Het ministerie van Defensie ondervindt problemen met de hoogte van recent aangeschafte vrachtwagens. Het gaat om vrachtwagens van het type Scania Gryphus, in combinatie met een speciale container. Deze voertuigen blijken gemiddeld 2 centimeter hoger te zijn dan de wettelijk toegestane vier meter.
Demissionair minister Bijleveld heeft aan de Tweede Kamer geschreven dat ze ontheffing heeft gevraagd zodat de wagens alsnog kunnen rijden voor "bepaalde tijd en specifieke routes in Nederland". Tot die tijd moeten de vrachtwagens stil blijven staan.
Volgens Scania is het waarschijnlijk dat er een ontheffing verleend zal worden vanwege de beperkte overschrijding. De meeste bruggen en tunnels hebben een marge zodat vrachtwagens die iets hoger zijn dan vier meter niet gelijk tot ongelukken leiden. Scania laat weten aan een duurzame oplossing te werken.
Eerder had de toenmalige staatssecretaris van Defensie, Barbara Visser (VVD), gezegd dat de trucks met container minder dan vier meter hoog waren en voldeden aan de eisen van de Wegenverkeerswet. Na steekproeven bleek dat toch niet het geval te zijn.
Volgens Defensie speelt het probleem bij 550 dergelijke vrachtwagens met containers. Een van Scania Gryphus-varianten van Defensie blijkt in combinatie met de ISO-standaard 8-voet container hoger te zijn dan de wettelijk toegestane 4 meter. Defensie onderzoekt de effecten op de dagelijkse transportbewegingen en de opleidings- en trainingsprogramma’s van Defensie.
Lees ook: Europese defensie versterkt door VDL Militaire Voertuigen
Defensie gaat nu ontheffing vragen om met de specifieke combinatie 100 kN Scania Gryphus High Operational met 8-voet container toch de weg op te mogen. De toestemming zal dan gelden voor een bepaalde tijd en specifieke routes. Toestemming is mogelijk als ook de Rijksdienst voor Wegverkeer de route als veilig heeft aangemerkt.
De Scania Gryphus vervangt geleidelijk de meer dan 30 jaar oude huidige vrachtwagens. Een deel van de voertuigen is opgebouwd uit een vrachtwagen en een laadbak (met kraan, laadlift of personeelsmodule). Een ander deel bevat een container (een commandovoering-, werkplaats-, brandstof- of gewone goederencontainer). Defensie heeft meer dan 1.600 ISO-standaard 8-voet containers besteld.
Onlangs maakte Defensie melding van het feit dat de Scania Gryphus 100kN High Operational (HO), inclusief container, niet voldeed aan de maximale hoogte van 4,00 m. Hij was in die uitvoering een paar centimeter te hoog. Defensie is volgens Scania akkoord gegaan met de voorgestelde oplossing.
Het robuuste ontwerp van de Gryphus is afgestemd op de zwaarste operationele omstandigheden met zware lading én op de plaatsing van een gepantserde cabine ter bescherming van de chauffeur en bijrijder tijdens missies. Deze cabine is uitgevoerd flink gepantserd en voegt dan een aanzienlijk gewicht aan het voertuig toe.
Dit extra gewicht zorgt ervoor dat de banden en de vering enkele centimeters ingedrukt worden. De hele uitvoering van vering, ophanging en banden is bij aflevering en ingebruikname door Defensie hierop ingericht.
Lees ook: Types en ontwikkelingen militaire voertuigen België
Het pakket aan maatregelen omvat diverse ingrepen die gezamenlijk de totale hoogte van het voertuig in lijn brengen met de geldende regelgeving. Zo zijn er nieuwe instructies voor het afregelen van de bandenspanning en aanpassing van de benodigde software waarmee dit wordt gecontroleerd.
Met een ‘update-campagne’ gaat Scania zo snel mogelijk de al geleverde Gryphus 100kN High Operational (HO) voertuigen aanpassen. Hiervoor worden nu de nodige voorbereidingen getroffen om dit via de voorgeschreven standaarden te laten verlopen. Scania heeft de coördinatie van de overeengekomen aanpassingen en draagt hiervan ook de kosten. Een garantiegevalletje voor defensie dus.
De leverancier is op de hoogte gesteld en voert samen met Defensie metingen uit. Indien de geconstateerde hoogte-overschrijding dan wordt bevestigd, heeft de leverancier aangegeven het probleem op te lossen. Deze versie van de Gryphus, de 100 kN Scania Gryphus High Operational met 8-voet container, mag voorlopig niet de openbare weg op.
Andere militaire voertuigen:
Naast de Scania Gryphus, gebruikt Defensie diverse andere militaire voertuigen voor uiteenlopende doeleinden. Hieronder volgt een overzicht van enkele van deze voertuigen:
Lees ook: RC Militaire Voertuigen: Een Uitgebreide Gids
DAF YA-4442
De DAF YA-4442, oftewel ‘de 4-tonner’, is een middelzware, militaire vrachtauto met een laadbak. Het voertuig heeft een laadvermogen van 4.000 kilo en is speciaal geproduceerd voor de krijgsmacht. De cabine is voorzien van een dakluik. Op het cabinedak kan een onderstel worden aangebracht voor een middelzware MAG-mitrailleur.
De stuurbekrachtiging, gesynchroniseerde versnellingsbak en verwarming waren een grote verbetering ten opzichte van de voorganger. De laadbak is voorzien van een vlakke laadvloer en wegklapbare zijschotten zodat ook lading op pallets kan worden vervoerd.
YAD, AD = algemene dienst. YAI, I = inbouw. YAJ, J = jerrycan. YAK, K = kraan. YAL, L = les. YAM, M = mariniers. YAP, P = personeel. YAS, S = shelter. YAV, V = vegen.
Vector
De Vector is een terreinwagen die speciaal is ontwikkeld voor het Korps Commandotroepen. Maar ook de Maritime Special Operations Forces (MARSOF) van het Korps Mariniers kunnen er gebruik van maken. Het voertuig kan wereldwijd onder de meest extreme omstandigheden worden ingezet voor operaties van Nederlands special operations forces. De Vector volgt de Mercedes-Benz (MB) G280 CDI op als special forces-voertuig.
De Vector is ontwikkeld voor snelle verplaatsingen tijdens verkennings- en aanvalsacties diep in vijandelijk gebied. Dit doen special operations forces (SOF) in relatief kleine eenheden in voertuigen met wapens als de .50 zware mitrailleur en de 40mm-automatische granaatwerper. Dit zijn vaak hoogrisicomissies in gebieden die zonder robuuste voertuigen vrijwel onbegaanbaar zijn. De Vector is volledig in Nederland ontwikkeld in nauwe samenwerking met commando’s en specialisten van het Commando Materieel en IT. Zo zijn wensen en ervaringen van de toekomstige gebruikers in het ontwerp meegenomen.
Bouwer Defenture deed haar specialistische kennis onder meer op tijdens de loodzware Dakar-rally. Zo ontstond een bijzonder voertuig dat combineert innovatieve techniek, ontwerpmethoden en materiaalgebruik met bewezen kennis en techniek.
Een belangrijke eis was dat de Vector veel last kan dragen. Commando’s zijn soms wekenlang op patrouille en ze moeten dan zelfredzaam zijn. Dat betekent dat er veel voedsel, drinken, wapens, munitie en andere spullen meegaan. De Vector is met 2.776 kilo ruim 1.000 kilo lichter dan de MB. Afhankelijk van het ballistische beschermingspakket loopt dit op tot ruim 3.700 kilo. Vervolgens kan het beladen worden tot 4.500 en eventueel zelfs meer. 4.500 is echter het maximumgewicht bij transport per Chinook-transporthelikopter. De Vector past dus in een Chinook.
Het voertuig is daarom slechts 1,80 meter breed, maar dit komt ook van pas bij smalle doorgangen. Een andere reden voor zijn opvallend grote wendbaarheid is de inschakelbare 4-wielbesturing. Hierdoor kunnen de achterwielen meesturen. In dat geval is de draaicirkel slechts 9 meter. De Vector beklimt bijna verticale hellingen met een stijgingspercentage tot wel 90%. Dankzij de forse bodemvrijheid van 30 centimeter bij de wielassen zijn er maar weinig obstakels waar de Vector omheen moet.
Een andere belangrijke eis was: gemakkelijk te onderhouden. Diep in vijandelijk en onherbergzaam terrein moeten pechgevallen snel zijn te verhelpen. Om er voor te zorgen dat zelfs kapot geschoten banden de Vector niet stoppen, hebben de velgen een zogenoemd noodloopelement. Deze massief rubberen ring fungeert bij een lekke band als een reservewiel. De banden om de 18 inch aluminium velgen zijn geschikt voor elk terrein, of het nou asfalt, modder, rotsen, zand, gras of sneeuw is. De grote grip is ook te danken aan het robuuste onderstel met 4-wielaandrijving. De motorkracht gaat naar de wielen met de meeste grip.
Hard rijden in ruw terrein vraagt om een superieur chassis. De Vector kan eventueel sprongen maken met 4 wielen los. Het chassis moet daarom zwaar belastbaar zijn, maar ook stijf en licht. Een 3.2 liter 6-cilinder dieselmotor van Steyr drijft de wagen aan. Deze levert 220 pk. Hiermee rijdt de Vector in het terrein 95 kilometer per uur en verhard 130 kilometer per uur (begrensd). Het modulaire ballistische beschermingspakket van TenCate bestaat uit een demonteerbare ‘blast plate’, ballistische deuren met glas, ballistische deuren zonder glas en een ballistische in delen neerklapbare voorruit.
De bijrijder bedient het MAG-middelzwaar machinegeweer (7.62mm) vanaf een in hoogte verstelbare stoel. Op de ringaffuit zit een M2-zwaar machinegeweer (12.7mm/.50) of een Heckler & Koch-automatische granaatwerper (40mm). Voor vervoer in een Chinook wordt de ringaffuit ingeklapt. Het wapen hoeft niet verwijderd te worden en is gelijk na het verlaten van de helikopter te gebruiken.
De Vector heeft aansluitingen voor verbindingsmiddelen voor de korte afstand en beveiligde spraak- en datacommunicatie over grotere afstanden, maar ook voor stoorzenders. Het voertuig heeft een 12 Volt-installatie en 2 24 Volt-installaties (elk met 2 accu’s).
Mercedes-Benz 290 GD
Er zijn 5 basistypen terreinwagens van Mercedes-Benz 290 GD in gebruik. Elk type is bestemd voor verschillende doeleinden. Bijvoorbeeld voor goederenvervoer, personenvervoer, gewondentransport of speciaal ingericht voor commandovoering en luchtverdediging.
De Mercedes-Benz 290 Goederenvervoer is een 4-wielaangedreven voertuig dat militairen gebruiken voor het vervoer van personen en goederen. Het voertuig is geschikt voor commandovoering (leiding geven aan militaire eenheden). In de voertuigen is ruimte voor radio-, zend- en ontvangapparatuur. Deze uitvoering heeft een langer laadruim en heeft 225 kilogram meer laadcapaciteit dan de Mercedes-Benz 5kN. Daarnaast beschikt dit voertuig over 2 extra zitplaatsen.
De Mercedes-Benz Gewondentransport is bestemd voor het vervoer van (on)behandelde gewonden of zieken, naar en tussen geneeskundige installaties binnen het inzetgebied.
Boxer
De Koninklijke Landmacht beschikt over 200 Boxer-pantserwielvoertuigen in 5 verschillende uitvoeringen. Opvallend aan dit robuuste en terreinvaardige voertuig is het modulaire systeem. Het voertuig is opgebouwd uit 2 delen. Hierop is een specifieke opbouw geplaatst. Met uitzondering van de onbewapende Boxer-ambulance en Boxer-rijles bestaat de bewapening van de Boxer uit een remote controlled weapon system. Dit houdt in dat de schutter niet achter het wapen zit, maar beschermd in het voertuig.
De verschillende uitvoeringen zijn:
- Commandopost: ingericht voor commandovoering en wordt ingezet bij de gevechtsbataljons. Bemanning: 7; 1 commandant, 1 schutter en 1 bestuurder als voertuigbemanning, daarnaast 3 stafofficieren, 1 stafassistent (op de plaats van de commandant).
- Ambulance: ingericht voor gewondentransport.
- Genie: wordt ook gebruikt voor infanterietaken en -groepen.
- Cargo: ingericht voor vrachttransport.
- Rijles: Met het rijlesvoertuig worden nieuwe chauffeurs opgeleid. De bestuurder (cursist) zit op de bestuurdersplaats. In de rijlesmodule, een opbouw met grote ramen, zitten de rijinstructeur en eventueel 2 andere cursisten.
Fennek
De Fennek is een licht verkennings- en bewakingsvoertuig. Het voertuig wordt naast het verzamelen van informatie ingezet voor commandovoering, het tactisch optreden van gevechtseenheden, vuursteun en grond-luchtverdediging. Om te zorgen dat de Fennek nog tot minimaal 2034 technisch inzetbaar en operationeel relevant blijft, ondergaan de verkenningsvoertuigen een opknapbeurt. De verschillende uitvoeringen doorlopen na elkaar (gefaseerd) de midlife update (MLU).
De aanpassingen in de MLU verschilt per uitvoering. Geüpdatete Fenneks krijgen moderne C4I-middelen (command, control, communications & intelligence). Daarnaast worden de bescherming, vuurkracht, mobiliteit en waarneming verbeterd. Gebleken is dat vrijwel de gehele vloot corrosie en slijtage van de lak vertoont. Ook dit wordt aangepakt.
Om de Fennek zo min mogelijk te laten opvallen, is het voertuig laag en de motor stil. De uitlaatgassen worden zo verspreid dat deze slecht zijn te zien op warmtebeelden. De Fennek LVB (licht verkennings -en bewakingsvoertuig) is moeilijk zichtbaar, maar laat zijn bemanning juist veel zien. Het voertuig heeft een speciale waarnemingsuitrusting (BAA-module). Deze kijker kan van binnenuit omhoog worden geschoven tot 1,5 meter boven het dak. De module kan ook buiten het voertuig worden geplaatst op een statief en tot een afstand van 40 meter vanuit het voertuig worden bediend. De BAA-kop bestaat uit een laserafstandsmeter, een digitale camera en een warmtebeeldkijker.
Defensie beschikt over 367 Fenneks. De Fennek fire support team (en voorwaartse waarnemer en tactical aircontrol party) vormt de ogen van de vuursteun en spoort doelen op van grote afstand. Het voertuig is uitgerust met geavanceerde (radio)apparatuur voor waarneming en missieleiding voor luchtsteun aan grondtroepen.
De AD is voor algemene doeleinden en verschilt van de Fennek-uitvoeringen LVB, VWRN, TACP en FST door het ontbreken van de BAA-kop. De AD wordt veel gebruikt als commandovoertuig. Het is dan een vervoermiddel voor pelotonscommandanten. De Fennek Mortierdrager is een afgeleide versie van de AD en vervoert een 81mm-mortier voor gevechtsondersteuning in de frontlinie. De huidige Fennek medium range antitank is vergelijkbaar met de Fennek-mortier, maar vervoert een lanceersysteem voor antitankraketten. De raketten worden vanaf een statief buiten het voertuig afgevuurd.
De luchtverdedigingsversie van de Fennek heeft een volledig geïntegreerd Stinger Launching System (SLS). Hierin staan 4 Stingerraketten gereed voor afvuren vanuit 2 lanceerinrichtingen. De schutter bedient het systeem van binnenuit. Hij richt het SLS met een enkele druk op de knop automatisch op het doel. De commandant krijgt op een beeldscherm informatie te zien over het geïdentificeerde luchtbeeld. Op basis van deze informatie beslist hij zelfstandig over eventueel wapengebruik.
Specificaties van enkele voertuigen
Hieronder een tabel met specificaties van enkele van de besproken voertuigen:
| Voertuig | Breedte | Bodemvrijheid (Vector) |
|---|---|---|
| Vector | 1,80 meter | 30 centimeter |