Al jaren is er een discussie over de milieu-impact van elektrische auto’s en brandstofauto’s. Er is veel onderzoek gedaan naar de daadwerkelijke impact van het rijden en de productie van verschillende soorten auto’s op het milieu. Nieuw onderzoek van The International Council on Clean Transportation ontkracht nu die ene mythe, dat een EV meer vervuilend is dan een brandstofauto. Het onderzoek toont aan dat elektrische auto’s tijdens het gebruik een stuk minder uitstoten dan auto’s met een verbrandingsmotor. Logisch.
Elektrische voertuigen zijn een veel betere keuze voor het milieu dan dieselwagens, zelfs als ze worden opgeladen met de vuilste stroom van Europa. Tegenstanders van elektrische auto’s voeren aan dat ze helemaal niet zo milieuvriendelijk zijn als wordt beweerd, omdat de productie van de batterijen erg vervuilend is en je de wagens ook kunt opladen met stroom uit vervuilende steenkoolcentrales.
Laten we eens dieper ingaan op de bevindingen en factoren die deze conclusie ondersteunen.
CO2-Uitstoot en Levenscyclusanalyse
Een elektrische auto stoot over zijn hele leven ruim 60% minder CO2 uit dan een brandstofauto. Er is gerekend met de verwachte C02-uitstoot voor de stroommix van 2025-2042 die uit het stopcontact komt. De infographic toont dat een elektrische auto over zijn levensduur 60% CO2 bespaart. Dit in vergelijking met een benzineauto.
De CO2- uitstoot is berekend voor productie (inclusief accu voor EV), onderhoud en er is een schatting gemaakt van de uitstoot voor het toekomstige gebruik van de auto. Het gebruik is gebaseerd op een nieuwe middenklasser die ruim 18 jaar lang 12.000 kilometer per jaar rijdt. Daarbij is voor de EV de CO2-emissiefactor voor de stroommix van 2025-2042 aangehouden (140 gram CO2 / kWh).
Lees ook: Elektrische Auto Pechhulp
Zelfs in landen met een relatief "vuile" energiemix, zoals Polen, presteren elektrische auto's beter dan diesels. Polen bijvoorbeeld maakt volop gebruik van steenkool en kent met zo’n 650 gram CO2 per kilowattuur de vuilste energiemix van Europa. Maar zelfs daar stoten elektrische voertuigen over hun hele levenscyclus een kwart minder CO2 uit dan dieselwagens.
Tabel: CO2-uitstoot van verschillende voertuigen over de levenscyclus
| Type voertuig | CO2-uitstoot reductie t.o.v. benzineauto |
|---|---|
| Elektrische auto | 60% |
| Dieselauto (zelfs in Polen) | 25% minder dan dieselwagens |
Het overgrote deel van de milieubelasting van een benzineauto zit in de kilometers die je ermee rijdt, en niet in de productie van de auto. Hoe minder fossiele kilometers je maakt, hoe beter; en hoe meer fossiele kilometers je vervangt door elektrische kilometers, hoe beter. Je boekt dus klimaatwinst door over te stappen op een elektrische auto.
Batterijproductie en Duurzaamheid
“De impact van de batterijproductie is significant en kan worden gereduceerd door tijdens de productie gebruik te maken van schonere energie”, stelt de studie. “Als er in die fase enkel gebruik gemaakt wordt van hernieuwbare energie, vermindert de impact van de productie met 65 procent. Zo verkleint de afdruk van de productie naarmate de batterijen krachtiger worden en er meer batterijen worden gerecycleerd of hergebruikt voor energie-opslag.
De winning van metalen zoals kobalt, lithium en nikkel voor accu’s van elektrische auto’s gebeurt niet altijd onder goede omstandigheden. De Nederlandse overheid zet zich in voor verantwoorde winning, handel en verwerking van grondstoffen voor accu’s. Dit gebeurt onder andere met kennisoverdracht aan grondstoffenafnemers. Ook stelde de overheid de Reponsible Mining Index (verantwoorde mijnbouwlijst) op. Deze ranglijst beoordeelt mijnbouwbedrijven op 6 thema’s, waaronder arbeidsomstandigheden, milieu en economische ontwikkeling. De Responisible Mining Index laat zien of bedrijven veilig en verstandig werken. Uiteindelijk worden alle accu’s in Nederland volledig verwerkt volgens strenge milieuregels. De meest kostbare metalen worden teruggewonnen en het restmateriaal wordt onder andere gebruikt in de wegenbouw. In de toekomst groeit de vraag naar energieopslag. Gebruikte accu’s van elektrische auto’s kunnen hiervoor hergebruikt worden. Ook in het bedrijfsleven is er meer aandacht voor de productieketen. Autofabrikanten gebruiken steeds minder kobalt.
Lees ook: Hoe elektrische auto's opladen?
Voordelen van Elektrisch Rijden
Er rijden steeds meer elektrische auto’s rond. Waar in 2012 nog maar een kleine 2.000 elektrische auto’s op de Nederlandse wegen reden, reden er eind 2024 al ruim 558.000 rond. Elektrische auto’s ontwikkelen zich snel. Er komen goedkopere modellen op de markt en nieuwe auto’s hebben vaak een grotere actieradius: je kunt er verder mee rijden. Een elektrische auto is veruit de groenste auto, groener dan een diesel- of benzineauto.
Elektrisch rijden is beter voor de luchtkwaliteit in steden. Er komt namelijk geen fijnstof (PM10) en stikstofoxide (NOx) uit de uitlaat. Dat is een groot voordeel in de stad en langs drukke wegen, waar de luchtkwaliteit vaak slecht is. Ook komt er minder fijnstof vrij door slijtage van de remmen en banden bij elektrische auto’s. Fijnstof kan op verschillende manieren vrijkomen tijdens het rijden. Fijnstof komt bij benzine- en dieselauto’s deels uit de uitlaat. De meeste fijnstof voor autorijden komt niet uit de uitlaat. Deze fijnstof komt vrij bij de productie van brandstof (benzine, diesel) of elektriciteit en door slijtage: van de banden, remmen en het wegdek.
Wat betreft de banden en de remmen wordt vaak gedacht dat een elektrische auto vanwege het zwaardere gewicht meer slijtage heeft en dus meer fijnstof uitstoot dan een brandstofauto. Omdat elektrische auto’s vooral regeneratief remmen, komt er fors minder stof vrij dan bij brandstofauto’s. Regeneratief remmen betekent dat de auto tijdens het remmen (op de motor) de accu oplaadt. Alleen als er lang en hard geremd wordt, worden de remschijven gebruikt en komt er fijnstof vrij. De fijnstof van elektrische auto’s komt vooral door slijtage van de banden. Vaak zijn elektrische auto’s zwaarder dan vergelijkbare brandstofauto’s en slijten de banden daardoor wat sneller.
Elektrische auto’s hebben ook als voordeel dat er geen stikstofoxide (NOx) uit de uitlaat komt. Net als fijnstof is stikstofoxide slecht voor de luchtkwaliteit en gezondheid. Elektrische voertuigen zijn stiller. Dit scheelt geluidsoverlast.
Aanschaf en Gebruik
Een elektrische auto heeft een accu (batterij) die je moet opladen. Dat kan met een laadpaal thuis, bij jou in de buurt of onderweg. Bij de meeste laadpalen laad je een nieuwere elektrische auto in vijf uur voor zo'n 250 kilometer bereik op. Echt snél laden kan langs de openbare weg bij een snellaadpunt: daarmee is de accu in 30 minuten tot 80% vol. Je bent dan sneller weer onderweg, maar snelladen is wel slechter voor de levensduur van de batterij en is duurder dan een gewone laadpaal. Lees meer over het opladen van een elektrische auto.
Lees ook: Elektrisch rijden: private lease
Thuisladen kun je met slimme apparatuur zo inrichten dat er maximaal gebruik wordt gemaakt van duurzame en goedkope stroom. Over de batterij van de elektrische auto zijn veel vragen: hoe groen is die eigenlijk? Voor de productie van de accu is energie nodig. Maar zelfs als je dat meerekent, is een elektrische auto beter voor het klimaat dan een auto op diesel of benzine. Er zijn ook kostbare grondstoffen nodig voor de accu, zoals lithium, grafiet en kobalt. Welk laadpunt past bij jou? Dat hangt af van jouw elektrische auto, gebruik en stroomaansluiting.
Hoe duurzaam is de elektrische auto nou echt?
Een elektrische auto is een slimme investering, en goed voor de toekomst. Hoewel de aanschafprijs vaak hoger ligt dan die van een brandstofauto, bespaar je op de lange termijn flink op gebruikskosten en stoot je veel minder CO2 uit. Dat komt doordat de auto’s efficiënter zijn: ze rijden zuiniger en hebben minder onderhoud nodig. De overheid bepaalt per jaar hoeveel subsidie er beschikbaar is voor de aanschaf van elektrische auto's. Als de pot van een jaar op is, is het voor dat kalenderjaar niet meer mogelijk om subsidie aan te vragen.
Een vakantie met de elektrische auto is goed te doen. Nieuwere modellen kunnen steeds vaker het extra gewicht van een caravan of fietsenrek aan. Daarnaast komen er steeds meer laadpalen in Europa bij. De afgelopen jaren zijn er veel hybride auto’s op de markt gekomen: auto’s die deels elektrisch rijden en deels op brandstof. Sommige hebben een stekker (plug-in hybrides en range-extenders), andere alleen een kleine elektromotor die ‘meehelpt’ en die wordt opgeladen met energie die vrijkomt bij het remmen (bijvoorbeeld de Toyota Prius). Hybride auto’s hebben zeker klimaatvoordeel ten opzichte van gewone benzineauto’s of diesels: ze stoten minder CO2, stikstofoxiden (NOx) en fijnstof uit.
Een objectieve vergelijking van elektrische auto’s die nu en straks op de markt zijn, vind je op EV-database.nl. Andere geïnteresseerden in elektrisch rijden ontmoeten of een vraag stellen aan een helpdesk?