Het correct aandraaien van cilinderkopbouten is cruciaal voor een succesvolle motorrevisie. Deze handleiding biedt gedetailleerde informatie over specificaties, herbruikbaarheid van bouten en andere belangrijke overwegingen.
Een goede gewoonte na een revisie is om de kopbouten na warmdraaien na te trekken op het juiste moment en in de juiste volgorde. Meestal is de instructie na 50 draaiuren of zo, maar beter is het om het na de eerste keer goed warmdraaien te doen. En uiteraard weer zoals voorgeschreven is om het na pakweg 50 uur nog eens te doen. Verder is van belang om originele onderdelen te gebruiken, met name de koppakking en uiteraard een goede momentsleutel gebruiken. Dit geldt alleen voor oude typen koppakkingen, nieuwe hoeven niet nagetrokken te worden.
Hoe cilinderkopbouten vast te draaien
Hergebruik van Kopbouten: Rekbouten vs. Normale Bouten
Een veelgestelde vraag is of kopbouten hergebruikt kunnen worden. Het antwoord hangt af van het type bout:
- Rekbouten: Deze bouten rekken uit bij het aandraaien en mogen in principe nooit hergebruikt worden. Ze rekken 1x dat is de eigenschap. En al je losdraait komen ze weer terug op de originele lengte en kun je ze weer gebruiken.
- Normale bouten: Deze bouten kunnen in principe wel hergebruikt worden, mits ze in goede staat zijn.
Het is belangrijk om te weten welk type bouten in uw motor gebruikt worden. Rekbouten worden normaal vastgezet met een aantal graden in plaats van met een aanhaalmoment (in Nm), waarschijnlijk zijn dit dus 'normale' bouten, die je opzich wel zou kunnen hergebruiken.
De rekbout is iets dat nog wel eens met 'moderne' motoren wordt geassocieerd. En hoe modern zijnde Yanmar. Goed punt. Ik kan er niets over vinden voor een Yanmar GM. En de aangeboden kopbouten worden ook niet als zodanig benoemd. Terzijde: er zijn wel herbruikbare rekbouten blijkbaar, maar dan wel bv maximaal 5x herbruiken volgens voorschrift.
Lees ook: Stapsgewijze Cilinderkop Revisie
Als je de rekbouten aandraait, veranderd het totale aanhaalmoment. Bij een draadeind breekt als je pech hebt de boel dan gewoon bij die laatste slag. Het aanhaalmoment van vaste draadeinden is veel lager.
Breekbouten hergebruiken is sowieso een no-go.
Aanhaalmoment Specificaties
Het juiste aanhaalmoment is essentieel voor een goede afdichting van de cilinderkop. De specificaties kunnen variëren per motor. Hieronder een voorbeeld van de Suzuki Swift 1.0:
Het idee is dus dat je eerst alle bouten (van binnenuit) vastzet op 35Nm, daarna alle bouten (van binnen uit) op 55Nm en tot slot alles op 75Nm?
Vaak wordt aangeraden om het aandraaien in meerdere stappen te doen om de druk gelijkmatig te verdelen. De klassieke manier, in drie stappen...30NM, 70NM en dan 100NM draadeind en ring in de olie.
Lees ook: Alles over cilinderkop vlakken
Het in verschillene fasen aandraaien slaat op de eerste keer. (dus niet op het 'natrekken') Om de pakking gelijkmatig te pletten en je kop niet rond te trekken moet je gelijkmatig de druk opvoeren. Altijd van 'binnenuit' beginnen en naar buiten toe werken.
Zoals het nu er uit ziet zijn er 4 gaten mank. Met draadeinden heb je geen rek behalve natuurlijke uitzettings coff. van ijzer/staal, daarom ook mijn gedachte om het aanhaalmoment te verlagen. Wat jij ook schreef... Omdat de rek nagenoeg uit de rekbouten zijn komen de waarden denk ik op hetzelfde neer als met tapeinden, maar het blijft een mix.
Allereerst bedankt voor reactie, ben me ook bewust van de verschillende aanhaalmomenten. Het is belangrijk de bouten droog aantrekt! dwz geen extra vet op de schroefdraad en de boutgaten ff spoelen met remreiniger en een luchtspuit. Met extra vet krijg je een heel ander aanhaalmoment.
Tabel: Aanhaalmomenten Cilinderkopbouten (Voorbeeld)
| Stap | Aanhaalmoment (Nm) |
|---|---|
| 1 | 35 |
| 2 | 55 |
| 3 | 75 |
Belangrijk: Raadpleeg altijd de handleiding van uw specifieke motor voor de correcte aanhaalmomenten en volgorde.
Lees ook: Alles over cilinderkop vlakken in Eindhoven
Maar je hebt in ieder geval een werkplaatshandboek nodig voor de volgorde van aandraaien. Met extra vet krijg je een heel ander aanhaalmoment.
Aanvullende Tips en Overwegingen
- Schroefdraad: Zorg ervoor dat de schroefdraad in de boutgaten schoon en in goede staat is. Boutgaten zijn gecontamineerd, zit speling op het schroefdraad en wij er maar nieuwe bouten indraaien met de opgegeven specificatie`s aanhalen.
- Draadbussen: Overweeg het gebruik van draadbussen als de schroefdraad beschadigd is. Ik gooi het roer om en ga draadbussen toepassen, heb een draaibank en de eerste bus is al klaar. Oude schroefdraad uitboren en nieuwe draadbus erin met locktite en de oude bouten (èèn keer gebruikt) gaan erin met een wat lagere aanhaalmoment. Dan wordt alles gelijkmatig aangetrokken met de originele bouten maar niet op max. Na 1000 km even checken of alles nog naar wens is en beschouwen de rekbout als niet rekbout. Maar goed...draadbussen en dat lijkt me een goed uitgangspunt, maar met of zonder olie dat wil ik aan jullie vragen hoe jullie daar tegen over staan.
- Smering: Gebruik een lichte smering op de bouten, tenzij anders aangegeven. In dit geval wil ik gewoon op zeker spelen en heb een doos al laten opsturen naar Portugal, kosten all in 27 euro. Ik ga de vette bout methode doen en niet rijkelijk de boel insmeren met olie, ook daar is het handboek duidelijk in. Die eerste draadbus is echt een succes en zit perfect kaarsrecht in het uitgeboorde gat.
- Natrekken: Natrekken is niet altijd nodig, maar bij sommige oudere motoren wel aan te raden. Nuouw de 1000 km zit erop nadat de kop erop is gekomen. Nu is het slim om alles weer natrekken lijkt me. een voor een! NIET ALLE BOUTEN LOSGOOIEN EN DAN WEER AANTREKKEN! Maak bout 1 los en trek em aan met 60. Maak bout twee los en trek em weer aan. enz.
Het meest irritante aan het verhaal is dat het onderblok bij een revisiebedrijf heeft gelegen voor nieuwe liners en ook een bout was afgebroken. Heb gevraagd om het blok extra goed na te kijken en zo nodig te repareren. Bout was er uitgefreesd en de M12 bout draaide de werkplaats chef met een grijns erin. Dus eigenlijk had ik mijn tooltje eerder moeten hebben om daar ter plekke een bout vast te zetten met 120 NM, dan was die grijns waarschijnlijk een stuk minder geweest.
Kan het zijn dat het aanraden van aanhalen in 3 fasen het resultaat is van theoretische overwegingen en van proefondervindelijke ervaringen in de loop der jaren? de 1ste vraag is of de kopbouten nog opnieuw moeten aangedraaid worden. In de originele Volvo handleidingen - de "servicemanual"s - vind ik op dit ogenblik daar slechts volgende over terug (in de engelstalige manual versie voor B18A, staat niet op CD van VOD): "...3. Screw the cylinder head bolts lightly ... 4... 5. Run the car for a short distance. Check that the engine is running well and adjust the valve clearances. In andere beschrijvingen daarentegen spreekt men dan wel van opnieuw aanspannen. terug aan. Regel ook de klespeling opnieuw." Volgens mijn interpretatie van deze beschrijving van aanspannen, moet opnieuw aanspannen gebeuren bij WARME motor.
De plaatselijke garage sprak echter net als Niek over koud natrekken. Niek, hoe kijk jij hier met al je ervaring tegenaan? de 3 beschreven stappen aangeraden door Volvo's"Design Engineers". hoeveel kg (enkele tons?) kan wel aan 1 zo'n bout opgehangen worden?, en er zijn er 10! gevolgd, dan kan er kan weinig verkeerd gaan met onze PVs, AMs, P1800s, etc.
Ik heb de laatste keer ook het advies uit een engelstalig handboek overgenomen, en een blokje omgereden voor ik de kop natrok. Eerst een kwartslag los, en dan met 9 aantrekken sprak het boek.
Dus gelijk even een nieuwe bestellen. Dan maar naar het afbraakcentrum. Xantia? Nee, dat hebben we allemaal opgeruimd, dat is verleden tijd.