Een heupoperatie kan noodzakelijk zijn als u veel pijn heeft of als uw heup erg stijf is, vaak veroorzaakt door artrose. Na de operatie is het belangrijk om te weten wanneer u weer veilig kunt autorijden. Hieronder vindt u richtlijnen en adviezen om u te helpen bij deze beslissing.
Wat houdt een heupoperatie in?
Bij een totale heupvervanging worden beide gewrichtsuiteinden van de heup (de kop en de kom) verwijderd en vervangen door een kunstheup, ook wel prothese genoemd. De prothese bestaat uit een nieuwe heupkom en een nieuwe heupkop die precies in elkaar passen. De kop zit aan een steel die stevig in het bot van het dijbeen wordt vastgezet. De heupkom wordt stevig in het bekken vastgezet. Door het gladde oppervlak van de prothese kunt u de heup weer soepel en zonder pijn bewegen.
De meest voorkomende reden voor het plaatsen van een nieuwe heup is artrose. De slijtage van het gewricht veroorzaakt pijn en ongemak. Na vervanging van de heup door een prothese kan het gewricht weer makkelijker bewegen en heeft u geen pijn meer.
Voorbereiding op de Operatie
Nadat de orthopedisch chirurg samen met u heeft besloten te opereren, komt u op een opnamelijst. We adviseren u om tijdens de wachttijd goed in beweging te blijven. Dit is goed voor het heupgewricht, maar zorgt er ook voor dat u in goede conditie blijft zodat u na de operatie sneller herstelt.
De MyMobility-app helpt u voor uw operatie en tijdens het herstelproces (na de operatie). De MyMobility-app vertelt welke oefeningen u wanneer moet doen en houdt bij hoe dit gaat. Ook geeft de app af en toe een vragenlijst die u kunt invullen waarmee uw herstel wordt gemeten.
Lees ook: Hoe auto afschrijving berekenen?
Na uw operatie moet u herstellen. U kunt niet meteen weer alles zelf doen. Het is verstandig om vóór uw opname zaken te regelen, zoals:
- Wie doet het huishouden?
- Welke aanpassingen in huis zijn er nodig?
- Welke hulpmiddelen hebt u nodig?
Het is belangrijk om vooraf hulp te regelen, dat geeft u rust tijdens uw opname en bespoedigt het ontslag naar huis. Maak daarom alvast afspraken met familie en vrienden die u na uw ontslag waar nodig kunnen ondersteunen.
Vooraf dient u een aantal hulpmiddelen te regelen. De meeste middelen kunt u huren bij de thuiszorgwinkel in uw regio:
- Krukken.
- Beugels bij het toilet geven extra steun bij het gaan zitten en opstaan.
- Toiletverhoger: doordat u hoger zit vermindert het uit de kom schieten van de heupkop.
- Antislipmat in de douche; hiermee vermindert u het risico op uitglijden.
- Speciale (lange) schoenlepel.
- Een ‘helpende hand’: dit is een grijper aan een lichtgewicht stok, waarmee u makkelijk dingen kunt oprapen zonder te bukken.
De Operatie
Op de dag van de operatie komt u naar het ziekenhuis naar de opnamezaal. Voor de operatie krijgt u 2 tabletten paracetamol van elk 500 mg die u met een beetje water inneemt. Dit is om voor de operatie al te starten met pijnmedicatie.
Bij een totale heupvervanging worden beide gewrichtsuiteinden van de heup (de kop en de kom) verwijderd en vervangen door een kunstheup; de prothese.
Lees ook: Vind de perfecte autodealer in Huizen
De prothese bestaat uit een nieuwe heupkom en een nieuwe heupkop die precies in elkaar passen. De kop zit aan een steel die stevig in het bot van het dijbeen wordt vastgezet. De heupkom wordt stevig in het bekken vastgezet. Hierna controleert de chirurg of beide delen van de prothese perfect in elkaar vallen. Door het gladde oppervlak van de prothese kunt u de heup weer soepel en zonder pijn bewegen.
De operatie duurt ongeveer 1,5 uur.
Na de Operatie
Na de operatie gaat u naar de uitslaapkamer. Hier blijft u totdat alle controles laten zien dat uw toestand stabiel is. Hierna wordt u naar de verpleegafdeling van de Orthopedie gebracht. Als u hier aankomt, heeft u een infuus voor de toevoer van vocht en een pleister op de wond.
U gaat 3 tot 4 uur na de operatie onder begeleiding van de fysiotherapeut uit bed. U mag het geopereerde been volledig belasten. De therapie bestaat uit het lopen op de kamer met een loophulpmiddel en leren op een goede manier in en uit bed/stoel gaan (transfers oefenen).
Tijdens de opname leert u uzelf te injecteren met een anti-trombosemiddel (Fraxiparine®). Na uw ontslag uit het ziekenhuis krijgt u de injecties mee en injecteert u zichzelf nog ongeveer vijf weken.
Lees ook: Elektrische Auto Pechhulp
De criteria voor ontslag zijn:
- Een droge wond of een minimaal lekkende wond. U krijgt hiervoor instructies.
- De pijn is houdbaar in rust en tijdens beweging.
- U kunt weer zelfstandig lopen, traplopen, in en uit bed stappen en gaan zitten en opstaan in/uit een normale stoel.
- U kunt de Fraxiparine® zelfstandig injecteren.
Voordat u met ontslag gaat, voert de verpleegkundige met u het ontslaggesprek en krijgt u alle relevante gegevens mee op schrift. U krijgt in elk geval mee:
- Een poliafspraak voor de wondcontrole en het verwijderen van de hechtingen.
- Een poliafspraak voor de controle bij de orthopeed (na 6 weken).
- Een verwijsbrief voor uw fysiotherapeut. U maakt zelf een afspraak met hem/haar.
Wanneer mag u weer autorijden?
Volgens de wet is het niet nadrukkelijk verboden om auto te rijden kort na een heupoperatie, maar het kan wel gevaarlijk zijn. Als u uw kunstheup nog niet goed kan bewegen, kan dat problemen opleveren tijdens het autorijden. Daarom kunt u beter even niet autorijden na uw heupoperatie.
Hoe lang u niet mag autorijden, is afhankelijk van uw persoonlijke situatie. Bespreek dit met uw arts. Hij/zij kan goed inschatten wanneer het voor u weer verstandig is om het autorijden op te pakken.
Het is ook mogelijk om melding te maken bij het CBR. Bijvoorbeeld omdat uw arts adviseert om dit te doen of omdat u zelf twijfelt aan uw rijgeschiktheid. U vult dan een Gezondheidsverklaring in.
Rijgeschiktheid en het CBR
Als u op de Gezondheidsverklaring heeft ingevuld dat u een mogelijke beperking heeft voor het autorijden, start het CBR een onderzoek naar uw rijgeschiktheid.
Het CBR kan de volgende beslissingen nemen:
- Rijgeschikt: U kunt zonder beperkingen rijden.
- Rijgeschikt voor een bepaalde tijd: Uw rijbewijs is tijdelijk geldig en moet opnieuw gekeurd worden.
- Rijgeschikt onder voorwaarden: U kunt rijden mits u aan bepaalde voorwaarden voldoet, zoals aanpassingen aan de auto.
- Ongeschikt: U mag niet autorijden.
In de meeste gevallen zult u bij een kunstheup niet ongeschikt worden verklaard, maar het is wel mogelijk. Waarschijnlijker is dat u rijgeschikt wordt verklaard.
Praktische Voorwaarden voor Autorijden
OCON heeft een praktisch advies geformuleerd op basis van de meest recente wetenschappelijke onderzoeken:
- Linker heupprothese: Vanaf 2 weken (14 dagen) na de operatie kan het autorijden weer worden hervat, mits u voldoet aan onderstaande praktische voorwaarden.
- Rechter heupprothese: Vanaf 4 weken (28 dagen) na de operatie kan het autorijden weer worden hervat, mits u voldoet aan onderstaande praktische voorwaarden.
Praktische voorwaarden:
- U kunt de geopereerde heup volledig belasten.
- U heeft een goede controle over beide benen.
- U ervaart uw pijn en beweeglijkheid van uw heup als voldoende verbeterd.
- U gebruikt geen door OCON voorgeschreven medicatie meer die de rijvaardigheid negatief beïnvloedt, in het bijzonder morfine medicatie (zoals Tramadol, Oxycontin, Oxocodon/Oxynorm) of slaapmedicatie.
Verzekering
Uw orthopedisch chirurg kan niet beoordelen/bepalen of u verzekerd bent wanneer u besluit aan het verkeer deel te nemen. Voor het beantwoorden van die vraag dient u contact op te nemen met uw eigen verzekeringsmaatschappij. Verzekeraars hanteren namelijk verschillende polisvoorwaarden en deze kunnen afwijken van de wettelijke uitgangspunten en aangereikte praktische advies.
Revalidatie en Herstel
De revalidatie na een heupoperatie duurt gemiddeld 3 maanden. De eerste 4 tot 6 weken zijn meestal nog hulpmiddelen nodig bij het lopen. Na 2 maanden kunt u de meeste dagelijkse dingen weer doen.
Tips voor een Goed Herstel
- Blijf bewegen: Loop met krukken of een rollator zoals je geleerd hebt van de fysiotherapeut.
- Vermijd bepaalde bewegingen: Buk niet en draai je been met kunstheup niet met de knie naar binnen.
- Volg adviezen op: Luister naar de adviezen van de fysiotherapeut en de arts.
- Wees geduldig: Fietsen en autorijden kan pas als je je been met de kunstheup goed kunt gebruiken. Dit duurt meestal 6 weken of langer.
Aanpassingen in Huis
Het is belangrijk om uw huis aan te passen om het herstel te vergemakkelijken. Enkele aanpassingen zijn:
- Verwijder losliggende kleden om uitglijden te voorkomen.
- Zorg voor een hoge stoel met armleuningen waar u makkelijk op kunt zitten en op kunt staan.
- Zorg dat uw bed minstens tot kniehoogte komt.
Complicaties en Wat te Doen
Hoewel complicaties zeldzaam zijn, is het belangrijk om te weten welke risico’s er zijn en wat u moet doen als er een complicatie optreedt. De meest voorkomende zijn:
- Infectie: Neem bij elke infectie contact op met uw huisarts en vertel hem/haar dat u een kunstgewricht heeft.
- Heupluxatie: Vermijd diepe buigingen en het naar binnen draaien van het geopereerde been.
Bel direct de arts in het ziekenhuis of de huisartsen-spoedpost als je een klik in je heup voelt met veel pijn.
Uit bed opstaan na een heupoperatie - Ziekenhuis Gelderse Vallei
Samenvatting
Autorijden na een heupoperatie vereist zorgvuldige overweging en overleg met uw arts. Het is cruciaal om uw herstelproces te volgen, de praktische voorwaarden in acht te nemen en te luisteren naar uw lichaam. Door de juiste stappen te nemen, kunt u veilig en verantwoord weer deelnemen aan het verkeer.
| Stap | Actie |
|---|---|
| 1 | Bespreek met uw arts wanneer u weer veilig kunt autorijden. |
| 2 | Vul een Gezondheidsverklaring in bij het CBR indien nodig. |
| 3 | Volg de praktische voorwaarden van OCON. |
| 4 | Neem contact op met uw verzekeringsmaatschappij om uw polisvoorwaarden te controleren. |
| 5 | Blijf uw revalidatieprogramma volgen en luister naar uw lichaam. |