Elk jaar raken meer dan 400.000 personen betrokken bij verkeersongevallen in Nederland. Helaas resulteert meer dan een op de vier verkeersdeelnemers die bij dergelijke ongevallen betrokken zijn, in een bezoek aan de spoedeisende hulp. Nog erger is het feit dat honderden mensen uiteindelijk aan hun verwondingen overlijden. Deze trieste statistieken wijzen op een aanhoudend probleem met verkeersveiligheid in ons land, waarbij aanrijdingen binnen de bebouwde kom een belangrijke rol spelen.
Statistisch gezien is de kans op een verkeersongeval met een dodelijke afloop het grootst op een vrijdag in de maand oktober tussen 12 en 15 uur. Bent u een man van 65+ die in Gelderland, Noord-Brabant of Zuid-Holland rondrijdt? Dan hebt u de statistieken wel volledig tegen. Bij ongeveer elke negen miljoen km die op de Nederlandse wegen wordt afgelegd, raakt één weggebruiker minstens zwaargewond. Gezien we met ons allen 200 miljard km per jaar afleggen, maakt dit dat er jaarlijks ongeveer 1,3 mensen per 1000 inwoners betrokken raken bij een ernstig verkeersongeval. Een van de opvallendste omstandigheden hierbij is dat hoe groter de omvang van het verkeer is, hoe groter de kans op een verkeersongeval is en dus hoe groter de kans op letselschade.
In Nederland komen verkeerssituaties in verschillende vormen en maten voor, maar een van de belangrijkste onderscheidingen die we maken, is die tussen 'binnen' en 'buiten' de bebouwde kom. Deze termen hebben betrekking op de kenmerken van de verkeersomgeving en de bijbehorende regels. Het begrijpen van wat de bebouwde kom inhoudt, is van essentieel belang om de specifieke verkeersregels en -voorschriften te kunnen naleven, en om het risico op aanrijdingen binnen de bebouwde kom te verminderen.
Wonen aan een gevaarlijke N-weg: 'Je wordt er gewoon angstig van'
Wat is de Bebouwde Kom?
De bebouwde kom verwijst naar een gebied waar de stedelijke ontwikkeling en bebouwing dicht genoeg zijn om een specifieke verkeerssituatie te creëren. Binnen de bebouwde kom bevinden zich meestal woonwijken, stadscentra en andere gebieden met hoge bevolkingsdichtheid. Dit betekent dat de wegen in deze gebieden vaak smaller zijn, er veel kruispunten zijn en er veel interactie is tussen verschillende weggebruikers.
De bebouwde kom wordt meestal aangegeven door verkeersborden met de tekst "bebouwde kom" en een snelheidsbeperking die lager is dan buiten de bebouwde kom. In Nederland is de standaard maximumsnelheid binnen de bebouwde kom 50 kilometer per uur, maar in sommige woonwijken kan deze snelheid verlaagd zijn tot 30 kilometer per uur. Deze snelheidsbeperkingen zijn niet willekeurig; ze zijn ontworpen om de veiligheid van alle weggebruikers te waarborgen.
Lees ook: Hoe auto afschrijving berekenen?
Verkeersbord dat het begin van de bebouwde kom aangeeft.
Aanrijdingen Binnen de Bebouwde Kom: Risico's en Oorzaken
Het is van cruciaal belang om te begrijpen dat aanrijdingen binnen de bebouwde kom bepaalde risico's met zich meebrengen die zich onderscheiden van die buiten de bebouwde kom. Hier zijn enkele van de belangrijkste oorzaken en factoren die bijdragen aan aanrijdingen binnen de bebouwde kom:
- Te Hard Rijden: Een van de meest voorkomende zorgen binnen de bebouwde kom is te hard rijden. Buurtbewoners maken zich vaak terecht zorgen over de snelheid van het verkeer in hun omgeving. Te hard rijden is een van de belangrijkste oorzaken van aanrijdingen binnen de bebouwde kom. De lagere snelheidslimieten zijn er niet zomaar; ze zijn bedoeld om de veiligheid van voetgangers, fietsers en kinderen op straat te waarborgen.
- Afleiding in het Verkeer: Afleiding is een veelvoorkomende oorzaak van verkeersongevallen, zowel binnen als buiten de bebouwde kom. Afleiding kan vele vormen aannemen, zoals het gebruik van smartphones, praten met passagiers, eten tijdens het rijden en nog veel meer. Binnen de bebouwde kom, waar verkeerssituaties complexer zijn en er meer interactie is tussen weggebruikers, kan afleiding bijzonder gevaarlijk zijn.
- Geen Voorrang Verlenen: Het niet naleven van voorrangsregels is een andere belangrijke oorzaak van aanrijdingen binnen de bebouwde kom. Hoewel de voorrangsregels duidelijk zijn vastgelegd, worden ze nog te vaak overtreden, vaak als gevolg van haast, onoplettendheid of misverstanden.
- Rijden onder Invloed en Vermoeidheid: Rijden onder invloed van alcohol, drugs of vermoeidheid blijft een ernstig probleem binnen de bebouwde kom. Deze factoren verminderen de reactietijd en alertheid van bestuurders, wat leidt tot een verhoogd risico op ongevallen.
- Slechte Wegen en Onduidelijke Verkeerssituaties: De staat van de wegen en verwarrende verkeerssituaties dragen ook bij aan aanrijdingen binnen de bebouwde kom. Hoewel wegen in Nederland over het algemeen goed worden onderhouden, kunnen bepaalde gebieden slechte wegcondities hebben of verkeerssituaties die voor verwarring zorgen.
Top 5 Meest Voorkomende Verkeerssituaties
Volgens onderzoek van TNO zijn dit de meest voorkomende verkeersongevallen:
- Achteraanrijding: 51%
- Vooraanrijding: 19%
- Kettingbotsing: 15%
- Zijaanrijding: 14%
- Onbekend/anders: 1%
Andere Oorzaken van Verkeersongevallen
Naast de reeds eerder besproken omstandigheden en risicogroepen dient ook te worden opgemerkt dat de mens zelf meestal aan de basis van een auto-ongeluk ligt. Afleiding als het gebruik van een gsm of smartphone, rijden onder invloed van alcohol of drugs, vermoeidheid en ook eten of drinken tijdens het rijden, zijn de meest voorkomende oorzaken van een ongeluk.
Hieronder een overzicht van veelvoorkomende oorzaken en tips om ze te vermijden:
Lees ook: Vind de perfecte autodealer in Huizen
- Bellen of appen: Het gebruik van de telefoon is een van de grootste oorzaken van ongelukken op de weg. Zet jouw mobiel op ‘niet storen’ om niet afgeleid te raken. Pak je telefoon pas als je op een veilige plek staat geparkeerd. Dringende telefoontjes kun je plegen met een carkit.
- Van radiostation wisselen: Als je van radiostation of nummer wisselt, ben je kort afgeleid en let je niet op. Zorg ervoor dat je vooraf de radiozenders of jouw afspeellijst al hebt ingesteld. Zo hoef je niet te puzzelen tijdens jouw autorit.
- Achterom kijken: Het te lang in de gaten houden van achterliggend verkeer, haalt jouw aandacht bij het verkeer voor je weg. Probeer af en toe in de spiegels te kijken, maar houd jouw weggebruikers niet continu in de gaten.
- Eten achter het stuur: Verleidelijk is het om dan snel achter het stuur te eten. Hierdoor ben je minder alert. Zorg dat je voldoende gegeten en gedronken hebt voordat je achter het stuur kruipt.
- Alcohol: Rijden onder invloed heeft een negatief effect op je rijgedrag. Je bent minder alert en jouw reactievermogen is slechter.
Risicogroepen volgens de Statistieken
Behalve de samenstelling en de omvang van het verkeer, met de daarbij horende infrastructuur en verkeersregels, zijn er ook bepaalde risicogroepen die procentueel meer kans hebben om betrokken te raken bij een ongeval dan andere. Deze groepen worden opgedeeld door het vervoerstype en de leeftijd.
Een voetganger heeft tot zeven keer meer kans om te overlijden na een verkeersongeval dan een autobestuurder. Ook fietsers, motorrijders en bromfietsers zijn minder goed beschermd dan hun medeweggebruikers in hun stalen kooien.
Beginnende automobilisten van 18 tot 24 jaar hebben vier keer meer kans om betrokken te raken bij een dodelijk ongeluk, bij mannen van deze leeftijd is dit zelfs zes keer zoveel.
Waar Gebeuren de Meeste Ongelukken?
Hoe meer verkeer op de weg, hoe meer verkeersongevallen. We zien een duidelijke correlatie tussen de bevolkingsdichtheid en het aantal verkeersslachtoffers.
Volgens de ANWB is de N336 van Giesbeek tot Babberich een te mijden weg door het aantal verkeersongevallen en de statistieken in Nederland. De vele vrachtwagens die er over het asfalt razen, onverantwoord inhaalgedrag en hoge snelheden gaan er hand in hand met overstekende en fietsende kinderen.
Lees ook: Elektrische Auto Pechhulp
Een andere risicovolle weg is de N307 Markerwaarddijk. Deze weg heeft lange rechte stukken en dit nodigt uit tot snel rijden en inhaalpogingen. Tegelijkertijd volgt de weg de contouren van de Markerwaard, een polder die er nooit kwam. Het zorgt ervoor dat de weg voortdurend wordt blootgesteld aan zandverstuivingen, zware windstoten en wateroverlast.
Volgens AutoWeek is de N34 tussen Groningen en Emmen, ook wel eens Hunebed Highway genoemd, te mijden. Dit omdat een groot aantal dodelijke verkeersongevallen in Nederland er plaatsvindt. Een van de belangrijkste oorzaken van verkeersongevallen met een dodelijke afloop is voertuigen die op de verkeerde weghelft rijden.
Volgens de SIMN (Stichting Incident Management Nederland) is de A7 bij Zaandam een plek waar veel ongelukken gebeuren door een verwarrende verkeerssituatie.
Verwarrende verkeerssituatie op de A7 bij Zaandam.
Preventie en Veiligheid Binnen de Bebouwde Kom
Om aanrijdingen binnen de bebouwde kom te voorkomen en de verkeersveiligheid te verbeteren, zijn er verschillende maatregelen en bewustwordingsinspanningen nodig:
- Naleving van Snelheidslimieten: Het is van essentieel belang dat automobilisten zich houden aan de geldende snelheidslimieten binnen de bebouwde kom. Dit omvat niet alleen het respecteren van de maximumsnelheid, maar ook het aanpassen van de snelheid aan de heersende verkeersomstandigheden.
- Vermindering van Afleiding: Om afleiding in het verkeer te verminderen, moeten bestuurders zich bewust zijn van de gevaren van multitasking achter het stuur. Het is raadzaam om smartphones opzij te leggen, niet te eten tijdens het rijden en de volledige aandacht op de weg te houden.
- Educatie en Bewustwording: Voorrangsregels en andere verkeersvoorschriften moeten regelmatig worden onderwezen en gepromoot. Educatieve campagnes kunnen weggebruikers bewust maken van de specifieke uitdagingen en gevaren binnen de bebouwde kom.
- Verkeersinfrastructuur Verbeteren: Gemeenten en overheden kunnen bijdragen aan verkeersveiligheid door de infrastructuur binnen de bebouwde kom te verbeteren. Dit omvat het herstellen van slechte wegen, het installeren van duidelijke verkeersborden en het ontwerpen van veilige kruispunten.
- Handhaving van Verkeersregels: Het handhaven van verkeersregels is essentieel om overtredingen te ontmoedigen. Politiepatrouilles en snelheidsmetingen dragen bij aan een grotere naleving van de regels.