Als je rondkijkt op de weg, zie je menig BMW rijder rijden met een volledige uitrusting van het Beierse merk. Je kan niet ontkennen dat BMW heer en meester is in het scheppen van een soort magische sfeer die rond hun producten hangt. Ze willen jou als klant dan ook helemaal inlijven. En dat lijven mag je letterlijk nemen: jassen, broeken, helmen, riemen, petjes, handdoeken, … je kan het zo gek niet bedenken of ze willen het rond je lijf gooien.
De tijd dat je op de motor niets anders kon doen dan verzonken in stille gedachten genieten van het geluid van de motor en het ruisen van de wind is voorbij. Vandaag de dag is er, uiteraard enkel wanneer je daar behoefte aan hebt, verkeersinformatie, muziek en het rumoer van de passagier in je oor. Via bluetooth.
BMW introduceerde in 2005 als eerste een in een helm geïntegreerd bluetooth systeem. Deze eerste rond de 1100 euro kostende helm, die destijds nagenoeg geen concurrentie had, was is deze test roemloos ten onder gegaan. Dankzij een constante doorontwikkeling heeft de huidige Systeemhelm 6 zich echter opgewerkt tot het beste dat er op geïntegreerd gebied verkrijgbaar is. Toch zit er niet meer in dan een vierde plaats voor de Beierse pletterpet, de podiumplaatsen gingen namelijk naar de slimme en betaalbare universele systemen van Midland en Cardo.
BMW rechts, Porsche links, en in no time verdwijnt het duo aan de horizon van de Duitse A81. “Ik blijf bij…nog steeds…ik zie je nog net in de achteruitkijkspiegel…nu niet meer…ha, de Porsche moet lossen…waar ben je eigenlijk?” De mededelingen komen luid en duidelijk over, klinken niet als een ouderwetse WOII radioboodschap, maar lijkt net een één op één gesprek in de woonkamer. Waanzinnig. Lohse doet een live verslag van het auto versus motor duel aan de tweede testrijder, die op meer dan een kilometer afstand akoestisch alles prima kan volgen.
Een opzienbarende ontwikkeling in motorcommunicatie, want pas sinds enkele jaren begeeft de bluetooth techniek zich in motorland. Met de destijds nieuwe techniek kon je toen nog enkel horen, maar de huidige systemen voorzien ook in spraak, telefoneren, onderlinge communicatie en bijvoorbeeld MP3-tjes luisteren. Dat kon (en kan) al met speciale radiosystemen, maar bluetooth zorgt op digitale wijze voor meer communicatiecomfort en maakt de systemen daardoor ook voor een veel bredere doelgroep interessant.
Lees ook: E-tron laadsysteem uitgelegd.
Luister (en kijk) je daarentegen naar de nieuwste producten, dan kun je niet anders dan de conclusie trekken dat de digitale communicatie enorme stappen vooruit heeft gezet. De beste plug-and-play ervaring bieden standaard in de helm geïntegreerde systemen, die, theoretisch weliswaar, direct klaar zijn voor gebruik. Zoals de aangenaam geprijsde Probiker KX4 Z-Link, waarvan het systeem zeker op de autosnelweg al snel zijn grenzen kent.
Een nadeel van volledig geïntegreerde systemen is trouwens wel dat je gebonden bent aan een bepaald helmmodel. Overzetten naar een ander merk, of zelfs type helm van dezelfde fabrikant, kan vaak niet. Ben je dus toe aan een andere helm dan moet je of weer exact dezelfde helm kopen of een nieuw communicatiesysteem aanschaffen.
Interessant zijn daarom ook systemen die je achteraf kunt inbouwen. Mildland en Cardo hebben voor een redelijke prijs meerdere universele systemen in hun productgamma, waarmee iedereen zijn of haar verplichte hoofddeksel kan uitrusten voor onderlinge praatjes in de stad, op het platteland of op de snelweg. Met als bijkomende voordelen zuivere navigatie aanwijzingen, aansluitmogelijkheid voor je MP3-speler of het luisteren naar de actuele verkeersinformatie via de radio. Praktisch en prettig.
Die achteraf inbouw brengt echter ook verschillende mogelijke problemen met zich mee. Zo laten microfoon en speakers, vaak dunne kleefpads, zich vaak niet overal stevig in het interieur van de helm vastzetten. En zitten ze niet op de optimale plaats, dan heeft dat doorgaans een sterk verminderde audiokwaliteit (door geluidsverlies) tot gevolg. Bovendien kunnen ze ook behoorlijk vervelend op de oorschelpen drukken. Voordat je lukraak een systeem in je helm begint te frummelen, is het daarom raadzaam om eerst even raad te vragen bij een dealer voor een goed passende oplossing.
Voor ritjes door de stad en communicatie met passagier voldoen overigens alle hier gepresenteerde bluetooth producten. Hoe snel sommige systemen zelfs bij een gemiddeld snelwegtempo al door het ijs zakken, verbaasde ons daarentegen wel enigszins (Caberg, Probiker, HJC). Wanneer de overdracht van informatie meer weg heeft van een noodoproep op volle zee, is deze moderne vorm van digitale communicatie nauwelijks zinvol.
Lees ook: Hoe werkt het Start/Stop Systeem in Skoda's?
Een meer algemeen verbeteringspunt is het bereik. De beste sets werken tot ongeveer een kilometer afstand, tijd genoeg om een tankstop of een afslag aan te kondigen. Daarentegen zijn er ook systemen die tot krap 100 meter werken, te kort om nog tijdig te reageren. Voor de absolute motorminimalisten is bluetooth waarschijnlijk nog altijd wat teveel van het goede. Omdat het simpelweg een afleiding betreft van het rijden. Voor andere motorrijders is het daarentegen een grote vooruitgang van de kwaliteit van leven op de weg.
Op een vooraf uitgezette testroute, variërend in snelheid van 50 km/uur tot een flink autobaantempo (180 km/uur), werd de gebruiksvriendelijkheid van de bediening evenals de geluidskwaliteit van elke kit beoordeeld. Vooraf waren tijdens een ‘droge test’ al het in gebruik nemen, de handleiding en pairing mogelijkheden uitgebreid onderzocht.
Wat klinkt als een innovatieve tandpasta is in werkelijkheid niets meer of minder dan een internationale standaard van het draadloze netwerk voor elektronische apparaten. De naam komt niet van een op reclamegebied zeer bedreven tandarts, maar van de Deense koning Harald I. Deze vorst verzoende in de 10e eeuw het Noorse en Deense volk en kreeg daardoor de bijnaam Blatand, in goed Nederlands Blauwtand. Zijn bijnaam, in het Engels, is nu de algemene term voor het ‘verenigen’ van elektronische apparaten als laptops, smartphones, MP3-spelers etc.
De data uitwisseling van gegevens via bluetooth werkt vergelijkbaar als een magnetron middels de licentievrije 2,4 GHz kortegolf frequentie. Bij het koppelen (pairen) identificeren apparaten elkaar onderling middels een individueel serienummer.
Deze schitteren met enorme reikwijdtes en een veel betere akoestiek, waardoor spreken, telefoneren, evenals muziek en radio luisteren een waar genot wordt. Het bereik is met ongeveer 300 meter voldoende, maar geen echte topper. Voor gebruik telefoon, GPS en MP3 echter meer dan ruim voldoende. Prima systeem, waar zoals het BMW betaamd wel weer een behoorlijk stevig prijskaartje aan hangt.
Lees ook: Toyota eCall veiligheidsfuncties
BMW heeft een communicatiesysteem op de markt gezet, dat nagenoeg op elke helm kan worden gemonteerd. Door Fit-for-All met de nieuwe Bike-to-Bike communicatiemodule te verbinden kan in een groep met andere motorrijders worden gecommuniceerd. Met elkaar lullen, muziek luisteren, telefoneren of luisteren naar de aanwijzigingen van je navigatie, het kan allemaal met het BMW Motorrad Fit-for-All communicatiesysteem dat niet alleen verdacht veel op de Sena 10R lijkt, maar gewoon een Seca 10R. Maar dan met BMW logo.
Het unieke aan de Sena 10R en daarmee dus ook de BMW Motorrad Fit-for-All is het compacte ontwerp, dat laat zien dat een communicatieset echt niet groot hoeft te zijn. Drie knoppen geven je toegang tot alle functies, indien gewenst kunnen de aanwijzigingen van alle menu's door de headset uitgesproken worden.
Medio april 2005 wordt het BMW Motorrad Draadloos Communicatie Systeem WCS-1 leverbaar. Het Draadloos Communicatie Systeem van BMW Motorrad is een draadloos en motor-onafhankelijk intercomsysteem, gebaseerd op Bluetooth technologie. De productnaam is WCS-1, wat staat voor Wireless Communication System 1.
Het systeem is volledig geïntegreerd in de Systeemhelm 5 en zonder verdere onderdelen of benodigdheden te gebruiken als intercom tussen rijder en passagier. Daarvoor zijn dan wel twee helmen met een geïntegreerd WCS-1-systeem nodig. Alle benodigde onderdelen zoals microfoon, luidspreker, elektronica en batterijen zijn onzichtbaar in de helm gemonteerd.
Bijzonder is ook de technologie van de microfoon. Er worden namelijk geen normale beugel-microfoons toegepast, maar twee speciale Array-microfoons, welke rond het voorhoofd zijn ingebouwd in de helm. Ten eerste zitten er nu geen storende, zichtbare delen meer in het helm-interieur en ten tweede wordt middels deze plaatsing van de microfoons en de ingebouwde digitale signaal processor (DSP) een zeer werkzame onderdrukking van geruis en omgevingsgeluid bereikt.
Het WCS-1 intercomsysteem wordt geleverd als inbouwset voor de Systeemhelm 5. De inbouwset kan gebruikt worden op de Systeemhelm 5 in elke kleur. Toepassing in andere helmen is niet mogelijk.
Ja, de inbouw in de Systeemhelm 5 is te allen tijde mogelijk, dus ook achteraf. Het is niet mogelijk andere helmen met WCS-1 uit te rusten. Omdat het systeem helemaal geïntegreerd wordt in de helm, zijn bij de Systeemhelm 5 al de noodzakelijke uitsparingen gemaakt.
Bluetooth is een korte-afstands-zendtechniek en werd oorspronkelijk ontwikkeld voor computers: bijvoorbeeld om laptops draadloos (en voor een redelijke prijs) te koppelen aan een netwerk of printer. Het bereik van WCS-1 bedraagt circa 10 meter. WCS-1 is volledig in de helm ingebouwd en behoeft geen enkele verbinding met de motorfiets.
Nee, WCS-1 is zeer eenvoudig te bedienen met slechts drie drukknoppen. Nee. Andere Bluetooth-apparaten of andere WCS-1-helmen die zich binnen het zendbereik van 10 meter bevinden kunnen geen storing veroorzaken. Dat komt door de zogenaamde ’pairing’ van Bluetooth-apparaten.
Bluetooth-apparaten kunnen alleen met elkaar communiceren indien ze vooraf gepaard zijn. Ze moeten dus eerst contact hebben gemaakt met elkaar. ‘Pairing’ is het eerste contact tussen twee Bluetooth-apparaten. Om twee Bluetooth-apparaten met elkaar te laten communiceren, moeten ze eerst kennismaken met elkaar. Deze kennismaking wordt ook wel ‘pairing’ genoemd.
Ja, dat is mogelijk. Bluetooth GSM-toestellen kunnen samen met een WCS-1 helm gebruikt worden. Uiteraard moet de GSM ook beschikken over de Bluetooth-technologie. Voor de communicatie met WCS-1 wordt het Headset- of Handsfree-protocol gebruikt. Helaas ondersteunen niet alle Bluetooth GSM-toestellen deze protocollen en helaas houden ook niet alle GSM-fabrikanten zich aan de Bluetooth standaard, zodat niet alle Bluetooth-GSM’s ook daadwerkelijk samenwerken met WCS-1.
Er kunnen maximaal twee WCS-1 helmen draadloos met elkaar communiceren. Nee, dat is niet mogelijk. Tijdens een telefoongesprek wordt de intercomverbinding naar de tweede helm verbroken.
Dat is in principe mogelijk. WCS-1 heeft een reikwijdte van circa 10 meter en is in principe alleen bedoeld voor communicatie tussen rijder en passagier en dus niet voor de communicatie met een andere motorrijder. De aansluitmodule, waaraan op dit moment nog gewerkt wordt, krijgt drie audio-ingangen en een audio-uitgang.
De verbinding tussen de aansluitmodule en de helm geschiedt weer via Bluetooth. Op de module kunnen een navigatiesysteem, een HiFi-bron (MP3 speler, CD-speler, radio) en een PMR-zendapparaat aangesloten worden. Nee, de aansluitmodule kan wel vast op de motor gemonteerd worden, maar dat hoeft niet. WCS-1 functioneert afhankelijk van het motormodel en de stroomlijn tot boven 150 km/h.
De Array-microfonen werken in combinatie met een Digitale Signaal Processor (DSP) en focussen zich gezamelijk optimaal op het geluid uit de mond, waarbij het omgevingsgeluid effectief wordt onderdrukt.
Wil je op de motor een goed communicatiesysteem gebruiken dan heb je de keuze uit een bekabeld of draadloos systeem. Omdat een draadloos communicatiesysteem meer bewegingsvrijheid heeft en minder of zelfs geen gedoe met kabels heb ik gekozen voor een deze optie. Er zijn diverse merken draadloze systemen verkrijgbaar. Een vereiste voor mij was dat ook op hoge snelheden er gecommuniceerd kon worden met de duo passagier.
De Sena 10U for Shoei Neotoc is een op bluetooth gebaseerde draadloze intercom speciaal ontwikkeld voor inbouw in de Shoei Neotec helm. De bedieningsknoppen, microfoon en communicatiemodule zitten na inbouw netjes weggewerkt (zie foto’s). Om met dichte vizier de Sena toch te kunnen bedienen, wordt er een draadloze afstandbediening bijgeleverd die eenvoudig op het stuur te bevestigen is. Ook kan er een afstandsbediening worden geleverd, b.v. voor de duopassagier, die om de pols te bevestigen is.
Nu is het niet mijn bedoeling om met dit artikel een discussie op gang te brengen of je wel of niet telefoongesprekken met voeren tijdens het motorrijden of dat je wel of niet naar muziek moet luisteren. De bedoeling van dit artikel is uitsluitend om de techniek te beschrijven om al deze systemen draadloos via bluetooth met elkaar te laten communiceren.
Maar hoe doe je dat. Dat bleek achteraf toch nog een flinke puzzel. Belangrijk is ervoor te zorgen dat alle eventueel aanwezige bluetooth koppelingen verwijderd zijn uit zowel de BMW module als de BMW Navigator.
Allereerst heb ik de intercom van mijn vriendin en mij gekoppeld. Je zet hiervoor de intercom aan door kortstondig de plus en min knop tegelijkertijd in te drukken. Als de intercom is ingeschakeld wordt dit bevestigd door de melding “Hallo”. Daarna moet de min knop net zolang worden ingedrukt tot de melding “intercom pairing” wordt gehoord. Dan kan de min knop worden losgelaten. De intercom staat nu in de pairing mode.
De tweede stap is het koppelen van de rijders intercom met de bluetooth module van de BMW. De BMW geeft op de boordcomputer aan dat er twee helmen gekoppeld kunnen worden. Echter tot op heden is het me niet gelukt om zowel de rijders als de duo helm te koppelen aan de BMW module. Dit schijnt alleen mogelijk te zijn met intercom systemen van BMW.
Om de rijdershelm te koppelen met de BMW module zet je de intercom van de rijder in media pairing mode. Dit doe je door de min knop ingedrukt te houden totdat de intercom de melding geeft “telefoon paring”. Dan is het de beurt aan de BMW om de bluetooth module in pairing mode te zetten. Hiervoor zet je met de menu keuze knop de boordcomputer van de motor in de audio stand en bevestig je dit door de selectiering op het stuur naar rechts te drukken. Dan kies je voor btkoppeling en wacht je totdat de Sena in beeld komt. Bevestigd de koppeling en wacht totdat voltooid in het beeldscherm verschijnt.
Nu is het de beurt aan de Navigator V om te koppelen met de Sena rijders intercom. Hiervoor moet weer de min knop van de intercom blijvend worden ingedrukt totdat de melding “telefoon pairing” wordt gehoord. Dan druk je een aantal malen op de plus knop totdat de melding “gps pairing” wordt gehoord.
Als laatste wordt de telefoon gekoppeld aan de BMW Navigator V. De procedure op de Navigator V voor het pairen met de, in mijn geval, iPhone is hetzelfde als bij het pairen van de Navigator met de Sena intercom. Het in pairing mode zetten van de telefoon is merk afhankelijk.
De Sena 10U intercom heeft de mogelijkheid om in audio multitasking te kunnen werken. Deze functie is aan of uit te zetten door de intercom met USB kabel te koppelen aan je PC waarop de Sena Bluetooth Device Manager is geïnstalleerd. Ook kan je dit regelen met de Sena Utility app op je smartphone. Met ingeschakelde audio multitasking wordt tijdens een intercom gesprek het gesprek niet onderbroken als de Navigator V aanwijzingen doorgeeft of als er muziek wordt afgespeeld. Staat de audio multitasking uit dan zal een gesproken aanwijzing van de Navigator V een intercom gesprek onderbreken als de Navigator V prioriteit één heeft. Als de intercom prioriteit één heeft dan zullen de aanwijzingen van de Navigator V niet gehoord worden tijdens een intercom gesprek.
BMW EVO 6 Systeemhelm Review
Voor wat helmen betreft is hun paradepaardje de EVO 6 systeemhelm. Die mag je zelfs als niet-BMW rijder dragen, als je braaf bent geweest tenminste. Daarvoor verkoop je wel naast je ziel ook alvast je eerstgeboren zoon, want het is geen goedkoop ding. Is het al die euro’s waard? Wij gingen hem uitgebreid testen.
Het exemplaar dat ik heb is de fluogele helm. Niet iedereen wil er uitzien als een Tweety zonder vleugels, maar ik zweer bij fluo helmen. Het maakt je veel zichtbaarder dan eender welke andere uitrusting ook, zeker bij donker of regenachtig weer.
Na 25.000 kilometer op een jaar tijd is er eigenlijk geen slijtage zichtbaar. Het textiel ziet er nog steeds uit alsof hij gisteren is gemaakt. De buitenschaal is nog steeds even fluo dan in begin. Er is dus geen verkleuring na een jaar door regen en zonneschijn te rijden. Het vizier is nog steeds onbekrast.
De helm komt standaard met een pinlocksysteem met anti kraslaag. Het systeem werkt uitstekend, enkel bij temperaturen diep onder nul durft er wel eens wat condens langs de binnenkant van je vizier tevoorschijn komen. Dit is gelukkig niet in de vorm van mist, maar echte druppels waar je adem het vizier raakt. Dit is niet echt hinderlijk tijdens het rijden en gebeurt echt enkel bij zeer koude temperaturen.
De pinlock durft wel al eens loskomen, wat natuurlijk wel problemen geeft. Ik heb weet van twee gevallen, waarbij je het snel op enkele minuten opnieuw kon herstellen.
Voor een systeemhelm is deze helm heel stil. Door zijn perfecte pasvorm heb je geen last van turbulentie die de helm binnensijpelt. Een helm zonder windruis bestaat uiteraard niet, maar dit is zonder meer de stilste helm die ik al heb gehad.
De verluchting voorzien voor warmere dagen is niet erg efficiënt. Je gaat in de zomer niet echt merken dat je ventilatie open staat. In de winter voel je wel de koude doorstromen, dus er is wel degelijk ventilatie.
Het ingebouwde zonnescherm doet zijn werk uitstekend. Het is breed en heeft een groot oppervlak. Het is erg makkelijk uit en in te schuiven en werkt na enkele duizenden keren schuiven nog steeds even vlekkeloos. Ik rij dan ook bijna de hele zomer met de helm open en ook dat is erg comfortabel.
De Evo 6 systeemhelm is in alle opzichten net iets beter dan de meeste concurrenten. Erg stil voor een systeemhelm, uitstekende kwaliteit. Hij geeft erg veel comfort in alle omstandigheden en geniet een verwaarloosbare slijtage. Of al deze voordelen de hoge prijs waard zijn? Wanneer je erg veel kilometers per jaar gaat malen, absoluut! Neem dan ook zeker de (duurdere) fluo versie.
Overzicht Communicatiesystemen
Hieronder een overzicht van enkele communicatiesystemen met hun voor- en nadelen:
| Systeem | Pluspunten | Minpunten |
|---|---|---|
| Probiker KX4 Z-Link | Aangenaam geprijsd | Systeem kent snel zijn grenzen op de autosnelweg |
| Midland BT City | Ruime reikwijdte, goede akoestiek, veel aansluitmogelijkheden, budgetair aantrekkelijk | - |
| Cardo basisset | Heerlijk zuivere akoestiek, stabiele dockingstation | - |
| Chatterbox | Uitstekende akoestiek tot 200 meter | Slecht te bedienen functietoetsen, automatische volumeregeling |
| Schuberth systeem | Werkelijk voorbeeldige afwerking, nette reikwijdte, praktische extra’s | Ongelukkige positie en matige gebruiksvriendelijkheid van het bedieningspaneel |
| Onbekend bleutooth systeem | - | Slechte klankoverdracht, storende bijgeluiden, controle-unit moeilijk te bedienen |