De sluiting van de Ford-fabriek in Genk in 2014 was een ingrijpende gebeurtenis met verstrekkende gevolgen voor de lokale gemeenschap en de economie van Vlaams-Limburg. De fabriek, gelegen in het industriële centrum van Vlaams-Limburg, sloot zijn deuren, waardoor ongeveer 4500 mensen hun baan verloren. Bovendien kwamen nog eens 5500 banen bij toeleveranciers op de tocht te staan. In dit artikel worden de redenen achter deze sluiting en de impact ervan op de regio onderzocht.
Genk was op economisch gebied de derde belangrijkste stad van Vlaanderen, voornamelijk vanwege de drie steenkoolmijnen die zich vroeger in het dorp bevonden. De eerste mijn sloot in 1966, de overige twee in de jaren tachtig. Sluiting van de mijnen was destijds een ramp voor de inwoners van het dorp, aangezien velen direct of indirect, hun baan te danken hadden aan de steenkoollagen in de Genkse grond.
Ford Genk fabriek in 2013
Redenen voor de Sluiting
Enkele weken voordat de fabriek daadwerkelijk dicht ging kondigde de directie van Ford Genk aan dat de fabriek in 2014 definitief zou worden gesloten. De hoop dat de fabriek in afgeslankte vorm zou openblijven, bleek ijdel.
Ford wijt de sluiting uiteraard aan de crisis. De wereldwijde vraag naar auto’s is afgenomen… Overproductie… Bla, bla, bla! En dat zal voor een deel ook wel zo zijn, maar een terugval in de vraag is meestal geen reden om een fabriek meteen maar dicht te gooien. Een terugval in de winst of het niet meer maken van winst - het voornaamste doel van elke commerciële onderneming - is wél een reden.
Lees ook: Ford Garages: Nederland en Antwerpen
Ford stopt dan ook niet met de productie van Ford Mondeo’s (het model dat in Genk wordt geproduceerd), maar de productie ervan wordt verplaatst naar Valencia, waar de lonen immers stukken lager en de winstmarges dus stukken hoger zijn. Wat nou crisis! Zo’n ingrijpende sluiting en overplaatsing verzin je niet eventjes als de vraag afneemt.
Reacties en Acties
Om deze sluiting tegen te houden - en, wanneer sluiting onvermijdelijk blijkt, er een zo goed mogelijke ontslagregeling uit te slepen - organiseren de grote Vlaamse bonden verschillende acties tegen Ford. Met oog op het laatste is ook de fabriek bezet. Deuren zijn dichtgelast om te voorkomen dat de directie de machines en de reeds geproduceerde auto’s uit de fabriek zal verwijderen, om zo sterker te staan in de onderhandelingen.
Naast de bezetting stonden er nog meer acties gepland. Vorige week zijn zo’n twee honderd boze Ford-werknemers naar Keulen afgereisd om verhaal te halen bij de directie van Ford Europa.
De poort van de fabriek was gebarricadeerd met twee uitgebrande auto’s met daar tussenin een grote container waarin een vuur werd gestookt. De poort was versierd met vlaggen van de bonden en een enkele zwarte vlag. Voor de poort stonden verschillen tenten van de vakbonden om de stakers/bezetters van koffie en voedsel te voorzien.
De solidariteitsmars begon om half één en eindigde een dik uur later bij de voormalige mijn Winterslag, waar speeches en muziekoptredens werden gehouden. Tijdens de voettocht door het centrum - een veel te korte route met weinig publiek - liepen we in één blok en werden er van achter onze spandoeken leuzen gescandeerd en honderden pamfletten uitgedeeld aan de duizenden mensen die op de demonstratie waren afgekomen.
Lees ook: Kuga Problemen en Oplossingen
Ondanks het gematigde karakter van de demonstratie was het een hele inspirerende middag. Het was goed om te zien dat er anarchisten uit verschillende landen waren met hun eigen verhaal over de sluiting van de fabriek. Flyers werden gretig aangepakt en velen reageerden positief op ons verhaal.
Volgens de logica van het kapitalisme moet deze fabriek het loodje leggen en zich verplaatsen naar het buitenland. En in die zin is de strijd voor het openhouden van de fabriek dan ook een reeds verloren strijd.
Limburgs benefietconcert voor stakerspiketten Ford Genk
Mogelijke Oplossingen en Toekomstperspectieven
Een goede ontslagregeling zal ook een opluchting zijn voor de mensen die hun baan kwijtraken. De mensen die nu worden ontslagen zijn de producenten, niet de managers, directeurs of aandeelhouders. Het zijn de werknemers die de machines bedienen en auto’s in elkaar zetten. Zij hebben dus in elk geval de kennis en de vaardigheden die nodig zijn om de fabriek open te houden. Maar of het in hen opkomt? En als zij daar voor kiezen, hoe dan verder?
Noch de directie van Ford - wat voor zwijnen het ook zijn - noch de crisis, maar het kapitalisme zelf is de oorzaak van dit aanstaande sociale drama in Genk. En noch Ford, noch de bonden zullen hier iets aan kunnen veranderen. Dat kunnen alleen de mensen zelf!
Impact op de Werkgelegenheid
De sluiting van Ford Genk had een aanzienlijke impact op de werkgelegenheid in de regio. Hieronder een overzicht van de directe en indirecte gevolgen:
Lees ook: Verlaten Ford garage
| Type Werkgelegenheid | Aantal Banen |
|---|---|
| Directe banen bij Ford Genk | 4500 |
| Indirecte banen bij toeleveranciers | 5500 |
| Totaal | 10000 |
Deze cijfers tonen aan dat de sluiting niet alleen de werknemers van Ford zelf trof, maar ook een breed scala aan bedrijven en werknemers in de toeleveringsketen.