Het was een bijzonder voertuig dat Ben Pon senior precies 75 jaar geleden, op 23 april 1947, in zijn agenda schetste. De Amersfoortse handelsondernemer en oprichter van de Nederlandse Volkswagen-importeur voorzag een praktische bestelbus op basis van Kever-techniek, met een sterk afgeronde carrosserie, de motor achterin en de cabine boven de vooras.
Het succesverhaal van de VW Transporter - in Duitsland ook wel liefkozend ‘Bulli’ genoemd - begint op 23 april 1947. Tijdens een bezoek aan de Volkswagen-fabriek (om de import van de Volkswagen Kever te bespreken) viel het oog van Ben Pon (1904 - 1968) op de ‘Plattenwagen’, een simpel transportwagentje met Kever-techniek. Pon ziet gelijk verkoopkansen. De ‘Plattenwagen’ werd echter niet goedgekeurd voor gebruik op de openbare weg. Dit omdat de bestuurder helemaal achter op de auto zat, vlak boven de motor. Pon bedenkt een oplossing. Tijdens zijn volgende bezoek aan de Volkswagen-fabriek schetst hij die in zijn agenda.
Op basis van zijn schets - die inmiddels tot de collectie van het Rijksmuseum in Amsterdam behoort - ontwikkelt Volkswagen tussen 1947 en 1949 de eerste VW Transporter. In dat laatste jaar worden vier prototypen aan het publiek getoond: twee bestelbussen, een personenvariant en een Kombi.
Op 23 april van dit jaar is het precies 75 jaar geleden dat de Nederlandse ondernemer Ben Pon Sr. de contouren schetst van wat later de Volkswagen-bus werd. Deze bus groeide uit tot een wereldwijd succes, en was geliefd bij de meest uiteenlopende mensen: van loodgieters tot hippies en van pechhulpdiensten tot kampeerders.
De originele schets van Ben Pon.
Lees ook: De Multipla: Een ontwerp van Giolito
De Opkomst en Populariteit van de VW Transporter
De productie van de VW Transporter startte bescheiden met tien busjes per dag. De vraag was echter enorm. Doordat het busje niet meer dan 5.125 gulden (2.330 euro) kostte, konden zelfs kleine ondernemers zich er een veroorloven. Het eerste jaar werden er al 8.000 gebouwd en in 1955 was zelfs een extra fabriek nodig. Van de eerste VW Transporter-generatie (T1) werden tot 1967 1,8 miljoen exemplaren gebouwd.
De ‘Bulli’ groeide uit tot het symbool van de Europese wederopbouw en van het Duitse ‘Wirtschaftswunder’. De T1 dankte zijn populariteit mede aan de veelheid aan uitvoeringen waarin hij verkrijgbaar was. De bijnaam ‘Bulli’ vindt zijn oorsprong in het dubbele karakter van de T1. Oorspronkelijk was de T1 af-fabriek alleen in het blauw leverbaar.
Generaties van Volkswagen Campers:
| Periode | Model | Kenmerken |
|---|---|---|
| 1950 - 1967 | T1 "DE BULLI" | Eerste model, populair in Europa en Amerika. |
| 1967 - 1979 | T2 | Groter, betere rijeigenschappen, leverbaar met automatische versnellingsbak. |
| 1979 - 1992 | T3 | Leverbaar met dieselmotor en vierwielaandrijving (Syncro). |
| 1990 - 2003 | T4 CALIFORNIA | Motor voorin, diverse campervarianten. |
| 2003 - 2015 | T5 CALIFORNIA | Volledig in eigen beheer gebouwd, hoogwaardige afwerking. |
| 2015 - 2018 | T6 CALIFORNIA | Drie luxe-uitvoeringen: Beach, Coast en Ocean. |
| 2018 - 2024 | T6.1 CALIFORNIA | Nieuwe motoren, verbeterde veiligheid en infotainment. |
| 2019 - heden | GRAND CALIFORNIA | Grotere camper met aparte badkamer, gebaseerd op de Volkswagen Crafter. |
| 2021 - heden | CADDY CALIFORNIA | Compacte slaapauto, gebaseerd op de Volkswagen Caddy. |
| 2024 - heden | CALIFORNIA eHYBRID | Plug-in hybride, nieuw ontwerp met meer leefruimte. |
In 2022 vieren we de lancering van de ID. Buzz en 75 jaar Volkswagen in Nederland; op 8 augustus ‘47 werden we immers de eerste officiële exportmarkt van Volkswagen. Maar we vieren ook de 75e verjaardag van een even simpel als briljant idee. Op 23 april 1947 bezoekt Ben Pon, autohandelaar uit Amersfoort, de Volkswagen-fabriek in Duitsland. Gewapend met een simpele schets en een scherpe geest vertelt hij dat er in Nederland grote behoefte is aan praktische bestelbusjes. Die schets behoort inmiddels tot de collectie van het Rijksmuseum, want niet veel later rollen de eerste Transporters van de productielijn.
Volkswagen en Nederland zijn 75 jaar onlosmakelijk met elkaar verbonden. We kijken uiteraard met trots terug, maar toch vooral ongeduldig vooruit. Naar elektrisch, emissievrij en naar autonoom. Verpakt als een praktische allemansvriend, vol karakter. Voor mensen en voor ondernemingen. Opnieuw staan we met de ID. Buzz en ID. Buzz Cargo aan de vooravond van een nieuw tijdperk.
Lees ook: Aanhanger Reclame van Volkswagen: Van Klassiek tot Modern
De Volkswagen ID Buzz, een moderne interpretatie van de klassieke bus.
De Nederlandse Camperbouwers: Vakmanschap en Innovatie
Het kan niemand ontgaan zijn: de Nederlandse camperbouwers zijn sterk in opkomst. De een werkt kleinschalig en levert maatwerk, de ander bouwt flinke series. Stuk voor stuk sympathieke bedrijven, waar met hart en ziel wordt gewerkt aan de bouw van bijzondere campers. Hoeveel Nederlandse camperbouwers zijn er eigenlijk? Er bestaat geen compleet overzicht, maar Annemieke Carpai, relatiemanager van de NKC, weet er al heel snel een stuk of twintig op te noemen.
Zoals Aart Camperinbouw, dat sinds 1994 campers bouwt. BasCampers, Alles is Vakantie en Lavida zijn bijzonder sympathieke bedrijven, net als Van Jorn, dat met zijn 23-jarige eigenaar écht de verwezenlijking van een jongensdroom is. De Vantast maakt inbouwpakketten voor zelfbouwers. Vergeet Fixxter niet, dat veel aandacht wist te trekken met zijn elektrische camper. Zo zijn er nog meer te noemen.
Wat bijna al die camperbouwers bindt is dat ze buscampers maken, waarbij de Volkswagen Transporter duidelijk favoriet is. Verschillen zijn er nog veel meer. Bij de een is de productie seriematig en komt er meerdere malen per week of zelfs dagelijks een camper uit de werkplaats. Bij de ander staat maatwerk centraal en zijn er geen twee hetzelfde. Het aantal medewerkers varieert van eenmanszaken tot vijftig man personeel.
Een klasse apart vormen de minicampers, zoals onder meer door Outbase geleverd. Dit bedrijf maakt campervans op basis van kleine bestelauto’s als de Volkswagen Caddy en de Dacia Dokker. De interieurs zijn ook als doe-het-zelfkit te leveren. Veel van de huidige bouwers begonnen met een eerste camper voor zichzelf, die ze opvallend goed wisten te verkopen. Op basis daarvan groeide gaandeweg de jaarlijkse productie. Nog steeds zijn er heel wat bouwers waar je je eigen bus kunt laten ombouwen. Het aanbod groeit dus flink.
Lees ook: T-Roc of T-Cross kiezen?
Maar wat is nou de oorzaak van de explosie van Nederlandse camperbouwers? Carpai: “Het camperen zit in de lift en zeker sinds de coronapandemie zijn campers niet aan te slepen. Zowel nieuw als gebruikt. Dat maakt het tot een aantrekkelijk product om te maken, vooral ook omdat we verwachten dat de groei de komende jaren doorgaat. Daarnaast zie je dat er toch een back-to-basicstrend gaande is. Het is hip om alles achter je te laten en op avontuur te gaan: het campervanlife. Daarbij komt de trend van tiny houses: het hoeft niet allemaal groot en ruim en luxueus.
“En je ziet dat de Nederlandse producenten een goed alternatief bieden voor het degelijke, maar toch wel erg bekende aanbod uit Duitsland en Frankrijk. De aaibaarheid van die buscampers is groot en ze zijn meestal aantrekkelijker geprijsd en hipper dan het bekende fabrieksaanbod. Waarmee ik niets wil afdoen aan de gevestigde merken, zoals de VW California en Ford Nugget. Tijdens de coronapandemie groeide de vraag naar campers flink, terwijl het aanbod daalde. Voor diverse bedrijven was het een reden om het aanbod op te schroeven of een nieuw model te ontwikkelen. Opvallend is dat er veel gebouwd wordt op basis van de bekende Volkswagenbusjes T5 en T6. Die zijn qua inhoudsmaten gelijk.
De eerste Nederlandse camperbouwers denken voorzichtig aan export. België ligt voor de hand en Ventje neemt deel aan beurzen in Duitsland en Denemarken. Amstervan komt voort uit een Europees opererende camperhandel en heeft de bedrijfsnaam al heel internationaal gekozen.
Classic VW Bus History Explained
Ventje: Innovatief Camperdesign
Ventje is in korte tijd uitgegroeid tot de grootste camperbouwer van Nederland. Dit jaar hopen oprichter Frank Westland (35) en zijn medewerkers er 250 te verkopen. Frank Westland is industrieel ontwerper. Zes jaar geleden bouwde hij voor zichzelf een Volkswagen Transporter T4 om tot camper. Die had meteen al de keuken achterin, nog steeds een belangrijk kenmerk van campers van Ventje.
“Je kunt staand koken, onder de achterklep. En als het slecht weer is, ga je binnen zitten. Waar ik ook kwam, die inbouw trok enorm veel aandacht. Westland pakte het meteen goed aan. Hij ontwikkelde een camper op basis van de T5 en T6, met een gaaf afgewerkt houten interieur vol leuke details en slimmigheidjes. Zo is het interieur vlot om te zetten van bed naar loungebank of eettafelopstelling. Onder de bank bevinden zich in een lade de slim uitgezaagde onderstellen van twee stoeltjes.
Ventje levert de campers volledig ingericht, vanuit het idee dat je er elk moment mee op pad moet kunnen gaan. De hippe formule is een succes bij zeer diverse mensen, meldt Westland. De werkplaats van Ventje verhuisde twee jaar geleden van Utrecht naar Culemborg en daar is het productieproces verder gestroomlijnd. Voor de kopers is dat proces niet te volgen. Campers worden gebouwd op basis van zowel nieuwe als gebruikte T6-busjes. Nieuw in het assortiment is de e-Ventje, een camper op basis van de elektrische Volkswagen ID. Gezelliger, huiselijker en hipper dan de California.
Frank Westland begon zo’n drie jaar geleden met het ontwerpen van een nieuw interieur voor Volkswagen camperbusjes. Sinds een jaar zijn de interieurs op de markt. Iemand met een geschikt bestelbusje kan zo’n interieur laten inbouwen bij Franks bedrijf, Ventje. Tientallen jaren worden Volkswagenbusjes al gebruikt om te kamperen. Frank: “Ik heb in het nieuwe ontwerp de indeling helemaal uitgedacht en uitgetekend. Het is eigenlijk voor het eerst dat er een heel ander interieur voor dit soort camperbusjes komt.
Hoe ziet dat interieur van Ventje er dan uit? Wat maakt het zo anders? “De keuken zit dwars op de rijrichting en in de achterkant van de bus”, vertelt Frank. “Dat betekent dat, als je de achterklep opengooit, je staand achter de bus kan koken. De stoelen in de bus kan je op verschillende manieren opstellen, afhankelijk van wat je op dat moment van je kampeerreis het handigst vindt. “De stoelen kunnen in een vierzitsopstelling met een tafel en je kan er een loungebank met rugleuningen mee maken.
Als industrieel ontwerper en fervent kampeerder liep Frank al wel tien jaar rond met ideeën voor een nieuw ontwerp van het camperinterieur: “Ik ben met een grote rugzak op kampeerreis geweest buiten Europa. Vaak kan je makkelijk je tentje opzetten om te overnachten. Ik merkte dat je in Europa helemaal niet zo’n vrijheid hebt, als je met je tent op reis gaat. Met een camperbusje wel: daar zit alles in en dus hoef je bijna niks te plannen. Met dat idee ben ik aan de slag gegaan met ontwerpen. Eigenlijk heb ik gewoon gemaakt wat mij het beste leek.”
Ventje bouwt niet alleen de prijswinnende interieurs in bussen. Je kan bij dit Utrechtse bedrijf ook de ingerichte camperbusjes huren, vertelt Frank. “Wij zijn er zó van overtuigd dat we een goed product hebben. Zeker in deze tijd, met corona en nu veel dingen niet kunnen, is het een mooie manier van reizen. We verhuren de campers, omdat we zo veel mogelijk mensen de mogelijkheid willen geven om op deze manier op reis te gaan.” Het team van Ventje krijgt veel enthousiaste reacties van huurders.
Het innovatieve interieur van Ventje.
Woodpecker Campers: Persoonlijke Sfeer en Duurzaamheid
Mark van den Akker weet precies wat zijn Woodpecker-campers onderscheidt van de bekende Duitse VW-campers. Mark van den Akker (32) ontwierp in de rust van de coronatijd met wat vrienden een camper. De serieproductie ging in mei 2021 van start en inmiddels bouwt Woodpecker zo’n 65 campers per jaar. De Volkswagen Transporter T5/T6-reeks, nieuw of gebruikt, is het uitgangspunt.
Een belangrijk bestanddeel is de kastenwand met keukenblok, die links tegen de wand wordt gemonteerd. De voorstoelen zijn draaibaar en vormen samen met een opklapbaar tafelblad en de omklapbare achterbank het interieur. De achterbank is in drie standen te zetten: als zitplaats voor twee mensen in de rijrichting, als vlak ligbed met een comfortabele topper of als loungebank. De indeling van het interieur staat vast. De klant heeft wel keuze uit accessoires en veel verschillende kleuren en bekledingen. Zo kan de sfeer in de Woodpecker variëren van bijna klassiek tot jong en hip.
“We verzamelen alle materialen waar een krasje of breukje in zit”, vertelt Van den Akker. “Alles dat niet geschikt is om in ons premium camperinterieur te bouwen. En eens in de zoveel tijd bouwen we daarmee een zogenoemde groene specht.
Amstervan: Dutch Design en Duurzame Materialen
Amstervan is een jonge loot aan de groeiende boom van de Nederlandse camperbouwers. Op basis van uitsluitend nieuwe Renaults Trafic is de serieproductie gestart van een ruime camper met interessante oplossingen. Martijn Siegers en Leon Sickenga begonnen zes jaar geleden met Campers.eu. een internationale handel in de VW California en Ford Nugget. In de coronaperiode bleek dat de levering van nieuwe campers stagneerde.
“We zijn in zee gegaan met ontwerper Manon de Beer en meubelmaker Tom Kooijker. In 2022 konden we het eerste model presenteren en vorig jaar is de productie gaan lopen”, vertelt Martijn Siegers (44). Het hele concept is afgestemd op serieproductie. De Trafic werd gekozen omdat deze mooie, rechte zijwanden heeft en daardoor meer ruimte biedt dan de Volkswagen T6.
Bij het ontwerp van de camper zijn bijzondere keuzes gemaakt. Zo is de Renault geïsoleerd met materiaal van gerecyclede spijkerbroeken. Daarna is de hele binnenzijde van de carrosserie afgewerkt met gespoten kurk, gemaakt van oude wijnkurken. Volgens Siegers wordt de bus daardoor merkbaar stiller. Wijnglazen hangen heel hip in elastieken onder de kastjes. Amstervan spreekt van Dutch design. In plaats van de gaspitten is er één inductieplaatje: de Amstervan is gasloos. Om toch vrij te kunnen staan is er een off-gridpakket als optie, met groot 420 Wp-zonnepaneel. Het keukenblok bevindt zich achterin, met een hoog geplaatste koelkast en kratten in de schuifladen.
Smartbuscampers: Maatwerk en Avontuur
Martijn Kooper (47) werkt in zijn werkplaats in Westervoort altijd maar aan één camper tegelijk; meer passen er ook niet in. Hij bouwt vrijwel alles zelf. Kooper is al lange tijd ondernemer. Vroeger bouwde hij apparatuur in bij dienstauto’s van brandweer en politie. Op een mooie dag bouwde hij een camper en die kon hij via Marktplaats goed verkopen.
“Door goede contacten met de importeur van UAZ Bukhanka - de legendarische Russische 4WD bestelbus - werd ik specialist op het gebied van Bukhanka-campers. Ik heb er zeker veertig gebouwd. Wegens de sancties tegen Rusland is dat veel minder geworden en nu bouw ik ook op basis van andere modellen, zoals de Volkswagen T5 en de Peugeot Boxer. Wegens zijn ervaring met auto-elektronica besteedt Kooper extra aandacht aan de elektrische installatie.
Smartbuscampers werkt op basis van nieuwe en gebruikte bussen. Het is altijd maatwerk: in overleg met de klant wordt de volledige uitvoering en indeling bepaald. Kooper gaat uit van de klant en doet ook klussen die niet iedereen aan zou nemen. Zo staat er nu in de werkplaats van Smartbuscampers een Bukhanka waar iemand anders al eens was begonnen om er een interieur in te bouwen. Het zag er wat amateuristisch uit. “Het is voor een gezin dat er echt mee op avontuur wil. Straks kunnen er vijf mensen in slapen, waarvan één in een hangmat boven de voorstoelen.
Campr: Kwaliteit en Betaalbaarheid
Campr ontwikkelt zich van een bedrijf dat maatwerk levert naar een meer standaardproductie op basis van enkele modellen. Waar de meeste camperbouwers een showroom hebben, gaat de entree bij Campr via de werkplaats. Het geeft een heel ambachtelijk en bedrijvig beeld en in feite vinden de ondernemers dat wel prima. “Daardoor kunnen we er meer bouwen en blijven de campers betaalbaar”, vertelt Marlies Pippel (41), mede-eigenaar van het bedrijf.
Campr begon met een model op basis van de Volkswagen Transporter, dat gekenmerkt wordt door veel licht en ruimte. Campr verzorgt ook de productie voor Dutchvanparts, met een bijzonder, deels aluminium interieur en Wally-van. Campr biedt dus niet veel maatwerk, maar heeft wel een breed aanbod aan modellen. Voor de eigen modellen op basis van de T5/T6 en de Ducato en varianten kiest Campr voor materialen van de hoogste kwaliteit.
“We hebben bijvoorbeeld prachtige wanden van wolvilt en gordijnen uit eigen atelier. Superpraktisch en gewoon heel mooi materiaal. De aanrechtbladen zijn van bamboe. De bedden zijn comfortabel en met 2,10 meter langer dan gebruikelijk. We hebben soft-close-lades met automatische vergrendeling en een heel mooie Thetford-kookplaat. Ook hebben we een grote keuze in interieurkleuren.