Chiptuning is tegenwoordig big business. Vroeger gingen we in de weer met andere inlaatspruitstukken, nokkenassen, grotere kleppen en uitlaten, tegenwoordig kun je vaak meer vermogenswinst behalen door simpele chiptuning. Het is het opnieuw programmeren van de software van de motor.
In veel gevallen krijg je garantie en beloven ze een lager verbruik. Dat klinkt als een win-win-win-situatie. Je zou wel gek zijn om met een standaardmotor te blijven rijden, nietwaar? Daarom duiken we in dit artikel even dieper in de materie. Niet alleen wat chiptuning is, maar ook wat de eventuele valkuilen zijn en waar je op moet letten.
Over het algemeen is Nederland een geweldig land voor chiptuning: de auto’s worden hier over het algemeen goed onderhouden, de temperaturen zijn relatief laag, alles is vlak en de brandstoffen zijn vaak van prima kwaliteit. Toch zijn er wel een paar dingen waar je even op moet letten.
In principe kun je elke auto met een ECU aanpassen, mits de tuner de software kan kraken. Of het zin heeft, is een tweede.
Chiptuning uitleg
Wat is Chiptuning?
Moderne turbomotoren worden aangestuurd door een ECU (Electronic Control Unit of Engine Control Unit). Door maatwerk software in deze ECU te plaatsen, waarbij brandstofhoeveelheid, turbodruk en injectie worden afgesteld, kan het vermogen met 25-30% worden verhoogd. De originele software wordt voor de eerste keer gelezen, aangepast en teruggezet in het geheugen van de ECU.
Lees ook: Diepgaande Analyse van Mercedes Chiptuning
Vaak gebruiken chiptuners een dynamometer om het vermogen voor en na de chiptuning te meten. Bijvoorbeeld een BMW 118d op reels getuned door een tuner. Het voordeel van afstellen via de OBD interface is dat niet alles gedemonteerd hoeft te worden. De OBD-connector bevindt zich meestal ergens in of onder het bedieningspaneel. U kunt uw auto dus ook heel eenvoudig opnieuw kalibreren.
Naast chiptuning door middel van kaartoptimalisatie is het ook mogelijk om de ECU te "tricken" met een zogenaamde "Powerbox". Deze schakelkast bevindt zich tussen de generatoren en de ECU en verzendt daarom andere motormanagementgegevens dan de generatoren zelf aangeven. Het motormanagement reageert hier bijvoorbeeld op: verhoog de hoeveelheid brandstof of verhoog de druk, en op die manier krijgt u meer vermogen.
Een powerbox is als een externe ECU, maar dan (veel) simpeler. In principe fopt deze enkele waarden die de ECU binnenkrijgt, zodat de motor meer brandstof gaat inspuiten. Ideaal is het nooit, wel goedkoop en eenvoudig te plaatsen en verwijderen.
Bij een non-turbo motor is de winst na chiptuning meestal klein (enkele procenten) en wordt daarom niet vaak uitgevoerd. Om marketingredenen worden steeds vaker dezelfde motoren met verschillende capaciteiten in één automodel aangeboden en is alleen de manier waarop de motor wordt aangestuurd anders. Dit noemen we OEM-tuning.
Het voorbeeld dat hier gegeven wordt is de Volvo 2.D 5-cilinder dieselmotor met 163pk en 30Nm. Dit is hetzelfde als de D5 met 185pk en 00Nm, maar "gereduceerd" naar een lager vermogen en kan dus veilig worden afgestemd op zijn "oorspronkelijke" vermogen. Of Volkswagen's 1.0 T (F) SI-motor, met 95 pk, 110 of 115 pk.
Lees ook: Gerenommeerde Opel chiptuning
Bij atmosferische motoren (dus zonder turbo) valt er meestal niet veel te winnen, tenzij het een teruggetunede motor is. De motor van de Up is leverbaar met 60 of 75 pk. Beide kunnen worden getuned naar 85 pk. Vanaf 60 pk is die 25 pk extra wel lekker. Vaak zit het extra vermogen wel alleen boven in het toerenbereik.
Bij een motor met drukvulling (dus met turbo of supercharger) is er vaak meer mogelijk. Bij een teruggetunede (geknepen) motor met turbo al helemaal. Denk aan de Audi A4 1.8 TFSI (122 pk) of BMW 325d (204 pk), daarbij kun je zo 100 pk extra krijgen.
Met de moderne turbomotoren is er meestal een winst te realiseren van zo’n 30 tot 50 pk aan vermogen en 50 tot 100 Nm aan trekkracht. In sommige gevallen ligt dat flink hoger, in andere gevallen lager. De chiptuner in kwestie kan dat van tevoren aangeven wat er ongeveer mogelijk is.
In principe is dat de grootst mogelijke verzonnen onzin. Er is namelijk geen vaste definitie voor. In verband met chiptuning spreekt men geregeld over ‘Stage 1’ of ‘Stage 2’.
Let dus goed op, want omdat er geen vaste definitie is of keurmerk, kan iedereen de naam geven die ze willen. Sommige tuners noemen stage 1 de ECU aanpassen en stage 1,5 met een rollenbanktest. Dat is natuurlijk kolder, maar strikt genomen niet verboden. Laat dat hele ‘stage’-verhaal links liggen. Benoem aan de tuner welke modificaties je hebt en dan kan hij daar de tuning op aanpassen.
Lees ook: Startkabels gebruiken
Vaak eisen kenners dat ze chiptuning op maat wensen. Ondanks dat de eigenaren van de auto’s uniek zijn, zijn de motoren dat natuurlijk niet. Chiptuning op maat bij een motor die verder standaard is, gaat niet zo’n verschil maken.
Wil je meer vermogen en heb je aanpassingen gedaan? Dan is chiptuning op maat wel aan te raden. Zeker als je verregaande modificaties hebt. Maak je geen illusies, de basis voor de tuning is bijna altijd al lang gelegd. Het is meer het op smaak afstellen ervan.
Als jij een Golf V GTI hebt met een grotere turbo en intercooler, zijn er voldoende tuners die daar al een geschikte file voor hebben liggen en die iets op jouw motor afstemmen. Dat is het maatwerk.
Nadelen van Chiptuning
Er zijn talloze autobezitters die hun auto hebben laten tunen en er jaren probleemloos mee rondrijden. Er zijn echter ook negatieve aspecten aan chiptuning en deze worden niet altijd genoemd door de chiptuningbedrijven.
Met chiptuning elimineert u de marge die fabrikanten hanteren om ervoor te zorgen dat de motor onder alle omstandigheden (zwaar) adequaat werkt en een lange levensduur heeft. Een krachtigere motor legt meer druk op de transmissie als u dat vermogen daadwerkelijk gebruikt. In dit geval kunnen de onderdelen sneller verslijten.
Daarnaast hebben deze componenten ook bepaalde toleranties, bijvoorbeeld de hoeveelheid koppel die de koppeling, het tweedelig vliegwiel of de versnellingsbak aan kan. Als deze marge wordt overschreden of onderdelen al versleten zijn, zullen problemen sneller optreden na chiptuning.
Fabrikanten houden graag marges om zeker te weten dat de auto onder elke omstandigheden goed werkt, dus ook met de slechtste benzine of bij temperaturen van -40. In Nederland hebben we goede brandstof en geen extreem weer, daarom is chiptuning erg interessant om de motor wat scherper af te stellen.
Elk voordeel heeft zijn nadeel. Dit geldt ook voor chiptuning. Echter zijn er veel fabeltjes over nadelen van chiptuning die we graag uit de wereld willen helpen. Na chiptuning stoot de motor niet meer schadelijke stoffen uit en je motor slijt er ook niet sneller van.
Bij dezelfde rijstijl is de belasting van de motor hetzelfde en is er dus ook niet meer slijtage. Alleen als je het extra vermogen aanspreekt zal de motor zwaarder belast worden, in de praktijk valt dit meestal erg mee.
Garantie en Chiptuning
In veel gevallen krijg je garantie op de tuning, maar dat is niet garantie op de auto! Sterker nog, in bijna alle gevallen vervalt de garantie als je de auto voorziet van chiptuning. In sommige gevallen, zoals bij bepaalde Duitse merktuners, nemen zij de garantie over. Je ziet dat veel mensen wachten totdat de garantie vervallen is voordat ze gaan tunen.
Als u geen door de fabrikant of dealer goedgekeurde tuning-modus gebruikt om uw auto te tunen, verliest u doorgaans uw (fabrieks)garantie. Hierdoor kunt u in gesprek raken bij een aandrijflijnprobleem, zoals zeer snel verslijten van koppeling/vliegwiel, verstopt roetfilter, tankproblemen, etc. versnellingsbak of turbo is opgeblazen. De chiptunergarantie zelf is meestal een softwaregarantie, maar het is juist de hardware die moet worden beschermd.
Ook even goed om op te letten, bij een gechipte auto vervalt ook de garantie op reparaties. Tenslotte is het het raadzaam om een gechipte auto beter te behandelen. Halveer de onderhoudsintervallen van de fabrikant. Maximaal 10.000 kilometer.
Rijd de auto altijd rustig in, dus niet meer dan 2.500 toeren (benzine) of 1.500 toeren (diesel). Laat de motor ook goed afkoelen na intensief gebruik. Tank de best mogelijke brandstof.
Verbruik na Chiptuning
Bij gelijk gebruik kan een auto ietsje zuiniger zijn. Maar ja, als je extra vermogen hebt en dat gaat aanspreken, verbruikt de motor juist meer brandstof. Je hebt het dus zelf in de hand.
De grootste besparingen kun je bereiken door de EGR uit te schrijven, wat geregeld gebeurt in combinatie met chiptuning. EGR staat voor Exhaust Gas Recirculation: dus het hergebruik van warme uitlaatgassen. Dit is gunstig voor een lagere stikstofuitstoot, maar is wel iets slechter voor het verbruik.
De claim dat een auto met chiptuning zuiniger kan worden, is niet per definitie onwaar, maar niet altijd van toepassing.
Bij identiek rijden kan je verbruik lager zijn na het aanpassen van chiptuning. U verbruikt echter ook extra vermogen, gewoon omdat het kan. In dit geval kunt u in uw hoeven voelen dat uw motor meer verbruikt dan aanvankelijk; Er wordt immers meer brandstof ingespoten.
Hieronder een tabel die de voor- en nadelen van chiptuning samenvat:
| Voordelen | Nadelen |
|---|---|
| Meer vermogen en koppel | Hogere slijtage van onderdelen mogelijk |
| Hogere topsnelheid | Verlies van fabrieksgarantie |
| Beter rendement van de motor | Mogelijkheid tot overschrijven van tuning bij software-updates |
| Voordeliger dan een model met een zwaardere motor | Hogere brandstofverbruik bij gebruik van extra vermogen |
| In sommige gevallen lager brandstofverbruik bij gelijkblijvende rijstijl |