Steeds meer motorrijders kiezen voor een draadloze variant, ondanks dat deze verre van goedkoop is. De ontwikkelingen gaan momenteel pijlsnel en een goede oriëntatie vooraf is echt noodzakelijk. Daar komt nu verandering in, want waar automobilisten en voetgangers al enige tijd gewend zijn aan het Bluetooth-tijdperk, heeft deze vorm van draadloze communicatie nu ook zijn intrede gedaan in motorland.
Eenmaal besloten tot de aanschaf van een Bluetooth-systeem, verwacht dan niet het eenvoudige plug-and-play zoals vaak wordt beloofd. Het begint al bij de koop: hightec en leverbaarheid blijken niet in alle gevallen samen te gaan. Reken dus op een aanzienlijke levertijd. Neem ook rustig de tijd om in de winkel al uit te proberen of je telefoon gesynchroniseerd kan worden met de software.
In dit artikel duiken we diep in de wereld van draadloze communicatie voor motorrijders, met een focus op de BMW koptelefoon wit. We bekijken de verschillende aspecten van deze koptelefoon, van design en comfort tot geluidskwaliteit en functionaliteiten. We vergelijken de BMW koptelefoon met andere opties op de markt en geven een oordeel over de prijs-kwaliteitverhouding.
Bowers & Wilkins Px8 review - WORTH THE EXTRA?!
Design en Comfort
De eerste indruk die we van de Bowers & Wilkins PX krijgen als we hem uit zijn fraaie nieuwe verpakking halen is geweldig. De PX is stiekem nét zo elegant als zijn voorgangers, maar door ander materiaalgebruik en een nieuw design van de hoofdband en de beugels waar de oorschelpen aan hangen is het een veel ‘stoerdere’ hoofdtelefoon geworden.
De van nieuw geheugenschuim voorziene (vervangbare) oorkussens zijn nog steeds overtrokken met ultrazacht leer, net als het deel van de hoofdband dat op de kruin rust, maar de bovenkant van de beugel en de buitenkanten van de oorschelpen zijn gemaakt van weerbestendig, lichtgewicht en supersterk ‘ballistic nylon’ met een fraai textielpatroon. De oorschelpen klappen niet meer naar binnen maar draaien naar voren zodat de hoofdtelefoon veel platter dan zijn voorgangers in de meegeleverde ‘pouch’ kan worden opgeborgen.
Lees ook: Regels voor koptelefoons tijdens het autorijden
Een goede pasvorm is noodzakelijk: het bluetooth-systeem mag geen excuus zijn voor een minder draagcomfort. Problematisch wordt het al snel bij de toch al redelijk zware systeemhelm: inclusief de inbouwkits komt het totale gewicht al snel in de buurt van de twee kilo.
Zonder dat de koptelefoon en oorkussens toenamen in formaat, trouwens. De behuizing is tegelijkertijd minder hoog gemaakt, waardoor de hoofdtelefoon minder uitsteekt als je hem draagt. Als je graag iets discreet qua hoofdtelefoons zoekt, dan ga je dit wel op prijs stellen.
Een fraai designdingetje is de aangepaste beugelverbinding, die de hoofdband met de driverbehuizing verbindt. Het blijft uit een deel blinkend aluminium, nu met een open groef waarin je een kabel met ruwe textielmantel ziet liggen. De verbinding bestaat uit twee scharnieren, waardoor de oorkussens in veel richtingen kunnen bewegen. Zolang je tegen een iets hogere oordruk en bijhorende warmte kunt -typisch voor een hoofdtelefoon gemaakt om te pendelen en reizen - vind je makkelijk een comfortabele pasvorm.
De Px8 S2 is er trouwens maar in twee kleuren: Onyx Black en Warm Stone. De vorige generatie was er in meer tinten, incluis een McLaren-editie. Misschien is dat iets dat Bowers & Wilkins later zal introduceren.
Geluidskwaliteit en Functionaliteiten
Aan boord is een Li-ion accu die wordt opgeladen via een USB-C aansluiting. Een volle accu geeft een gebruiksduur van 22 tot 50 uur, afhankelijk van de gekozen functies. De hoofdtelefoon is actief, wat betekent dat je áltijd gebruik maakt van de accu en de digitale functionaliteit, dus óók als je hem bedraad aansluit met de meegeleverde 3,5mm mini-jack kabel.
De Bowers & Wilkins PX past namelijk op alle inkomende signalen een upsampling toe naar maar liefst 768kHz, om de geavanceerde digitale bewerkingen zo ver mogelijk buiten het hoorbare bereik plaats te laten vinden. Twee ingebouwde microfoons zorgen niet alleen voor de feedback die nodig is voor de innovatieve noise-cancelling van de PX, maar je kunt er ook mee bellen. De muziek die je op dat moment beluistert wordt stopgezet en gaat automatisch verder na het gesprek.
De drivers in de oorschelpen zijn volledig nieuw ontworpen. Het zijn, net als in de P9, geen traditionele Mylar membranen, maar échte mini-luidsprekers van een materiaal waar Bowers & Wilkins terecht nogal geheimzinnig over doet. Ze hebben een frequentiebereik van 10 tot 30.000 Hz, en zijn net als bij de P9 onder een kleine hoek geplaatst zodat ze beter gericht zijn op de gehoorgang.
De Px8 S3 is een van de eerste over-ears hoofdtelefoons met ondersteuning voor aptX Lossless, naast aptX Adaptive en AAC. Dat wil zeggen dat - als het brontoestel ook aptX Lossless ondersteunt - je draadloos lossless cd-kwaliteit te horen krijgt. Zonder de lossy compressie die meestal bij Bluetooth-streaming hoort.
AptX Lossless kun je dus niet zomaar gebruiken, maar de Px8 S2 biedt je nog een alternatief om audio in de hoogste kwaliteit te beluisteren. Sluit je een USB-kabel aan tussen de koptelefoon en een computer of smartphone, dan kun je tot 96 kHz / 24-bit streams rechtstreeks naar de DAC in de koptelefoon sturen. Dit is helemaal lossless, dus via deze weg haal je de allerbeste kwaliteit. Maar dan wel met een kabel, je boet een stukje vrijheid in.
De ruisonderdrukking van de Px8 S2 is van een nieuwe generatie, stelt de fabrikant. Zo krijgt deze S2-generatie een opstap van zes naar acht microfoons (vier per kant), een aantal dat je niet op al te veel NC-koptelefoons tegenkomt. Het belang? Hoe meer microfoons, theoretisch, hoe beter het ruisonderdrukkingalgoritme kan reageren op omgevings-geluid terwijl het muzieksignaal minder aangetast wordt.
Bluetooth Functionaliteit
Om een Bluetooth verbinding tot stand te brengen moet aan bepaalde voorwaarden voldaan worden. Heel belangrijk daarbij zijn de Bluetooth-profielen. De gangbare spraakprofielen zijn de headset en handsfree functie, waarover ieder systeem uit de test beschikt. Het wordt moeilijker wanneer er muziek-apparatuur bij betrokken worden.
Het speciaal hiervoor ontwikkelde Advanced Audio Dsitribution Profile (A2DP) staat nog in de kinderschoenen en is voor verbetering vatbaar. Alleen de BMW-helm beschikt over deze mogelijkheid, er is echter wel een bijkomende stuurunit nodig voor er een geluidsdrager kan worden aangesloten. Op de Nolan kan middels een kabelverbindingen randapparatuur worden aangesloten, echter alleen in mono-geluidskwaliteit.
Echt problematisch wordt het wanneer je niet alleen wilt bellen, maar ook nog wilt communiceren met je bijrijder. Twee helmen en één telefoon zou het Bluetooth-systeem makkelijk baas moeten kunnen, toch viel tijdens de test diverse malen de verbinding tussen de verschillende apparaten weg, waardoor de stilte weer zegevierde. En als je daarnaast ook nog een navigatiesysteem en/of een radio of MP3-speler wilt koppelen, dan wordt er behoorlijk wat van je eigen technische inzicht gevraagd. En kom je in sommige gevallen toch weer op een kabelverbinding uit.
Daarom is het ook bijna noodzaak om je te oriënteren bij een motorzaak die weet waarover ze praten! Want alle mooie beloften ten spijt, kregen wij het - ook na meerdere pogingen - niet voor elkaar om met alle systemen alle beloofde opties en mogelijkheden aan de praat te krijgen.
Bediening en Gebruiksgemak
Lang niet altijd zijn de bedieningstoetsen goed geplaatst waardoor de bediening onnodig wordt bemoeilijkt. Helemaal nerveus word je wanneer microscopisch kleine toetsen zelfs met zomerhandschoen aan niet te vinden zijn.
Je kunt een aantal streamingdiensten instellen (waaronder Qobuz en Tidal) en in de app podcasts en internetradio beluisteren. Dat staat echt centraal; als je de app opent zie je vooral muziek en playlists, de instellingen kom je pas tegen na een paar keer tikken.
Je kunt in de Bowers & Wilkins-app niet echt veel aanpassen. Schakelen tussen NC en Doorlating, bijvoorbeeld, of de klank beperkt aanpassen via de equalizer, dat is het zowat. Wel is het interessant om bij ingebruikname de bovenste knop aan de rechterzijde van de koptelefoon op Omgevingscontrole te zetten (in plaats van Spraakassistent) en de Automatisch Standby in te schakelen. Brildragers vinden het bovendien mogelijk beter om de draagsensor op Laag te plaatsen.
Op termijn komt hier wel wat bij, want tegen het einde van het jaar wordt een update verwacht die spatial audio en Bluetooth LE toevoegt. Maar zoals het nu zit kun je bijna alles gewoon via de fysieke knoppen op de Px8 S2.
Tussendoor: een schouderklopje voor de keuze voor fysieke toetsen. Ze zijn vlot te gebruiken en betrouwbaarder dan typische touchbediening.
Vergelijking met Andere Systemen
Dat het een nieuwe wereld binnen het telecomsegment betreft, blijkt wel uit het beperkte aanbod van verschillende systemen. Dainese, BMW en Nolan hebben zich op het nieuwe marktsegment geworpen met een op maat gemaakte Bluetooth-oplossing geïntegreerd in een helm. Daarnaast komen er ook al enkele aanbieders van losse universele systemen (bijvoorbeeld de Midland BT Intercom Bluetooth uit deze test), die ingebouwd kunnen worden in bijna iedere helm.
Steeds meer helmen kunnen worden uitgerust met het hightec-snufje Bluetooth. Maar werkt het in de praktijk al zo goed als men ons wil doen geloven?
Sinds enkele jaren is het mogelijk om al rijdend te telefoneren of te praten met je passagier, maar dan vereist de motorfiets wel de nodige voorbereiding, waarna een kabel voor de verbinding “link” zorgde. En dat kabeltje zorgt toch voor een beperkte bewegingsvrijheid. Je zult de eerste ook niet zijn die een stekker van het verbindingssnoertje trekt bij een benzinepomp, gewoon omdat je was vergeten dat je nog “aangekoppeld” was.
Wil je graag draadloos met de duopassagier communiceren dan is een twee exemplaar onmisbaar en ben je in totaal dus 1800 euro lichter. Daar komt nog bij dat de ontwikkelingen op Bluetooth-gebied nog in de kinderschoenen staan. Wat op dit moment nog voor de meest moderne en vooruitstrevende techniek doorgaat, kan over een maand of drie alweer achterhaald zijn.
Bij BMW zijn ze momenteel bezig met de ontwikkeling van een systeem waarbij naar wens gekozen kan worden voor muziek van de MP3-speler, verkeersinformatie via de boordradio of aanwijzingen van het navigatiesysteem. Wanneer dit echter op de markt wordt gebracht is nog volledig onbekend. Datzelfde geldt trouwens voor de prijs, al is één ding al wel zeker, goedkoop zal het niet zijn. Soortgelijke systemen kosten bij andere aanbieders al gauw rond de € 650,-.
Testresultaten van Verschillende Systemen
Hieronder een overzicht van de testresultaten van verschillende Bluetooth-systemen voor motorhelmen:
| Merk/Model | Prijs | Pluspunten | Minpunten | Conclusie |
|---|---|---|---|---|
| BMW Systeemhelm 5 WCS-1 | € 899,- | Stereo luidsprekers, werkt met opengeklapte helm, duidelijke handleiding | Hoge aanschafprijs, tiptoetsen moeilijk te bedienen met handschoenen | Ondanks luxe uitrusting, communicatie moeilijk bij hogere snelheid |
| Dainese | € 518,- | Goede geluidsoverdracht, meer dan 100 meter reikwijdte | Gecompliceerde installatie, geen uitbreidingsmogelijkheden voor muziek | Haalt meeste punten, maar gebrek aan muziekopties is een gemis |
| Nolan N102 N-com | € 562,90 | Modulair opgebouwd, makkelijk uit te breiden, gunstige prijs | Gedempte geluidsoverdracht, omslachtige verbinding | Slimme interpretatie, MotoPlus Kooptip |
| Midland BT Intercom Bluetooth | € 229,- | Goede inbouwmogelijkheid, makkelijk te bevestigen | Matige geluidsoverdracht, moeilijk te hanteren bedieningstoetsen | Uitbreidingskit tegen gunstige prijs, voldoende |
Tijdens een recente perstrip naar Canada (daarover lees je op HIFI.NL binnenkort meer…) bleek de meegeleverde USB naar jack-kabel wel heel handig om naar de audio via het in-flight mediasysteem te luisteren. Een andere optie voor onderweg is de Px8 S2 gewoon via USB op je laptop of mobiel toestel aansluiten. Zeker na het verschijnen van aptX Lossless levert dat minder voordelen op, behalve dat je dan wel hi-res tot 96 kHz/24-bit zonder verlies kunt doorsturen. In de USB-kabelmodus werken trouwens de knoppen op de Px8 S2 nog feilloos. Met een Macbook Air M2 kon ik zo probleemloos het volume aanpassen en muziek pauzeren.