Veiligheid is een basisvoorwaarde voor een prettige en leefbare samenleving. Geluidsoverlast door auto-uitlaten kan een serieuze verstoring van de leefomgeving vormen. Dit artikel beschrijft de procedure voor het melden van dergelijke overlast in Nederland, de relevante wetgeving en de mogelijkheden voor handhaving.
Wettelijke Regels en Eisen
Het voertuigreglement omschrijft waaraan een uitlaat moet voldoen: Vrij vertaald komt het erop neer dat de uitlaat over de hele lengte gasdicht moet zijn (met uitzondering van afwateringsgaatjes) en dat hij deugdelijk bevestigd moet zijn. Verder moet er vanaf bepaalde bouwjaren een katalysator onder zitten en moeten de uitlaatgassen aan bepaalde emissie-eisen voldoen. NB: bij een diesel hoeft er -ongeacht het bouwjaar- voor de APK geen katalysator aanwezig te zijn.
Er is de laatste tijd veel te doen over geluid en het al dan niet verplicht zijn van een E-keurmerk op (onder anderen) een (sport)uitlaat. Maar is dat wel terecht? Een kleine samenvatting van de wet en regelgeving op dit gebied aangevuld met praktische tips!
Handhaving is gebaseerd op de zogenaamde Permanente Eisen. Hoofdstuk 5 van het Voertuigreglement beschrijft deze permanente eisen. Artikel 5.2.11 gaat over het uitlaatsysteem, geluid en de luchtverontreiniging. Dit is de basis voor de eisen waaraan je uitlaat moet voldoen!
Personenauto’s mogen in de nabijheid van de uitmonding van het uitlaatsysteem geen hoger geluidsniveau produceren dan de waarde die voor het voertuig is vermeld in het kentekenregister, vermeerderd met 2 dB(A). Personenauto's met een toegestane maximummassa van niet meer dan 3.500 kg waarvoor geen waarde als bedoeld in het derde lid is vermeld, mogen in de nabijheid van de uitmonding van het uitlaatsysteem geen hoger geluidsniveau kunnen produceren dan 95 dB(A) bij een toerental van 3.500 min-1 voor zover het betreft een personenauto met een verbrandingsmotor met elektrische ontsteking en 95 dB(A) bij een toerental van 2.000 min-1 voor zover het betreft een personenauto met een verbrandingsmotor met compressieontsteking. Personenauto's met een toegestane maximummassa van meer dan 3.500 kg mogen in de nabijheid van de uitmonding van het uitlaatsysteem geen hoger geluidsniveau kunnen produceren dan 95 dB(A) bij een toerental van 1.500 min-1.
Lees ook: Hoe auto afschrijving berekenen?
De uitlaat en de APK: geluid en aantal dempers zijn geen APK-keuringspunten. Zie het kader De uitlaat en de APK. Voor wat de handhaving (“oom agentâ€) betreft ligt het verhaal iets anders. Volgens het voertuigreglement (zie kader ) moet een personenauto blijven behoren tot een goedgekeurd type….. Vrij vertaald betekent dit dat hij ook moet blijven voldoen aan de geluidseisen van het goedgekeurde type, oftewel: STIL.
Auditieve controle: Het geluidsniveau moet worden gemeten met gebruikmaking van een geluidsniveaumeter, een kalibratiegeluidsbron en een toerenteller. De apparatuur moet voldoen aan de eisen in hoofdstuk 8 van de regeling. Bij het meten van het geluidsniveau worden de meetcondities, bedoeld in artikel 31, in acht genomen. Het proefterrein mag niet blootstaan aan sterke akoestische storingen. Binnen deze rechthoek mogen zich geen personen of voorwerpen bevinden die niet noodzakelijk zijn voor de meting. De waarden die door de geluidsniveaumeter voor het omgevingsgeluid en de wind worden aangegeven, moeten ten minste 10 dB(A) lager zijn dan het geluidsniveau dat in het kentekenregister is vermeld. Dit wordt gecontroleerd door vaststelling van het achtergrondgeluidsniveau voor en na de meting.
Meetprocedure
Om vast te stellen of een auto teveel geluid maakt, staat er in de wet een nauwkeurig omschreven meetprocedure: de meting moet gebeuren met een gekalibreerde geluidsniveaumeter met voldoende ruimte om de auto op een geschikte ondergrond en met niet teveel achtergrondlawaai (zie kader Het meten van uitlaatgeluid). Bovendien moet worden gemeten met een bedrijfswarme motor en bij stilstaande auto. OP HET GEHOOR VASTSTELLEN DAT EEN AUTO TE LUID IS VOLDOET DUS NIET AAN DE MEETPROCEDURE!
De afwijking tussen het geluidsdrukniveau van de kalibratiegeluidsbron en de aanwijzing van de geluidsniveaumeter mag niet groter zijn dan 1 dB(A). Indien deze waarde bij de aanvangscontrole wordt overschreden moet de geluidsniveaumeter zodanig gejusteerd worden dat wel aan deze eis wordt voldaan. De hoofdgevoeligheidsas van de microfoon loopt evenwijdig aan het wegdek en vormt een hoek van niet minder dan 35° en niet meer dan 55° met het loodrechte vlak waarin de emissierichting van de uitlaatgassen ligt. Indien het uitlaatsysteem meerdere uitmondingen heeft die zijn aangesloten op eenzelfde geluidsdemper waarvan de middelpunten niet meer dan 0,30 m van elkaar zijn verwijderd, is de microfoon gericht op de uitmonding die zich het dichtst bij de omtrek van de personenauto, bedrijfsauto of bus of zich het hoogst boven het wegdek bevindt.
Het toerental van de motor wordt op de waarde gebracht die in het kentekenregister voor de betreffende personenauto, bedrijfsauto of bus is vermeld. Indien het kentekenregister geen toerental vermeld, wordt de motor van de personenauto, bedrijfsauto of bus met een toegestane maximummassa van niet meer dan 3.500 kg op 3.500 min-1 gebracht voor zover het betreft een voertuig met een verbrandingsmotor met elektrische ontsteking en op 2.000 min-1 voor zover het betreft een voertuig met een verbrandingsmotor met compressieontsteking. Na het bereiken van de in onderdeel f vermelde waarde wordt het gaspedaal snel losgelaten.
Lees ook: Vind de perfecte autodealer in Huizen
Het proefterrein mag niet blootstaan aan sterke akoestische storingen. Hieraan wordt voldaan indien het oppervlak van het terrein bestaat uit beton, asfalt, tegel sof een vergelijkbaar hard materiaal. Het proefterrein moet minimaal de afmetingen van een rechthoek hebben waarvan de zijden zich op ten minste 3,00 meter afstand van de personenauto bevinden zoals weergegeven in figuur 4. Binnen deze rechthoek mogen zich geen personen of voorwerpen bevinden die niet noodzakelijk zijn voor de meting. De personenauto wordt op zodanige wijze binnen de rechthoek geplaatst dat de microfoon zich op ten minste 1.00 meter afstand van eventueel aanwezige trottoirbanden bevindt. De waarden die door de geluidsniveaumeter voor het omgevingsgeluid en de wind worden aangegeven moeten tenminste 10dB beneden het geluidsniveau zijn gelegen dat in het kentekenenregister wordt vermeld. Dit wordt gecontroleerd door vaststelling van het achtergrondgeluidsniveau voor en na de meting. De microfoon van de geluidsmeter mag van een passende windkap worden voorzien mits rekening wordt gehouden met de invloed daarvan op de gevoeligheid van de microfoon. Voor aanvang van de meting moet de motor van de personenauto op bedrijfstemperatuur worden gebracht. De meting vindt plaats bij een stilstaande personenauto.
Belangrijk: Op de site van het Bureau verkeers-handhaving OM staat het als volgt omschreven: “In zeer uitzonderlijke gevallen kun je zelfs bekeurd worden doordat die opsporingsambtenaar zelf ziet dat iemand rijdt met een op zijn ervaring als politieagent geschatte snelheid van xx km/h. Dat moet dan wel een veel hogere snelheid zijn dan de ter plaatse geldende maximumsnelheid. Deze situatie komt overigens nauwelijks voor. “ Analoog hieraan zou een agent wellicht ook een bekeuring kunnen uitschrijven als hij je 7 straten van te voren aan hoort komen. Ook zou een agent wellicht wel je papieren kunnen innemen op grond van het vermoeden dat de auto niet voldoet aan het voertuigreglement. In dat geval moet je of binnen 4 weken op het bureau aan komen tonen dat je auto wel aan de eisen voldoet, of -als de politie het zelf niet kan vaststellen - worden je papieren doorgestuurd naar de RDW.
Conclusies
Voor wat de APK betreft moet een uitlaat gasdicht en deugdelijk bevestigd zijn. Voor diesels is de katalysator niet verplicht. Wel moet de auto voldoen aan de emissie-eisen. Er is geen feitcode in de wet Mulder voor het ontbreken van een e-keurmerk op een uitlaat. In gewoon Nederlands: daar kun je dus geen bekeuring voor krijgen! (En mocht je hem wel krijgen, dan dien je een gemotiveerd beroepsschrift in. Bij een bekeuring voor “te veel uitlaatgeluidâ€, vastgesteld op “het gehoorâ€, heeft een beroepsschrift een reële kans als niet gaat om extreem geluid. Bij het vaststellen is dan immers niet de wettelijk procedure gevolgd, en het zonder meetmiddelen vaststellen van een niet overduidelijke overschrijding is zeer discutabel. Ook als de auto bij de “meting†niet op bedrijfstemperatuur was, is dat zeker een punt om een in beroepschrift te vermelden; dit is immers ook vereist bij een officiële meting.
Handleiding voor beginners over het modden van uitlaatsystemen!
Meldingsprocedure
Als u overlast ervaart van een auto-uitlaat, kunt u dit melden bij verschillende instanties:
- Gemeente: Veel gemeenten hebben een afdeling die zich bezighoudt met handhaving van de openbare orde en milieuoverlast. Zij kunnen boa’s (buitengewoon opsporingsambtenaren) inzetten om de situatie te beoordelen en eventueel actie te ondernemen.
- Politie: Bij ernstige en herhaaldelijke overlast kunt u de politie inschakelen. Zij kunnen een proces-verbaal opmaken en de overtreder aanspreken of beboeten.
Het is belangrijk om bij uw melding zoveel mogelijk details te vermelden, zoals:
Lees ook: Elektrische Auto Pechhulp
- Kenteken van het voertuig
- Plaats en tijdstip van de overlast
- Omschrijving van de overlast (bijvoorbeeld harde knallen, constant lawaai)
- Eventuele foto’s of video’s als bewijs
Rol van de Boa
De boa’s (buitengewoon opsporingsambtenaren) van de afdeling Toezicht en Handhaving dragen bij aan een gezonde, leefbare en veilige stad. Die wijk(en) kennen ze als hun broekzak. Ze zijn gastheer en -vrouw van de wijk. Ze zijn zichtbaar, makkelijk benaderbaar en werken met hart voor de stad. Als het nodig is, treden boa's op. Ze spreken mensen aan op hun gedrag en waar nodig schrijven ze boetes uit. In tegenstelling tot de politie, brandweer en ambulance is de boa is geen zogenaamde first responder.
Volgens het beleid van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) dragen boa’s een standaard handhaving-uniform. Boa’s treden op tegen verkeerd aangeboden huis- en bedrijfsafval. Wie huis- of bedrijfsafval verkeerd aanbiedt, kan een boete krijgen. Alleen inwoners van Helmond mogen in Helmond huis- of bedrijfsafval aanbieden ter inzameling. Boa’s van de gemeente Helmond controleren of u uw huis -of bedrijfsafval op de juiste manier aanbiedt. Zij mogen vuilzakken openmaken, controleren, hier adresgegevens uithalen en meenemen.