Elektrisch rijden is de toekomst. Maar hoe zit het met de accu? Hoelang gaat de batterij mee en wat kost het om hem te vervangen? Lees er alles over.
Accu van een elektrische auto
De batterij van een elektrische auto slaat energie op die de elektromotor van een elektrisch voertuig kan aandrijven. Ze bestaat uit meerdere cellen met een positieve elektrode van lithium of van een ander metaaloxide en een negatieve elektrode van koolstof. Bij het opladen van de batterij gaat er een elektrische stroom door de cellen waardoor de lithiumionen zich van de negatieve elektrode naar de positieve elektrode verplaatsen. Bij inschakeling van de elektromotor zal de batterij ontladen: de lithiumionen bewegen dan terug naar de negatieve elektrode en geven energie af. Deze energie drijft de elektromotor aan en laat de wielen van het voertuig draaien, zodat het in beweging komt. Elektrische batterijen zijn groot en zwaar, maar kunnen veel energie opslaan. Het meest voorkomende type van batterij voor een elektrische auto is de lithiumionbatterij.
Er zijn verschillende soorten batterijen, ook voor elektrische auto’s. De meeste elektrische auto’s hebben een lithium-ion batterij, net als de batterij van een iPhone, vaak van het type NMC of LFP. Dit type accu heeft een hoge energiedichtheid, wat betekent dat er veel energie in een beperkt formaat past. Ook hebben ze een lange levensduur, zijn ze relatief licht en hebben ze geen onderhoud nodig.
Deze batterij heeft een hoge energiedichtheid: ze kan dus veel energie opslaan in een beperkte opslagruimte. Ze is ook vrij licht, en dat is een goede zaak voor de energiezuinigheid van het voertuig. Lithiumionbatterijen zijn vooral bekend voor hun goede prestaties bij hoge temperaturen en hun lage ontladingssnelheid. Dat betekent dat ze de lading langer vasthouden als ze niet worden gebruikt. Elektrische auto's kunnen ook met andere batterijtypen worden uitgerust, zoals een batterij van loodzuur en nikkel-metaalhydride. Toch blijven lithiumionbatterijen momenteel het meest populair door hun hoge energiedichtheid, lage gewicht en duurzaamheid. Ze worden gemaakt van materialen die overvloedig aanwezig zijn in de aardkorst. Bovendien is het mogelijk om ze te recycleren, waardoor de impact ervan op het milieu nog kleiner is.
Over de duurzaamheid van een lithiumbatterij is wel eens discussie. Maar hij is eigenlijk helemaal niet zo slecht voor het milieu. Als de batterij écht niet meer gebruikt kan worden, wordt deze uit elkaar gehaald en kan tot wel 96% van de onderdelen worden gerecycled.
Lees ook: Elektrische Auto Pechhulp
Soorten batterijen
Er worden grofweg drie soorten chemische samenstellingen gebruikt voor accu’s van elektrische auto’s. Al kan deze informatie op het moment van verschijnen alweer verouderd zijn:
- NMC-accu (Nikkel-Mangaan-Kobalt): De meest gebruikte soort. NMC-accucellen zijn een goede allrounder qua energiedichtheid, levensduur, veiligheid en kosten. Het grote nadeel is dat ze altijd een deel kobalt bevatten, een duur metaal, waarvan de delving nog altijd politiek gevoelig ligt.
- LFP-accu (Lithium-IJzerfosfaat): Bevat geen kobalt en nikkel en is betrekkelijk goedkoop. Dit accutype is zeer stabiel en daardoor veilig in het geval van een ongeluk. Een NMC-accu vat daarentegen snel vlam en is moeilijk te blussen. Een bijkomend voordeel is de lange levensverwachting. Het nadeel is een energiedichtheid die nog wat achterloopt op die van de alternatieven, waardoor je inboet aan actieradius of een grotere accu nodig hebt en daarmee het voertuiggewicht verhoogt.
- NCA-accu (Nikkel-Kobalt-Aluminium): Deze hebben een hoge energiedichtheid, veel vermogen en een lange levensverwachting, maar ook een nadeel: ze zijn bovengemiddeld instabiel. Inmiddels is de NCA-accu bij Tesla verder geëvolueerd tot NMCA. Daarbij is mangaan aan de mix is toegevoegd en het kobaltgehalte tot onder de vijf procent is gezakt.
Hoe lang gaat de accu van een elektrische auto mee
Het steeds ontladen en opladen zorgt ervoor dat een batterij het steeds minder goed doet. Degradatie noemen we dat. Heel hard gaat het gelukkig niet. De lithium-ion accu degradeert gemiddeld 1,8% per jaar, zo blijk uit onderzoek uit 2025. Volgens experts gaat de accu van een elektrische auto, afhankelijk van de kwaliteit, 160.000 tot 320.000 kilometer mee voordat ie vervangen moet worden. Dat is zo’n 10 tot 20 jaar. Fabrikanten zijn zelf iets minder optimistisch en geven doorgaans een garantie op een minimale accucapaciteit van 70 procent van 5 tot 8 jaar.
Mooi nieuws: uit nieuw onderzoek blijkt dat accu's tot wel 40 procent langer meegaan dan eerder werd aangenomen.
Het vermogen van een elektrische batterij neemt na verloop van tijd af. De verwachte levensduur bedraagt 15 tot 20 jaar. Gemiddeld komt dit neer op zo'n 160.000 tot 320.000 km. Veel fabrikanten geven een garantie van maximaal acht jaar. Maar wanneer de batterijen niet langer geschikt zijn voor een elektrisch voertuig, krijgen ze vaak een tweede leven. Bijvoorbeeld als opslagbatterij in de fabrieken die ze oorspronkelijk hebben gemaakt, of zelfs om je huis van stroom te voorzien.
Als de batterij van je elektrische auto moet worden vervangen, zie je een waarschuwingslampje op je dashboard. Mogelijk ondervind je ook elektrische problemen. Bij goed onderhoud ligt de gemiddelde levensduur tussen 15 en 20 jaar.
Lees ook: Hoe elektrische auto's opladen?
De staat van de batterij: de capaciteit van de batterij neemt af als deze ouder wordt.
Oplaadbare batterijen kunnen als ze lang worden gebruikt, steeds minder energie opslaan. Dit heet degradatie van de batterij. Dat geldt ook voor de batterijen in elektrische auto’s. Gemiddeld wordt de batterij ongeveer 2% minder per jaar.
Bij nieuwere modellen elektrische auto’s gaat de accu de levensduur van de auto mee. Nieuwe soorten batterijen en betere systemen in de auto helpen hierbij. Bij oudere modellen kan het zijn dat de accu eerder aan vervanging toe is. Dat punt is over het algemeen bereikt als de accu nog maar 70 of 80% presteert vergeleken bij het moment van aankoop.
Tips om de levensduur te verlengen
Bij normaal gebruik gaat de accu van je elektrische auto dus lang mee. Maar wil je er écht goed voor zorgen en elke kilometer eruit persen, dan hebben we nog wat tips voor je:
- Niet helemaal leegrijden: het beste voor je batterij is om een buffer te houden van ongeveer 20%.
- Laad tot 80% op: de laatste procentjes zijn het zwaarst. Tot 80% wordt de batterij minder warm en slijt hij minder hard. Tenzij je ver moet rijden, dan laad je gewoon tot 100%.
- Snelladen met mate: doe het liever alleen bij lange ritten, bijvoorbeeld op vakantie. Snelladen zorgt voor meer warmte en chemische belasting dan gewoon laden.
- Werk regelmatig software-updates bij: fabrikanten verbeteren voortdurend het batterijmanagementsysteem. Een slimme update kan veel besparen.
- Zet hem op de 'eco-stand': gebruik “Battery Care Mode” of “Long Life Mode” als je auto dat heeft. Dat is een instelling die de laadlimiet en temperatuurregeling optimaliseert voor acculevensduur.
- Vermijd extreme temperaturen: hete en koude temperaturen kunnen de levensduur van je accu verkorten. Parkeren in de volle zon of in de vrieskou kan leiden tot overmatige slijtage. Zet je auto tijdens extreme temperaturen dus waar mogelijk onder een afdak of in een garage.
- Laat je auto niet te lang stilstaan: een week stilstaan is prima, maar als je je auto voor een lange periode niet gebruikt, is dat niet bevorderlijk voor je accu. Hou de auto dus in beweging.
- Beperk de belasting van de accu: functionaliteiten als airconditioning en verwarming gebruiken ook stroom. Gebruik ze het liefst met mate.
- Laad op met de juiste lader: gebruik altijd de juiste lader voor je auto en volg de instructies van de fabrikant op. Dan voorkom je beschadiging.
- Plan je ritten: Kies de meest efficiënte route en vermijd heuvelachtige wegen of drukke wegen. Zo verbruik je minder energie en belast je de accu minder.
Invloed van bidirectioneel laden
Met sommige modellen kun je bidirectioneel laden. Deze techniek maakt het mogelijk om een elektrische auto als thuisaccu te gebruiken. Je kunt de auto opladen om er mee te rijden, maar je kunt hem ook weer ontladen en zo de opgeslagen stroom in huis gebruiken. Je overschot aan zonnestroom kun je op die manier tijdelijk opslaan voor later gebruik.
Lees ook: Elektrisch rijden: private lease
Hoe het met degradatie zit bij bidirectioneel laden wordt nog onderzocht. Uit één onderzoek blijkt dat er bijna geen verschil is in vergelijking met normaal gebruik. Maar omdat de batterij vaker op- en ontladen wordt, degradeert de batterij natuurlijk wel sneller.
Wat kost een nieuwe accu?
De accu is het duurste onderdeel van een elektrische auto. In 2025 liggen accuprijzen gemiddeld rond de € 100 tot € 120 per kWh. Bij een gemiddelde accu van 65 kWh kost dat dus € 6.500 tot € 7.800. De verschillen in prijzen hebben vooral te maken met het vermogen en de kwaliteit van de accu. De techniek is constant in ontwikkeling en wordt dus steeds voordeliger én beter.
De gemiddelde prijs voor een accupakket bedraagt tussen de € 3000 en € 13.000, maar de verwachting is, dat die prijzen de komende tijd zullen dalen. Bovendien neemt het reviseren van EV-batterijen inmiddels ook een vlucht.
Waarom zijn accu’s zo duur?
Dat komt vooral door de dure grondstoffen waarmee ze gemaakt worden. Lithium, kobalt en nikkel zijn verre van gratis. Daarnaast zijn EV accu’s complex om te produceren, waardoor er veel expertise, gespecialiseerde apparatuur en investering in innovatie nodig is. Maar door de toenemende populaireit van EV's, worden de productiekosten per stuk steeds lager.
Kun je de batterij van een elektrische auto recyclen?
Als de capaciteit van de accu van een elektrische auto onder de 70 procent komt, is het meestal niet meer praktisch om deze te blijven gebruiken. De actieradius wordt te laag en het opladen duurt steeds langer.
Maar wist je dat afgedankte accu's vaak wel nog geschikt zijn voor andere doeleinden? Zo kunnen ze bijvoorbeeld worden gebruikt voor de opslag van (duurzame) energie of kunnen de waardevolle materialen worden gerecycled die erin zitten. Bedrijven die gespecialiseerd zijn in het recyclen van accu's spelen hierin een belangrijke rol.
Accu’s die niet meer volstaan voor een elektrische auto, moeten verplicht worden teruggenomen door autofabrikanten of importeur van de auto. Ze kunnen niet opnieuw worden gebruikt in auto’s, maar kunnen een tweede leven krijgen als opslag van (duurzame) energie op een vaste plek. Als ze daar ook niet meer geschikt voor zijn, worden ze zoveel mogelijk gerecycled.
Hoe werkt de accu van een elektrische auto?
Batterijcel balancering
Door middel van passieve en actieve batterijcel balancering (Engels: cell balancing) wordt iedere cel door de ECU bewaakt om een gezonde batterijstatus te behouden. Dit verlengt de levensduur van de cellen door diepe ontlading of overlading te voorkomen. Vooral lithium-ion cellen moeten binnen strikte grenzen blijven. De spanning van de cellen is evenredig met de toestand van de lading. De lading van de cellen moeten zoveel mogelijk in evenwicht worden gehouden van elkaar. Met cel balancering is het mogelijk om de laadtoestand tot op 1 mV (0,001 volt) nauwkeurig te regelen.
Passief balanceren zorgt voor een eventwicht in laadtoestand van alle batterijcellen door de cellen met een te hoge ladingstoestand voor een deel te ontladen (hier komen we verderop in de paragraaf op terug); Actief balanceren is een complexere balanceringstechniek die tijdens het laden en ontladen de cellen afzonderlijk kan regelen.
Er zijn twee methoden voor de batterij balancering: de passieve en actieve.
- Zonder balancering: vier cellen hebben allemaal een andere ladingstoestand. Cel 2 is bijna leeg en cel 4 is volledig geladen;
- Passief: de cellen met de meeste capaciteit worden ontladen tot de ladingstoestand van de zwakste cel (in het voorbeeld cel 2) is bereikt. De ontlading van de cellen 1, 3 en 4 is verlies.
- Actief: de energie uit de volle cellen wordt gebruikt om de lege cellen te vullen. Er is nu geen sprake van verlies, maar van het overhevelen van energie vanuit de ene cel naar de andere.
Hieronder wordt het werkingsprincipe van de passieve en actieve cel balancering uitgelegd.
Passieve celbalancering
In het voorbeeld zien we vier in serie geschakelde batterijcellen met parallel daaroverheen een inschakelbare weerstand (R). De weerstand wordt in dit voorbeeld met het schakelaartje aan massa geschakeld. In werkelijkheid is dit een transistor of FET.
In het voorbeeld zien we dat cel 3 voor 100% is geladen. Vanuit de eerdere paragrafen weten we dat deze cel sneller laadt omdat hij zwakker is dan de andere drie. Omdat de ladingstoestand van cel 3 100% is, worden de andere drie cellen niet meer bijgeladen.
De weerstand die zich parallel over cel 3 bevindt wordt door de schakelaar in het stroomcircuit betrokken. Cel 3 ontlaadt doordat de weerstand spanning opneemt zodra er stroom doorheen loopt. De ontlading vindt net zo lang plaats, totdat de cel op het niveau is van de andere cellen; in dit geval 90%.
Wanneer alle vier de cellen in deze module dezelfde ladingstoestand hebben, kunnen ze verder worden opgeladen. Bij passieve cel balancering gaat er energie verloren: de spanning die door de parallel geschakelde weerstanden is opgenomen, is immers verloren gegaan. Desondanks passen tot op de dag van vandaag veel fabrikanten deze manier van balanceren toe.
Actieve cel balancering
Veel efficiënter is uiteraard de actieve cel balancering. Hierbij wordt de energie uit de te volle cel gebruikt om de lege cel te laden. In het voorbeeld zien we twee in serie geschakelde cellen (3 en 4) met daarboven hun spanningen (4 resp. 3,9 volt).
Door middel van de transformator wordt cel 3 ontladen. De FET aan de primaire zijde maakt ontlading mogelijk. De primaire spoel in de transformator wordt hiermee geladen. De FET aan de secundaire zijde schakelt de secundaire spoel van de transformator in. De verkregen laadstroom wordt voor de bekrachtiging van de transformator onder een andere cel gebruikt. De transformator onder cel 4 wordt eveneens door FET’s in- en uitgeschakeld.
Actieradius
De afstand die je met een volle batterij van een elektrische auto kunt rijden, heet actieradius. Soms wordt dat het bereik of range genoemd. Je kunt het vergelijken met de afstand die een auto op benzine of diesel met één volle tank kan rijden.
Een range van 360 kilometer is voor de meeste ritten ruim voldoende: meer dan 9 van de 10 autoritten in Nederland is korter dan 75 kilometer. Dat haal je heen en terug dus zonder opladen. Moet je tussendoor toch eens opladen? Nederland heeft 180.000 openbare oplaadpunten en meer dan 5.700 snellaadpunten (cijfers Je vindt de locaties van oplaadpalen makkelijk via oplaadpalen.nl en ziet dan meteen of de laadpaal vrij is.
Als je rustig rijdt, is de batterij minder snel leeg. Rijd zoveel mogelijk met een gelijke snelheid, zonder remmen en optrekken. Laat de auto uitrollen om af te remmen. Tijdens het afremmen op die manier wordt de batterij weer opgeladen. Probeer airco en verwarming niet teveel te gebruiken. Beide kosten energie en gaan daarom vaak ten koste van je actieradius. Haal de dakkoffer, imperiaal of fietsendrager van het dak als je ze niet nodig hebt.
Of het nodig is om een grote batterij te hebben, verschilt per persoon. Als je alleen korte afstanden rijdt, heb je geen grote batterij nodig. Een grotere batterij is belangrijker als je veel en veel lange afstanden rijdt. Een elektrische auto met kleine batterij is goedkoper dan één met een grote batterij. Waarvoor gebruik je de auto en welk bereik heb je dan nodig?
Het bereik van nieuwe grote automodellen is gemiddeld 430 km, van middenklassers 360 km en van kleine auto’s 240 km. Bij kleine auto’s zijn de verschillen tussen de modellen groter dan bij grotere auto’s.
De actieradius hangt niet alleen af van de grootte van je batterij en verbruik van de auto, maar ook van je rijgedrag en het weer.
Ev-database.nl geeft goede informatie over het werkelijke bereik van bijna alle modellen elektrische auto’s, voor zomer en winter en in de stad of op de snelweg. Het werkelijke bereik is meestal iets lager dan het bereik dat de fabrikant van de auto opgeeft.
Batterij in de auto
De batterij van een elektrische auto is een lithium-ion batterij, vergelijkbaar met die in je smartphone, maar dan veel groter en krachtiger. Het proces werkt als volgt:
- Opladen: De batterij laadt op via een laadpaal of stopcontact, waarbij de elektriciteit wordt opgeslagen in de accucellen.
- Energieomzetting: Wanneer je de auto start, zet de batterij de opgeslagen energie om in elektrische stroom.
- Aandrijving van de motor: De elektrische motor zet de stroom om in mechanische energie, waardoor de auto in beweging komt.
- Regeneratief remmen: Tijdens het remmen wordt een deel van de energie teruggewonnen en opnieuw opgeslagen in de batterij.
Hoe laad je de batterij van een elektrische auto op?
Er zijn verschillende manieren om je elektrische auto op te laden:
- Thuisladen: Via een laadpaal of stopcontact. Dit is handig, maar het kan lang duren. Laden via een stopcontact is alleen aanbevolen in noodgevallen en brengt hogere energiekosten met zich mee.
- Publieke laadpalen: Beschikbaar op veel plekken, vaak sneller dan thuisladen.
- Snelladen: Hiermee laad je je auto snel op, ideaal voor lange ritten. Sommige auto’s kunnen snelladen tot 250 kW, waarmee je in 20-30 minuten weer een volle accu hebt.
De laadsnelheid is afhankelijk van het laadvermogen van zowel de auto als de laadpaal.
Wat betekent kilowatt auto?
Kilowatt (kW) is een eenheid van vermogen die de kracht van de motor en batterij bepaalt. Hoe hoger de kW, hoe krachtiger de auto. Bijvoorbeeld:
- 50 kW - Geschikt voor kleine stadsauto’s
- 150 kW - Voor middelgrote auto’s met meer kracht
- 300 kW of meer - Sportieve elektrische voertuigen
De batterijcapaciteit wordt uitgedrukt in kilowattuur (kWh) en bepaalt hoe ver je met een volle batterij kunt rijden. Een hogere kWh-waarde betekent een grotere actieradius.
Zijn de batterijen van elektrische auto's aan slijtage onderhevig of moeten ze worden vervangen?
De batterijen van elektrische auto's zijn ontworpen om 10-20 jaar mee te gaan. Met ingebouwde systemen om degradatie te voorkomen, overleven de batterijen in veel gevallen de rest van de auto.
Toch degraderen de batterijen van elektrische auto's na verloop van tijd en verliezen ze hun vermogen om een volledige lading vast te houden. Maar dit gebeurt niet zo snel als je zou verwachten - en al helemaal niet zo snel als bij je telefoonbatterij.
| Jaar | Verlies batterijcapaciteit |
|---|---|
| 1 | 2.3% |
| 5 | 11.5% |
| 10 | 23% |
Zoals het er nu uitziet ⁽²⁾, kunnen eigenaars van elektrische auto's verwachten dat ze ongeveer 2,3% van de capaciteit van de batterij per jaar verliezen. Ter vergelijking: als je een elektrische auto hebt met een bereik van 213 mijl (349 km), verlies je na vijf jaar slechts ongeveer 24 mijl (38 km). En dat is veel beter dan bij een auto met een verbrandingsmotor. Alle voertuigen verliezen na verloop van tijd wat efficiëntie, maar de brandstofefficiëntie van een auto met verbrandingsmotor ⁽³⁾ daalt veel sneller (vooral als deze slecht wordt onderhouden) vergeleken met een elektrische auto.
Het goede nieuws is dat de meeste fabrikanten van elektrische auto's een garantie van 8-10 jaar bieden of een garantie voor een bepaald aantal kilometers voor de batterij. Tesla ⁽³⁾ biedt bijvoorbeeld Model S- en X-bestuurders een garantie van acht jaar of 240.000 km met een minimum van 70% behoud van de batterijcapaciteit binnen die periode. Hyundai biedt zijn Sonata Hybrid-bestuurders een garantie op levenslange vervanging van de batterij. Dus het is de moeite waard om dubbel te controleren wat voor garantie de elektrische auto die je overweegt, heeft.