Ruim 70% van de geleverde Volvo’s is voorzien van een automatische versnellingsbak. De automatische versnellingsbak, vaak simpelweg ‘automaat’ genoemd, neemt het schakelen volledig uit handen. Dit betekent dat u niet hoeft na te denken over wanneer u moet schakelen of het koppelingspedaal moet intrappen. De auto doet dit allemaal automatisch, op basis van rijomstandigheden.
Dit zorgt niet alleen voor extra comfort, maar maakt het rijden ook soepeler en efficiënter. Vooral in de stad of bij file rijden is een automaat een uitkomst omdat u niet steeds hoeft te schakelen of de koppeling hoeft in te drukken. Maar hoe werkt een automatische transmissie precies?
Werking van een automatische versnellingsbak
Om te begrijpen hoe een automaat werkt, is het belangrijk om te weten welke onderdelen samen zorgen voor het schakelproces.
In plaats van een traditionele koppeling gebruikt een automaat een koppelomvormer. Deze hydraulische component verbindt de motor met de transmissie en zorgt voor een soepele overdracht van vermogen. Dit complexe systeem van tandwielen maakt het mogelijk om verschillende verhoudingen van het toerental van de motor en de wielen te realiseren. Door het combineren van zonnewielen, planeetwielen en ringwielen kan de transmissie efficiënt schakelen tussen versnellingen.
De automatische versnellingsbak maakt gebruik van hydraulische druk om de juiste tandwielcombinaties te selecteren en te vergrendelen. Dit systeem zorgt voor nauwkeurige en snelle schakelmomenten. Moderne automaten zijn uitgerust met een ECU die continu gegevens verzamelt.
Lees ook: Cruise Control Reparatie Audi
Denk hierbij aan gegevens zoals voertuigsnelheid, motortoerental en gaspedaalpositie. Op basis van deze informatie bepaalt de ECU het optimale schakelmoment. Het resultaat? Bij het starten van de motor en het selecteren van de ‘Drive’ (D) stand wordt de koppelomvormer geactiveerd. Dit component gebruikt vloeistof om het motorkoppel over te brengen naar de transmissie, waardoor de auto soepel in beweging komt.
Tijdens het rijden monitort de ECU continu diverse parameters en stuurt het hydraulische systeem aan om op het juiste moment te schakelen tussen de verschillende versnellingen.
De Geartronic wordt blijkbaar in Japan gemaakt door de fabriek Aisin AW, 30% eigendom van Toyota Group (dus zeg nooit meer iets over prius) waar meer onderdelen voor de automobiel industrie gemaakt worden. De automaten divisie is overgenomen van BorgWarner. Volvo werkt al lange tijd samen met de heren uit Japan. De vroege 6 in lijns (960) zijn al gekoppeld aan een Toyota/ Lexus automaat bak.
De automatische Powershift-versnellingsbak brengt de aandrijfkracht van de motor middels dubbele mechanische lamellenkoppelingen over op de aandrijfwielen. Dit in tegenstelling tot de Geartronic-versnellingsbak die hiervoor een conventionele hydraulische koppelomvormer gebruikt.
Een Powershift-versnellingsbak werkt verder op dezelfde manier en heeft bedieningselementen en functies die vergelijkbaar zijn met die van de Geartronic-automaat. Een uitzondering vormt de Winterstand van de Geartronic-automaat, zie het gedeelte Geartronic - Winterstand.
Lees ook: Voordelen Volvo V70 niveauregeling
Met Powershift kunt u bij gladheid sneller wegkomen, als u handmatig de 2e versnelling inschakelt in plaats van de 3e (Geartronic).
Automaat spoelen / flushen van uw Volvo - Nordicar
Schakelstanden en Functies
De automatische schakelstanden worden rechts op het instrumentenpaneel getoond. (Er brandt maar één lampje tegelijk - dat van de actuele keuzehendelstand.) Symbool ‘S’ voor de Sport-stand is ORANJE, indien geactiveerd.
Hieronder een overzicht van de verschillende standen en functies:
- Parkeerstand - P: Selecteer stand P, wanneer u de motor start of de auto parkeert. Om de keuzehendel uit stand P te kunnen halen moet u eerst het rempedaal ver genoeg intrappen. In stand P is de versnellingsbak mechanisch geblokkeerd. Activeer voor de zekerheid ook de parkeerrem. De keuzehendel moet in de P-stand staan om de auto te kunnen vergrendelen en op alarm te zetten.
- Achteruitrijstand - R: De auto moet stilstaan wanneer u de hendel in stand R zet.
- Neutraalstand - N: In deze stand kunt u de motor starten en er is geen versnelling ingeschakeld. Zet de parkeerrem aan, wanneer de auto stilstaat en de keuzehendel in stand N staat.
- Rijstand - D: Stand D is de normale rijstand. De versnellingsbak schakelt automatisch op en terug afhankelijk van de stand van het gaspedaal en de snelheid. Zorg ervoor dat de auto stilstaat, voordat u de keuzehendel vanuit stand D in stand R zet.
- Geartronic - Handmatig schakelen (+S-): Met de automatische versnellingsbak Geartronic kunt u ook handmatig schakelen. Bij het loslaten van het gaspedaal wordt de auto op de motor afgeremd. U activeert de handmatige schakelstand door de hendel zijwaarts vanuit de stand D naar de eindstand bij ‘+S-’ te bewegen. Het symbool ‘+S-’ op het instrumentenpaneel verkleurt van WIT naar ORANJE en de cijfers 1, 2, 3 enz. worden in een kader getoond en komen overeen met de zojuist ingeschakelde versnelling.
Duw de hendel naar voren naar de + (plus) om een hogere versnelling in te schakelen en laat deze weer los - de hendel veert terug naar de neutrale stand tussen + en -. Of trek de hendel naar achteren naar de ‘-’ (min) om een lagere versnelling in te schakelen en laat deze weer los. Handmatig schakelen ‘+S-’ is tijdens het rijden op elk moment te activeren.
Lees ook: Nieuwe Generatie Duster SUV
Om schokken en afslaan van de motor te voorkomen, schakelt Geartronic automatisch terug als de bestuurder langzamer gaat rijden dan wat voor de gekozen versnelling gepast is. Om de automatische rijstand te hervatten: Zet de hendel helemaal naar links in stand D.
Als de versnellingsbak een Sport-stand kent, is handmatig schakelen pas te activeren wanneer u de keuzehendel vooruit of achteruit in stand ‘+S-’ hebt gezet. Op het instrumentenpaneel verandert de S dan in een van de tekens 1, 2, 3 enz. om aan te geven welke versnelling er is ingeschakeld.
In plaats van handmatig schakelen met de keuzehendel kunt u ook gebruik maken van de speciale stuurbediening, de zogeheten paddles. Om met de stuurpaddles te kunnen schakelen moet u ze wel eerst activeren. U doet dat door een van de paddles in de richting van het stuurwiel te halen - het teken ‘D’ op het instrumentenpaneel verandert dan in een cijfer dat de ingeschakelde versnelling aangeeft.
Om vervolgens te schakelen: Haal een van de paddles naar achteren - in de richting van het stuurwiel - en laat deze weer los.
Bij iedere bediening van de paddles wordt er geschakeld, tenzij het motortoerental buiten het toelaatbare bereik komt. Na iedere schakeling geeft het instrumentenpaneel het cijfer van de ingeschakelde versnelling weer.
Als u de stuurpaddles niet gebruikt, worden ze na korte tijd automatisch gedeactiveerd. Het instrumentenpaneel geeft dit aan doordat het cijfer voor de ingeschakelde versnelling weer verandert in ‘D’. Dit geldt echter niet bij gebruik van de motorrem. De paddles blijven in dat geval actief zolang er op de motor wordt afgeremd.
De stuurpaddles zijn ook handmatig te deactiveren: Haal beide paddles in de richting van het stuur en houd ze in deze stand vast, totdat op het instrumentenpaneel het cijfer voor de ingeschakelde versnelling verandert in ‘D’.
U kunt de paddles ook gebruiken, wanneer de keuzehendel in de Sport-stand* staat - de paddles blijven dan continu actief.
- Geartronic - Sport-stand* (S): De sportstand levert een sportiever rijgedrag op en maakt het mogelijk om hogere toeren te maken in de versnellingen. De motor reageert bovendien sneller op de commando’s die u met het gaspedaal geeft. Bij inschakeling van de sportstand wordt tevens de voorkeur gegeven aan de lagere versnellingen, zodat er met enige vertraging wordt opgeschakeld. Om de Sport-stand te activeren: Duw de hendel vanuit stand D zijwaarts tot aan de aanslag in stand ‘+S-’. Op het instrumentenpaneel verandert het teken D in S. De sportstand kan op elk moment tijdens het rijden ingeschakeld worden.
- Geartronic - Winterstand: Om bij gladheid gemakkelijker weg te kunnen komen is het soms beter handmatig de 3e versnelling in te schakelen. Bedien het rempedaal en haal de keuzehendel vanuit stand D helemaal naar stand ‘+S-’. Het symbool D op het instrumentenpaneel verandert in het cijfer 1. Schakel op naar de 3e versnelling door de hendel twee keer naar voren naar de + (plus) te duwen - op het display verandert de 1 in een 3. Laat het rempedaal los en geef voorzichtig gas. Bij activering van de “winterstand” van de versnellingsbak rijdt de auto met een lager motortoerental en minder kracht op de aandrijfwielen weg.
- Kickdown: Als u het gaspedaal volledig intrapt (tot voorbij de normale volgasstand), schakelt de versnellingsbak automatisch terug naar een lagere versnelling. Dit is de zogeheten kickdown. Wanneer u het gaspedaal uit de kickdownstand loslaat, schakelt de versnellingsbak automatisch op. Gebruik de kickdown om zo snel mogelijk te accelereren zoals bij het inhalen.
- Beveiligingsfunctie: Om overtoeren van de motor te voorkomen, is het stuurprogramma van de versnellingsbak voorzien van een terugschakelblokkering waardoor de zogeheten kickdown niet mogelijk is. De versnellingsbak staat geen terugschakeling/kickdown toe die tot een dusdanig hoog toerental leidt dat de motor beschadigd kan raken. Wanneer u bij hoge motortoeren toch probeert een dergelijke kickdown uit te voeren, gebeurt er niets. De auto blijft in de oorspronkelijke versnelling rijden. Bij kickdown kan de auto afhankelijk van het motortoerental een of meer versnellingen terugschakelen.
Powershift: Vernuftige automatische versnellingsbak
Een auto met een volautomatische versnellingsbak is een genot om in te rijden. Niet nadenken over het moment van schakelen en lekker ontspannen rijden. De powershift in een Volvo is afgeleid van de DCT (Dual Clutch Transmission) en heeft een dubbele koppeling.
Elke koppeling is verbonden met een eigen set van tandwielen voor een bepaalde versnellingen. De ene voor de even versnellingen en de andere voor de oneven versnellingen. Hierdoor verliest een powershift geen vermogen bij het schakelen zoals een normale automaat. Bij deze laatste moet aandrijving altijd even losgekoppeld van de versnellingsbak om te kunnen schakelen naar de volgende versnelling. Dit kost altijd even tijd en is langzamer dan bij een DCT automaat.
Wanneer een auto met powershift wegrijdt in de eerste versnelling, is de tweede koppeling gedeactiveerd en wordt de tweede versnelling alvast voorgeschakeld. Bij het schakelmoment zorgt het systeem ervoor dat de eerste koppeling deactiveert en tegelijkertijd de tweede inschakelt. Dit zorgt voor een uiterst soepele overgang zonder verlies van vermogen.
Daarna zet het systeem de derde versnelling weer klaar voor de eerste koppeling en hoeft het systeem alleen maar over te schakelen naar deze koppeling. Dit proces herhaalt zich zolang er op- of terug geschakeld moet worden.
Volvo modellen met powershift:
- C30
- V40/50/60
- S60/70/80/90
- XC40/60/70/90
Onderhoud van de automatische versnellingsbak
Een automatische versnellingsbak gaat lang mee, als u hem maar goed onderhoudt. Regelmatig onderhoud is dus van heel groot belang. Zo is het belangrijk om de transmissievloeistof op tijd te verversen, omdat oude of vervuilde olie kan zorgen voor schokkerig schakelen. Ook is het slim om af en toe onder de auto te kijken op lekkages, want een te laag oliepeil kan flinke schade veroorzaken. Daarnaast helpt het om rustig op te trekken en soepel te remmen, zodat de versnellingsbak minder slijt.
Voor een goede werking van de automaat en om vroegtijdig slijtage te voorkomen, raden wij elke 150.000 kilometer de automatische versnellingsbak te spoelen. Een automaat zou doorgaans vloeiend moeten rijden. Bij het spoelen worden alle delen in de transmissie onder een hoge druk gereinigd. Dit gebeurd door middel van olie spoeling.
Naast de versnellingsbak worden ook de koppelomvormer, kleppenhuis en oliekoeler gereinigd. Een automaat spoelen is uitstekend als preventief onderhoud. Maar liefst 70% van de schakelklachten met een automatische transmissie wordt veroorzaakt door vervuiling.
Voordelen van spoelen:
- Verlengt de levensduur van de automaat
- Verbetert de schakelprestaties
- Voorkomt dure reparaties
Volvo adviseert om de ATF olie in de automatische versnellingsbak tussen de 80.000 en 100.000 km te laten verversen. De ATF olie zorgt voor de smering van de gehele versnellingsbak. In de bak zitten ventielen en kleppen (solenoïdes) die bediend worden door de olie. Door ouderdom van de ATF olie en door gebruik en slijtage van de automaatbak vermindert de kwaliteit van de olie.
In de praktijk blijkt dat de oorspronkelijk roze olie na verloop van tijd zwart wordt. De verkleuring is het gevolg van verbrande deeltjes die in de automaatbak ontstaan en door de olie worden opgenomen. Door de vermindering van de kwaliteit van de olie ontstaan problemen in de automatische versnellingsbak met verdergaande slijtage van de bak tot gevolg.
Nordicar maakt gebruik van geavanceerde apparatuur (powerflush) om de automatische versnellingsbak te kunnen spoelen. Voordat begonnen wordt met het spoelen of flushen van de bak kan een reiniger worden toegevoegd om vastzittende verontreiniging los te maken. Dit wordt geadviseerd bij automatische versnellingsbakken waar problemen zijn met slecht schakelen en harde bonken tijdens het optrekken of afremmen.
Daarna wordt het spoelapparaat gekoppeld aan het automaatbak systeem. Nieuwe ATF olie wordt toegevoegd, terwijl de oude verontreinigde ATF olie wordt afgetapt. Er vindt geen mix van schone en vuile olie plaats. Alle verontreinigde olie wordt door het spoelapparaat of powerflush uit het automaatbak systeem verwijderd. Dus ook de koppelomvormer, leidingen en radiator worden volledig gereinigd.
Met het gebruik van de powerflush worden de meeste problemen met de automatische versnellingsbak verholpen. Helaas is het spoelen van de automaatbak soms te laat en heeft de verontreinigde ATF olie al schade aan de bak veroorzaakt.
De klachten komen in dat geval vaak na enkele weken na het spoelen van de bak weer terug. Met name de gangen in het kleppenblok van het elektronische brein waar de solenoïdes zich bevinden, kan slijten door vervuilde olie. Hier worden met grote nauwkeurigheid alle schakeling van uw automaatbak geregeld.
Nordicar heeft de mogelijkheid om het brein te vervangen voor een nieuw brein met nieuwe solenoïdes als er slijtage is opgetreden. Voordat we overgaan tot het vervangen van het brein wordt de computer van de automatische versnellingsbak (ATM) uitgelezen op foutcodes, om vast te stellen of er een storing is op één van de solenoïds of een storing in het brein.
In sommige gevallen is flushen of het vervangen van het brein niet afdoende om de klachten te verhelpen. Vooraf kan veelal vastgesteld worden of een gedeeltelijke vervanging van bijvoorbeeld het brein afdoende is om de automatische versnellingsbak te repareren. Als uit onderzoek blijkt dat er inwendige slijtage is, waar in sommige gevallen ijzerslijpsel in de bakolie aanwezig is, dan is revisie de enige mogelijkheid om de klachten op te heffen.
Nordicar maakt gebruik van volledig gereviseerde automatische versnellingsbakken en koppelomvormers van Autrans. Alle gereviseerde automatische versnellingsbakken worden ingebouwd onder garantie.
Veelvoorkomende problemen met de Powershift
Een automatische versnelling is technisch geheel met een geavanceerde besturing. En als er maar genoeg onderdelen en elektronica aan te pas komt, stijgt de kans op problemen. Goed en regelmatig onderhoud is dan ook essentieel voor dit soort versnellingsbakken.
De meest voorkomende problemen doen zich voor met:
- Lekkages, vooral bij de ingaande as, zorgen vooral voor onbruikbare koppelingen.
- TCM module: de Transmision Control Module die alles regelt en bestuurt. Zonder TCM kan de bak niet functioneren.
- Sensoren die onjuiste waarden doorgeven, zorgen voor onjuiste beslissingen van de TCM, met alle gevolgen van dien.
- Tandwielen die slijten door vuile transmissievloeistof.
- Defecte kleppen: de kleppen regelen de doorvoer van de hydraulisch olie waarmee wordt geschakeld.
Symptomen van problemen met de Volvo automaat:
- Vreemde geluiden tijdens het schakelen
- Niet op tijd schakelen
- Schokken en trillen
- Onnodig terugschakelen
- Slecht schakelen bij hoge toeren
- Brandende lampjes op het dashboard
- Auto gaat in noodloop
Grote kans dat er iets mis is met een of meerder onderdelen van de powershift, of met de afstelling.
Wat te doen bij problemen?
Heb je tijden het rijden last van bovenstaande symptomen? Blijf niet rijden wanneer je iets denkt te voelen, horen of wanneer je vindt dat het schakelen anders verloopt dan normaal. Maak zo snel mogelijk een afspraak bij een specialist, en wij kunnen de problemen voor je opsporen en oplossen.
Bij Dynamic Tuning kunnen we elke automatische versnellingsbak onderwerpen aan een uitgebreide diagnose met onze speciale apparatuur. Hierbij komen alle problemen (meestal) direct naar voren en kunnen we de oplossing bieden. Dat kan het vervangen van een onderdeel zijn, het beter afstellen van de schakelmomenten, reviseren van onderdelen of soms is alleen een spoelbeurt al voldoende. Voor een goede werking moet de bak regelmatig en goed onderhouden worden. Maar dat kan pas als alle problemen zijn opgelost.
Goed en regelmatig onderhoud is absoluut noodzakelijk voor het goed blijven functioneren van de powershift. Maak op tijd een afspraak voor een automaatspoeling (powerflush) of een diagnose wanneer je het vermoeden hebt dat er iets niet in orde is. Allen dan voorkom je hoge kosten voor reparatie van de powershift en kun je ontspannen blijven rijden.
Powershift of Geartronic: Waar moet u op letten?
Bij het model met een Powershift-versnellingsbak moet de motor lopen voor voldoende smering van de versnellingsbak en daarom mag dit model niet worden gesleept. Als de auto toch moet worden gesleept, dan dient dit over een zo kort mogelijke afstand en op zeer lage snelheid te gebeuren.
Wanneer u niet zeker weet of uw auto wel of niet is uitgerust met een Powershift-versnellingsbak, kunt u dit controleren aan de hand van de aanduiding op de versnellingsbaksticker onder de motorkap, zie Type-aanduidingen. De aanduiding ”MPS6” houdt in dat het om een Powershift-bak gaat. Anders is het een Geartronic-automaat.
De dubbele koppeling van de versnellingsbak is voorzien van een beveiliging tegen overbelasting die geactiveerd wordt, als de versnellingsbak te warm wordt - bijvoorbeeld als u de auto te lang met het gaspedaal stilhoudt op een oplopende helling. Een te warme versnellingsbak uit zich in een auto die gaat schudden en trillen, een waarschuwingssymbool dat gaat branden en een melding op het instrumentenpaneel.
Ook bij langzaam fileverkeer (10 km/h of lager) op oplopende hellingen of met een aanhanger/caravan achter de auto kan de versnellingsbak te warm worden. De versnellingsbak koelt af tijdens stilstand, wanneer het rempedaal bediend wordt en de motor stationair loopt. Oververhitting tijdens langzaam fileverkeer is te voorkomen door in etappes te rijden: