere drukken en zodoende met sterkere onderdelen.
Motor Spoelen en Flushen
Na verloop van tijd kan een verbrandingsmotor te maken krijgen met vuilophopingen. Vaak gaat het daarbij om een combinatie van vet, stof en andere vervuilingen. Door deze aanslag kan de motor minder goed gaan werken.
- Motor Spoelen: Tijdens het spoelen van een automotor wordt water onder druk door het motorblok gespoeld om verontreinigingen weg te spoelen. Vervolgens dient een geschikt motorreinigingsmiddel op alle oppervlakken van de motor te worden aangebracht. Na de inwerkperiode, kan de motor grondig worden afgespoeld met water om het reinigingsmiddel en het vuil weg te spoelen.
- Motor Flushen: Het flushen van een motor is een reinigingsproces waarbij een speciaal reinigingsmiddel aan de motorolie wordt toegevoegd om opgehoopte vuil- en koolstofafzettingen, slib en andere onzuiverheden uit de motor te verwijderen. Het gaat hierbij om een periode van tien tot vijftien minuten. Nadat het reinigingsmiddel zijn werk heeft gedaan, wordt de olie, samen met de losgemaakte verontreinigingen, afgetapt. Vervolgens wordt de motor opnieuw gevuld met schone motorolie, en het oliefilter wordt vervangen.
3. Overige Auto-onderdelen
Moderne voertuigen hebben een groot aantal verschillende onderdelen. Het verlichtingssysteem van de auto met koplampen en achterlichten zorgt voor een goede zichtbaarheid in het donker en maakt de auto waarneembaar voor andere weggebruikers. De spiegels in de auto geven een goed zicht naar achteren. Zowel binnen- als buitenspiegels kunnen gemakkelijk beschadigd raken.
Lees ook: Elektrische Auto Pechhulp
Het interieur bestaat uit de onderdelen van het passagierscompartiment. Denk hierbij aan stoelen, achterbank, interieurbekleding of de hoedenplank. Ruitenwissers zorgen voor goed zicht bij slecht weer. De bestuurder gebruikt de knoppen en schakelaars van de auto om belangrijke functies te bedienen. Verwarming en het airconditioningsysteem zorgen voor een aangenaam getemperd interieur.
Moderne voertuigen bevatten elektronische componenten die de werking van de motor regelen of de veiligheid waarborgen. Het gaat onder meer om onderdelen in de motorruimte en regeleenheden voor ABS of ontsteking. Handgeschakelde of automatische versnellingsbakken zorgden voor de juiste overbrengingsverhouding tussen de motor en de eindaandrijving.
Het chassis van de auto omvat veren, schokdempers, draagarmen, stabilisatoren, veerpoten en ophangingsgewrichten. In combinatie zorgen deze auto-onderdelen voor rijcomfort en een goede wegligging. De auto kan gemakkelijk worden bestuurd via het stuurwiel. Stuurinrichting, stuurstangenstelsel, stuurkolom en stuurhendel behoren tot de belangrijke onderdelen.
De wielen van de auto zorgen voor een goede verbinding met de weg. Zij bestaan uit de velg en de bijbehorende band. Defecte velgen of een ontbrekend reservewiel kunnen worden vervangen door goedkope auto-onderdelen uit de autorecycling.
De carrosserie omvat onderdelen zoals motorkappen, deuren, achterkleppen, bumpers, spatborden en aanbouwdelen. Het koelsysteem zorgt voor de nodige koeling van de motor en beschermt hem tegen oververhitting. Het brandstofsysteem is verantwoordelijk voor een betrouwbare brandstoftoevoer. Het uitlaatsysteem met uitlaatpijp, uitlaatspruitstuk en geluiddemper leidt de uitlaatgassen van de motor op betrouwbare wijze af en vermindert het geluidsniveau.
4. Onder de motorkap
Als je bezig bent met het behalen van je autorijbewijs weet je dat de examinator kan vragen om de motorkap open te doen. Hij zal je dan vragen stellen over bepaalde onderdelen onder de motorkap. Als eerste is het belangrijk dat je überhaupt weet hoe je de motorkap opent.
Hoe doe je de motorkap open?
Het openen van de motorkap van een auto is erg simpel. De hendel om de motorkap te openen zit niet op de motorkap zelf. Deze bevindt zich bij de meeste auto’s naast het koppelingspedaal. Dit is dus binnen in de auto aan de linkerkant waar je je voeten plaatst. Vaak moet je aan de hendel van de motorkap trekken om hem te openen.
Wanneer hij open is gesprongen, loop je naar de motorkap toe. Op dit moment is hij alleen ontgrendeld. Je kan hem dus niet helemaal open doen. Doe je hand tussen de kier onder het midden van de motorkap. Hier zit een schuif, wanneer je deze induwt of verschuift kan je de motorkap openen.
Wat zit er onder de motorkap?
Wanneer het je gelukt is om de motorkap te openen zie je enorm veel onderdelen. Welke onderdelen dit zijn en welke voor jou van toepassing zijn op het praktijkexamen worden hieronder uitgelegd.
- De motor: De motor is natuurlijk het belangrijkste onderdeel van de auto. Zonder de motor kan een auto niet rijden. De motor van een auto verbrandt brandstof zoals benzine, diesel of LPG en zet dit om in energie. Dit wordt omgezet in een draaiende beweging van de aandrijflijn. Hierdoor kunnen de banden rollen.
- Remvloeistofreservoir: Remvloeistof zorgt ervoor dat de remmen van de auto werken. Zonder deze vloeistof zal de auto moeilijk of helemaal niet kunnen remmen. Wanneer de remblokken van de auto versleten zijn zal het remvloeistofniveau lager zijn. Daarnaast slijt remvloeistof ook, je kan dit het beste om de 2 jaar vervangen.
- Oliereservoir: Het motorblok van een auto heeft motorolie nodig. Deze olie is opgeslagen in het oliereservoir. De motorolie zorgt voor smering tussen onderdelen in de auto die slijten. Hierdoor wordt het slijtageproces tegengehouden en verminderd. Zonder motorolie gaat het motorblok van een auto kapot. Om deze reden moet je dan ook regelmatig de motorolie van je auto controleren.
- Ruitenwisservloeistof: Ruitenwisservloeistof zorgt ervoor dat je de ruiten van de auto schoon kan maken terwijl je aan het rijden bent. Zonder ruitenwisservloeistof rijden zal niet voor gevaarlijke situaties zorgen. Toch is het fijn als dit gewoon werkt natuurlijk. Wanneer het op is, kan je het gemakkelijk zelf bijvullen.
- Accu: De accu van de auto bevindt zich ook onder de motorkap. De accu zorgt ervoor dat de elektronische onderdelen van de auto aan gaan wanneer de sleutel wordt omgedraaid. Daarnaast zorgt de accu voor de aandrijving van de startmotor. Hierdoor kan het motorblok van de auto worden gestart. Met een lege accu kan de auto niet worden gestart.
- Koelvloeistof reservoir: In het koelvloeistof reservoir is de koelvloeistof van de auto opgeslagen. Koelvloeistof zorgt ervoor dat de motor van de auto niet oververhit raakt. Het is erg belangrijk om het koelvloeistof reservoir nooit open te doen wanneer je met de auto hebt gereden. Dit mag je alleen doen wanneer het motorblok koud is.
5. Classificatiecodes Technische Auto-onderdelen
Motoren, Versnellingsbakken, Achterassen (Cardan) en Onderstel
- A1: op werking getest, maximaal 35.000 kilometer is de norm
- A2: maximaal 35.000 kilometer is de norm
- B1: op werking getest, vanaf 35.000 kilometer tot 100.000 kilometer is de norm
- B2: vanaf 35.000 kilometer tot 100.000 kilometer is de norm
- C1: op werking getest, meer dan 100.000 kilometer is de norm
- C2: meer dan 100.000 kilometer is de norm
- R1: gereviseerd of gerepareerd, op werking getest
- R2: gereviseerd of gerepareerd
- N1: nieuw, op werking getest
- N2: nieuw
- X: classificatie ontbreekt of onderdeel is niet op kwaliteit gecontroleerd
6. Classificatiecriteria Plaatwerk en Carrosserie auto-onderdelen
- A1: geen roest en geen beschadiging (met een poetsbeurt als nieuw)
- A2: zonder roest, nauwelijks of geen beschadiging(en)voor jonge auto's is wellicht een spuitbeurt van toepassing
- A3: zonder roest, uitdeuk- plamuur en spuitwerk is noodzakelijkde reparatietijd bedraagt ongeveer 1 uur.
- A4: beschadigd zonder roest, uitdeuk- plamuur en spuitwerk is noodzakelijkde reparatietijd bedraagt meer dan 1 uur, maar maximaal 2 uur
- A5: beschadigingen zijn gerepareerd
- B1: met oppervlakkige borstelroest, geen beschadiging (met een poetsbeurt als nieuw)
- B2: met oppervlakkige borstelroest, nauwelijks of geen beschadiging(en)voor jonge auto's is waarschijnlijk een spuitbeurt van toepassing
- B3: met oppervlakkige borstelroest, uitdeuk- plamuur en spuitwerk is noodzakelijkde reparatietijd bedraagt ongeveer 1 uur
- B4: met oppervlakkige borstelroest, uitdeuk- plamuur en spuitwerk is noodzakelijkde reparatietijd bedraagt meer dan 1 uur, maar maximaal 2 uur
- B5: beschadigingen zijn gerepareerd
- C1: met roest, net geen gat; verder geen beschadigingen
- C2: met roest, net geen gatvoor jonge auto's is waarschijnlijk een spuitbeurt van toepassing
- C3: met roest, net geen gat; ook uitdeuk- plamuur en spuitwerk is noodzakelijkde reparatietijd bedraagt ongeveer 1 uur
- C4: beschadigd met roest, net geen gat; uitdeuk- plamuur en spuitwerk is noodzakelijkde reparatietijd bedraagt meer dan 1 uur, maar maximaal 2 uur
- C5: beschadigingen zijn gerepareerd
- D1: met gaten ontstaan door roest, verder geen beschadigingen
- D2: met gaten ontstaan door roestvoor jonge auto's is waarschijnlijk een spuitbeurt van toepassing
- D3: met gaten ontstaan door roest; ook uitdeuk- plamuur en spuitwerk is noodzakelijkde reparatietijd bedraagt ongeveer 1 uur
- D4: met gaten ontstaan door roest; ook uitdeuk- plamuur en spuitwerk is noodzakelijkde reparatietijd bedraagt meer dan 1 uur, maar maximaal 2 uur
- D5: beschadigingen zijn gerepareerd
- R1: met krasjes, roest en/of gaten gerepareerd
- R2: met krasjes, roest en/of gaten gerepareerdvoor jonge auto's is wellicht een spuitbeurt van toepassing
- R3: met krasjes, roest en/of gaten gerepareerd, uitdeuk- plamuur en spuitwerk is noodzakelijk de reparatietijd bedraagt ongeveer 1 uur
- R4: met krasjes, roest en/of gaten gerepareerd, uitdeuk- plamuur en spuitwerk is noodzakelijk de reparatietijd bedraagt meer dan 1 uur, maar maximaal 2 uur
- R5: beschadigingen zijn gerepareerd
- N1: nieuw, op werking getest
- N2: nieuw, niet op werking getest
- X: classificatie ontbreekt of is niet op kwaliteit gecontroleerd
7. Classificatiecriteria Overige auto-onderdelen
Auto-onderdelen die niet behoren bij: Motoren, Versnellingsbakken, Achterassen (Cardan), Onderstel en Plaatwerk
- A1: als nieuw, in goede staat
- A2: in goede bruikbare staat
- A3: oppervlaktevuil of licht beschadigd, maar binnen 1 uur te reinigen of te repareren
- N1: nieuw, op werking getest
- N2: nieuw, niet op werking getest
- X: classificatie ontbreekt of onderdeel is niet op kwaliteit gecontroleerd