Vanaf 2035 mogen er in de Europese Unie alleen nog nieuwe auto's worden verkocht die uitstootvrij zijn. Dat betekent dat er dan geen nieuwe auto's meer te koop zijn met een traditionele verbrandingsmotor die draait op benzine of diesel. Maar dat betekent niet dat vanaf 2035 per direct alle diesels verdwenen zijn.
Wat is het nuchtere verhaal rondom rijden op diesel in de nabije toekomst? BOVAG scheidt feiten van fabels.
verschil milieuzones en zero emissiezones
Dieselauto's in de Stad: Feiten en Fabels
Fabel: Diesels komen straks geen enkele grote stad meer binnen.
Dat sommige steden een lokaal luchtkwaliteitsprobleem hebben, erkent BOVAG ook. Milieuzones zijn echter een zeer rigoureus middel, waar je met name mensen met een kleine portemonnee mee treft. BOVAG pleit ervoor om eerst te bekijken wat je in de probleemstraten zelf kan doen, waar de EU-normen overschreden worden, alvorens een groot hek om de stad te zetten voor diesels.
Het is moeilijk te voorspellen of er snel meer milieuzones komen. Het sentiment én het probleem verschillen per stad.
Lees ook: Alles over de Opel Combo Diesel
Aanvullend op de milieuzones, voeren 29 gemeenten per 1 januari 2025 zero-emissiezones in. Binnen zo'n zone moeten bestel- en vrachtauto's per 1 januari 2025 volledig uitstootvrij zijn. Voor een aantal voertuigen zijn er wel tot 2030 overgangsregelingen, vrijstellingen en ontheffingen. Deze zones gelden niet voor personenauto's. Meer weten over zero-emissiezones? Kijk hier.
Verkeersbord milieuzone Nederland
Landelijke Regels en Normen
Deels feit, deels fabel: ELKE STAD HEEFT ZIJN EIGEN REGELS EN NORMEN INZAKE MILIEU- EN ZERO-EMISSIEZONES.
Voor milieuzones was dat ooit zo, maar BOVAG heeft gepleit voor landelijke regels en normen om te voorkomen dat er een lappendeken aan milieuzones zou ontstaan. En inmiddels zijn er landelijke regels. Met die regels kan een gemeente de toegang tot de milieuzone van dieselauto’s regelen. De toegang wordt bepaald op basis van de Euroklasse (Europese emissienormen) van de auto. Benzineauto’s kunnen niet worden geweerd.
Gemeentes hebben sinds 2020 twee opties: alle diesels met Euroklasse 3 en hoger (pakweg 20 jaar oud) worden toegelaten, of alle dieselvoertuigen met Euroklasse 4 en hoger (pakweg 15 jaar oud). Vanaf 2025 wordt het systeem één euroklasse opgeschoven.
Lees ook: Mercedes-Benz W210 E300 Turbo Diesel: Een complete analyse.
Voor zero-emissiezones geldt dat gemeentes zelf verantwoordelijk zijn voor het wel of niet invoeren van de zero-emissiezones, maar er wel landelijke kaders zijn om een lappendeken te voorkomen. Het Rijk werkt aan een centraal loket voor vrijstellingen en ontheffingen, die er naar verwachting per 1 juli 2024 zal zijn.
Kosten bij Diesel Rijden
Fabel: Een diesel is alleen interessant bij meer dan 20.000 km per jaar.
Daar is geen algemene uitspraak over te doen. Uiteindelijk maakt iedereen daarin eigen afwegingen. Het is vooral belangrijk om voor jezelf een eerlijke rekensom te maken. (Kilometers op jaarbasis, brandstofprijs, restwaarde, afschrijving etc.)
Een koper moet voor zichzelf een afweging maken en daarbij zijn altijd onzekere factoren, zoals restwaarde en afschrijving. Weet dat diesels wat goedkoper zijn dan voorheen, dus dat er goede deals te sluiten zijn en dat dat een andere rekensom oplevert als het gaat om het omslagpunt inzake de wegenbelasting.
Feit: De prijs van diesels daalt.
Lees ook: Diesel Automaat van Skoda: Is het de moeite waard?
De prijs van diesels staat onder druk. Dat komt niet alleen door de imagoschade van de diesel, maar ook omdat er een groot aanbod is (door de belastingvoordelen van enige jaren geleden) en relatief weinig vraag. Hoe de prijs zich verder ontwikkelt, is kijken in een glazen bol.
Het is lastig precies te voorspellen hoe hard het gaat met de afschrijving van auto’s en zeker ook van diesels. Wie nu overweegt om een gebruikte diesel aan te schaffen doet dat het beste met ‘gezond verstand’: hoe verhoudt de aanschafprijs zich tot de verwachte afschrijving van de auto? Hoe lang ben je van plan hem te houden? Hoeveel kilometers maak je gemiddeld? Feit is dat gebruikte diesels wat lager geprijsd zijn dan voorheen, wat interessante deals kan opleveren. Kijk op viaBOVAG.nl voor betrouwbare occasions met BOVAGgarantie.
Diesel en Duurzaamheid
Deels Feit, deels Fabel: Alle diesels zijn vies en milieu-onvriendelijk.
Bij ‘schadelijk voor het milieu’ moet je overigens onderscheid te maken tussen luchtkwaliteit en klimaatverandering. CO2 is niet schadelijk voor de gezondheid (het zit ook in bier en cola) en dus geen extra probleem in bijvoorbeeld binnensteden. CO2 is wel een klimaatgas dat bijdraagt aan de opwarming van de aarde. Omdat het effect heeft op het klimaat op aarde, en niet op lokale luchtkwaliteitsproblemen, moet je de CO2-uitstoot dus ook het liefst Europees of mondiaal aanpakken. Daarom is er Europees-breed afgesproken dat we in de EU in 2050 klimaatneutraal zijn, wat ook betekent dat het wagenpark dan geen CO2 meer uitstoot.
Dat bereik je niet van de ene op de andere dag. In de tussentijd is het wel al mogelijk om 100% hernieuwbare brandstoffen zoals HVO toe te passen in dieselmotoren, zonder een aanpassing van de motor. Als je een groene hernieuwbare brandstof gebruikt i.p.v. fossiele brandstof, is de uitstoot uit het voertuig weliswaar hetzelfde, maar is er geen CO2-uitstoot in het productieproces.
NOx of stikstofoxide is een gas dat schadelijk is voor de gezondheid en de luchtkwaliteit in steden negatief beïnvloedt. Vandaar dat er ook (Europese) eisen zijn aan de hoeveelheid NOx in steden bijvoorbeeld. Op het gebied van NOx doet met name de moderne Euro 6 diesel het erg goed en kan hij zich zonder meer meten met benzineauto’s.
Fijnstof zijn kleine deeltjes, veelal roet, maar ook remstof, die schadelijk zijn voor de gezondheid en de luchtkwaliteit in bijvoorbeeld steden negatief beïnvloeden. Vandaar dat er ook (Europese) eisen zijn aan de hoeveelheid fijnstof in steden bijvoorbeeld. Overigens is veel fijnstof ook afkomstig uit natuurlijke bronnen, bijvoorbeeld stof en zand.
Oude diesel en benzineauto’s scoren slecht qua fijnstofuitstoot, maar vanaf euro 5 maken dieselauto’s de lucht in feite schoner als het om fijnstof gaat, zo wijzen metingen van de RDW uit. Waar de buitenlucht standaard tussen drie- en vijfduizend fijnstofdeeltjes per kubieke centimeter telt, bevat het uitlaatgas van een euro 5 of euro 6 diesel dankzij goede roetfilters niet meer dan zeshonderd tot achthonderd fijnstofdeeltjes per kubieke centimeter.
Het Einde van de Diesel is Nabij?
Fabel: Het einde van de diesel is nabij.
Nederland streeft met het klimaatakkoord naar een volledig uitstootvrij wagenpark in 2050. Uiteindelijk betekent dat waarschijnlijk dat alle auto's elektrisch zijn. Maar het duurt nog een flinke tijd voordat dat zover is. Ook als er vanaf 2035 geen nieuwe auto's met een brandstofmotor te koop zijn, blijven deze nog wel een tijd rondrijden. Auto's gaan immers lang mee en een groot deel van het wagenpark in Nederland bestaat uit tweedehands auto's.
In de tussentijd hebben we de zuinige diesel juist hard nodig voor het beperken van de CO2-uitstoot. Ten eerste zijn de moderne Euro 6 diesels al veel schoner dan diesels van tien of twintig jaar oud. De uitstootwaarden zijn ook realistisch, omdat fabrikanten nu extra alert zijn op het opgeven van de juiste waardes na het dieselschandaal en ook door de nieuwe Europese testmethoden. Daarbij kun je in dieselmotoren 100% hernieuwbare brandstoffen zoals HVO toepassen, zonder een aanpassing van de motor. Met het gebruik van hernieuwbare brandstoffen daalt de CO2-uitstoot direct.
Een koper moet voor zichzelf een afweging maken, inclusief eerlijke rekensom. En daarbij zijn altijd onzekere factoren, zoals restwaarde en afschrijving. Weet dat diesels wat goedkoper zijn dan voorheen, dus dat er goede deals te sluiten zijn en dat dat een andere rekensom oplevert als het gaat om het omslagpunt inzake de wegenbelasting.
Zero-Emissiezones: Wat je moet Weten
Sinds 1 januari 2025 hebben de eerste 18 gemeenten een zero-emissiezone (ook wel nul-emissiezone genoemd) ingevoerd en zo'n 10 andere gemeenten en Schiphol volgen later. Een zero-emissiezone is, in tegenstelling tot een milieuzone, een gebied waar op termijn alleen nog uitstootvrije bedrijfsauto's en vrachtwagens mogen rijden. Vanaf 1 januari 2025 zullen als eerste de meest vervuilende voertuigen worden geweerd.
Gemeenten voeren een zero-emissiezone in om de luchtkwaliteit in die gebieden te verbeteren en de CO2-uitstoot te verminderen. Om ondernemers te helpen bij de overstap naar uitstootvrij vervoer hebben de gemeenten logistiek makelaars aangetrokken. Zij zijn op de hoogte van alle regels en regelingen en kennen de markt van emissievrije voertuigen en laadmogelijkheden. Hun advies is gratis. Kijk hier voor een logistiek makelaar bij jou in de buurt.
Op dit moment moet je in de gemeenten Amsterdam, Utrecht minimaal emissieklasse 5 hebben om met een particuliere diesel bestelauto binnen te mogen. De ontheffing voor particulieren met een diesel bestelauto emissieklasse 4 of lager, is in deze gemeenten niet geldig.
Als er een zero-emissiezone geldt, mogen er op termijn alleen maar voertuigen rijden die geen schadelijke stoffen uitstoten, dus batterij- of waterstof-elektrisch aangedreven voertuigen. Vaak geldt er nog een overgangsregeling voor bepaalde typen voertuigen. Wilt u weten wat de nu geldende regels zijn? Kijk dan hier.
De zero-emissiezones komen (veelal) in de binnensteden van zo'n 29 gemeenten. Vanaf 1 januari 2025 starten de eerste 14 gemeenten met deze zero-emissiezones. Andere gemeenten volgen later. Ook bestelauto's en vrachtwagens op benzine of gas (of andere fossiele brandstof) moeten aan de toegangsregels van de zero-emissiezones voldoen. Bij bestelauto's wordt er gekeken naar de emissieklasse van het voertuig, bij vrachtwagens naar de Datum Eerste Toelating (DET).
Vanaf 2027 moeten alle diesel personenauto’s in Utrecht emissieklasse 5 of hoger hebben. De milieuzone is nu nog in het centrum van Utrecht. Vanaf 2027 geldt de milieuzone voor heel Utrecht.
Uitzonderingen en Ontheffingen
In sommige gevallen kunt u een ontheffing aanvragen om toch toegang te krijgen tot de milieuzone, zoals:
- met een auto die om medische redenen is aangepast
- in bijzondere situaties
Een personenauto op een andere brandstof dan diesel mag wel de milieuzone in. En sommige soorten voertuigen hebben vrijstelling voor de milieuzone. Dit betekent dat ze zonder ontheffing de milieuzone in mogen rijden. Het gaat om de volgende voertuigen:
- campers van eigenaren die binnen de milieuzonegrenzen wonen.
- oldtimers van 40 jaar en ouder.
- voertuigen die voor rolstoelen toegankelijk zijn.
Overgangsregelingen voor Bestel- en Vrachtauto's
Op 1 januari 2025 hebben 15 gemeenten een zero-emissiezone ingevoerd en zo’n 16 ander gemeenten volgen later. Vanaf dan mag je in principe niet meer met een dieselbestelauto of -vrachtauto die gebieden in. Om ondernemers iets tegemoet te komen, komt er een overgangsperiode voor dieselbestelauto’s en -vrachtauto’s.
De overgangsregeling ziet er voor bestelauto’s anders uit dan voor vrachtauto’s. En de regeling voor vrachtauto’s maakt weer een onderscheid tussen opleggertrekkers en bakwagens. Om onaangename verrassingen te voorkomen, is het voor ondernemers belangrijk te weten wat de overgangsregeling betekent voor hun wagenpark.
Dieselbestelauto’s:
- Bestelauto’s met Euroklasse 5 hebben tot 1 januari 2027 toegang tot de ZE-zones.
- Bestelauto’s met Euroklasse 6 hebben tot 1 januari 2029 toegang tot de ZE-zones.
- Vanaf 1 januari 2029 moeten alle bestelauto’s in een ZE-zone uitstootvrij zijn.
Dieselvrachtauto’s:
- Opleggertrekkers met een Euro 6-motor die na 1 januari 2017 op kenteken zijn gezet, hebben tot 1 januari 2030 toegang tot de ZE-zones.
- Bakwagens (geen opleggertrekkers) met een Euro 6-motor die na 1 januari 2020 op kenteken zijn gezet, hebben tot 1 januari 2030 toegang tot de ZE-zones.
- Bakwagens (geen opleggertrekkers) met een Euro 6-motor die tussen 1 januari 2017 en 31 december 2019 op kenteken zijn gezet, hebben tot 1 januari 2028 toegang tot de ZE-zones.
Let op: voertuigen die vanaf 1 januari 2025 op kenteken worden gezet en nodig zijn voor gebruik in ZE-zones, moeten zero emissie aan de uitlaat zijn. Dit betekent dat nieuwe dieselbestelauto’s en -vrachtauto’s die vanaf 1 januari 2025 op kenteken worden gezet, de ZE-zones niet in mogen, ongeacht de euronorm.
Kortom: wie vanaf 1 januari 2025 een ZE-zone in wil met een nieuwe bestel- of vrachtauto (dus met een kenteken dat op of ná 1 januari 2025 is afgegeven), moet een elektrisch of waterstof-elektrisch aangedreven voertuig hebben.
Zero Emissie-Kentekencheck
Met behulp van de ‘Zero emissie-ketencheck’ kun je op een eenvoudige manier nagaan of je dieselvoertuig valt onder de overgangsregeling en tot wanneer je voertuig toegang heeft tot de ZE-zones.
Milieuzones: Doel en Maatregelen
In steeds meer steden is een milieuzone gepland of ingesteld, met als doel de lucht schoner te maken. Toegang tot een milieuzone is alleen toegestaan wanneer je auto, brommer of scooter aan bepaalde eisen met betrekking tot de uitstoot van schadelijke stoffen voldoet. Rij je toch met een te vervuilend voertuig de stad in, dan heb je kans op een stevige boete. Zorg er dus voor dat je weet met welk voertuig je in welke stad welkom bent.
De actuele regels voor milieuzones voor (diesel) auto’s zijn te vinden op www.milieuzones.nl. Op anwb.nl vind je informatie over milieuzones voor personenauto’s én brom- en snorfietsen. In januari 2020 zijn de regels rond milieuzones veranderd en geldt in heel Nederland een nieuw, geharmoniseerd systeem van milieuzones.
Momenteel zijn er 4 steden in Nederland die een milieuzone hebben voor personenauto’s en bestelauto’s die op diesel rijden: Amsterdam, Arnhem, Den Haag en Utrecht.
Afhankelijk van de gemeente, kun je te maken krijgen met een groene of blauwe milieuzone:
- Groene milieuzone: Toegang voor dieselauto's met emissieklasse 4 of hoger.
- Blauwe milieuzone: Toegang voor dieselauto's met emissieklasse 5 of hoger.
Daarnaast hebben 14 gemeenten per 1 januari 2025 zero-emissiezones ingevoerd in hun gemeenten. Deze zero-emissiezones gelden voor vracht- en bestelauto’s. Heeft u een bestelauto? Dan mag u deze zone alleen in als uw bestelauto elektrisch is en geen schadelijke stoffen uitstoot. Voor bestelauto's emissieklasse 5 en 6 geldt een overgangsregeling.
Vrijstellingen en Ontheffingen Milieuzones
Heeft uw voertuig een te lage emissieklasse voor een specifieke milieuzone? Dan kunt u soms een ontheffing aanvragen of vrijstelling krijgen. Een vrijstelling krijgt u automatisch op basis van uw kenteken. Bijvoorbeeld als uw voertuig 40 jaar of ouder is. Bijzondere voertuigen met een specifieke carroseriecode (zoals brandweerwagens en hoogwerkers) krijgen ook vrijstelling.
| Type Voertuig | Regeling | Toegang tot ZE-zones |
|---|---|---|
| Bestelauto Euroklasse 5 | Overgangsregeling | Tot 1 januari 2027 |
| Bestelauto Euroklasse 6 | Overgangsregeling | Tot 1 januari 2029 |
| Opleggertrekker Euro 6 (na 1-1-2017) | Overgangsregeling | Tot 1 januari 2030 |
| Bakwagen Euro 6 (na 1-1-2020) | Overgangsregeling | Tot 1 januari 2030 |
| Bakwagen Euro 6 (1-1-2017 tot 31-12-2019) | Overgangsregeling | Tot 1 januari 2028 |