De Volkswagen Kever is een iconische auto die geliefd is bij veel oldtimerliefhebbers. Een belangrijk aspect van het onderhoud en de restauratie van een Kever is het vervangen van plaatwerk. Het plaatwerk van de auto wordt ook wel de carrosserie genoemd en kan snel schade oplopen, bijvoorbeeld door een aanrijding met een andere bestuurder.
Het vervangen van plaatwerk is niet alleen belangrijk voor de uitstraling van de auto, maar ook voor uw veiligheid. Schade aan de carrosserie kan de bescherming die de auto biedt bij een botsing verminderen. Het is daarom belangrijk dat schade aan de carrosserie zo snel mogelijk wordt verholpen, zodat de veiligheid gewaarborgd blijft.
Wanneer plaatwerk vervangen?
Wanneer je de lak ziet opblaren, roesten of inscheuren, is het hoog tijd voor plaatwerken. In andere woorden: het vervangen van de platen aan de carrosserie van de kever. Wanneer je een grondige restauratie doet is het raadzaam om de kever eerst volledig te ontdoen van zijn lak. Dat kan door zandstralen of bijvoorbeeld verf afbijtmiddel. Dikwijls komen er nog meer imperfecties onder de lak weg, en kun je alles in 1x goed aanpakken. Het werken op blank metaal last uiteraard ook beter.
Bij de meeste Volkswagen Kevers volstaat een plaatselijke restauratie wat de achterste binnenschermen betreft. Een kever restaureren is een dankbare klus: de populairste oldtimer ooit gebouwd weer herstellen tot in nieuwstaat. Of nog beter dan nieuw.
De opdracht
De opdracht voor deze kever uit 1959 was dat al het slechte plaatwerk vervangen diende te worden vervangen door a kwaliteit plaatwerk wat de klant al zelf aan had aangeleverd. Niet alles werd gedaan maar een goede duw in de richting van 95% hebben voor de klant gedaan, de laatste 5% wilde de klant zelf doen zoals het achterpaneel welke in goed staat is gemaakt en de claxon hoornbeugel welke pas veel later werd geleverd.
Lees ook: Vind Twingo plaatwerk hier
De Volkswagen kever werd geheel gestript aangeleverd zodat er gelijk een begin kon worden gemaakt. Na een inspectie is de body van het chassis gehaald. En werden alle slechte delen van het plaatwerk verwijderd / geslepen , de kachelkanalen werden verwijderd en er werd ruimte gemaakt om een modificatie aan te brengen.
De modificatie hield in dat er ruimte werd gemaakt voor een speciale versnellingsbak namelijk een Gene Berg 5 bak waar later een snellere motor achter word gemonteerd . Een speciaal dubbelwerkend frame werd gemonteerd zodat het installeren van de kachelkanalen zou vergemakkelijken. Verschillende lasmethodes werd gebruikt zoals gewoon Mig lassen , Koper Silicium of in werktaal ook wel genoemd Suci-3 en puntlassen zoals het op de originele manier werd gedaan van de fabriek uit (een ideaal stuk gereedschap).
Na het verwerken van alle benodigde plaatdelen werden alle lasnaadjes netjes afgewerkt en het frame verwijderd . De body is weer teruggeplaatst op het chassis, deuren zijn terug gehangen met mooie naadjes tussen de deuren en zijpanelen.
In de meeste gevallen is de bodem of het chassis van de kever dermate vergaan, dat deze niet meer geschikt is voor normaal gebruik. De APK is verlopen, of de kever staat al jaren stil. De situatie per kever kan heel erg verschillen. Soms kun je de kever herstellen zonder de carrosserie van de bodem te halen. Soms kom je echter dermate veel slecht werk tegen, dat het wel beter is om "body off" te gaan.
Elke kever en elke situatie is verschillend en daarom is er geen universele handleiding hoe te handelen bij een kever restauratie. Natuurlijk zijn er boeken te koop van kever restauraties (voorbeeld). Maar iemand met kennis en ervaring kan je advies geven hoe je een kever het beste kunt restaureren.
Lees ook: Vervanging van Impreza plaatwerk
Voorbereiding is essentieel
Een kever restauratie begint al ver voordat je ook maar begint met demonteren. Het doel is om de kever in zijn beste (en naar onze mening ook de meest originele staat) te herstellen. Daarom eerst het allerbelangrijkste: zoek exact uit wat voor kever je hebt. Denk aan bouwjaar, model, uitvoering en in welke kleuren deze geleverd is. Vaak kun je dit zien aan de lakkleur, of zit er onder de huidige lak een andere kleur (kijk bijvoorbeeld onder de de motorkap, in de hoeken van de deuren, onder de achterbank of in de tankklep of je andere kleuren ziet).
Wil je het exact weten, vraag dan bij Classic Volkswagen een "geboortecertificaat" aan. Breng vervolgens in kaart wat er allemaal moet gebeuren. Welke onderdelen zijn er nodig? Zijn die wel leverbaar of moet je gaan herstellen? Welke delen van de restauratie kun je zelf doen, en welke moet je uitbesteden? Welke planning kun je maken? Wat gaat dit allemaal kosten? Soms blijkt dan dat het kopen van een goede kever een veel betere keuze is, of dat je (delen van) de restauratie aan een expert moet overlaten.
Ga je restaureren? Begin niet zomaar een kever te strippen, in de hoop dat je de kever ook “zo” weer opbouwt. Om het Ikea principe te voorkomen (je houdt aan het einde nog wat boutjes over, waar moesten die eigenlijk zitten?) is het raadzaam om alles goed voor te bereiden. Zorg voor zakjes met labels, dozen, ruimte voor opslag, maar denk ook aan het goede gereedschap etc. Bereid je vrouw voor op een volle schuur, en veel aankomende klus avonden :-)
Maak tussendoor veel foto’s, meet cruciale delen op, zet zaken op papier. En als laatste: zorg dat je de regels goed kent. Van elke oldtimer met eerste toelating ná 30 september 1971 dient de voorruit verplicht voorzien te zijn van een ruitensproeier installatie. Of personenauto’s die na 30 september 1971 in gebruik zijn genomen, moeten zijn voorzien van een goed werkende ontdooiing / ontwaseming installatie van de voorruit.
Het zou erg vervelend zijn dat je met een volledig gerestaureerde kever bij de RDW komt, en dit ene onderdeel niet aanwezig is.
Lees ook: Aygo Plaatwerk Reparatie
Documantaire Volkswagen Kever HD de liefhebber blijft achter zijn kever staan
Chassisnummers controleren
Om te beginnen zul je moeten weten of je kever het juiste model en type heeft. Onder de achterbank zit T-stuk in de bodemtunnel. Daarop staat je chassisnummer. Als het goed is ziet deze er goed uit, goed leesbaar, en zie je geen grote krassen of slijpwerk om het nummer heen. Zit dit er wel, dan kan er met de chassisnummers geknoeid zijn.
Vanaf 1965 hanteerde Volkswagen de volgende aanduidingen bij de chassisnummers. Het eerste cijfer geeft het Volkswagen model aan. Het eerste cijfer "1" staat daarbij voor Type 1 (oftewel de kever). Het tweede cijfer staat voor het model (1 staat voor een normale sedan, een 3 voor 1303, een 5 voor cabriolet). Het derde cijfer geeft het modeljaar van de kever aan, bijvoorbeeld "9" voor 1969.
Om onduidelijkheid te voorkomen (de "9" kon namelijk van 1969 of 1979 zijn) werd vanaf modeljaar 1970 een "2" als vierde cijfer gebruikt. Vervolgens komen de 6 opvolgende chassis cijfers. Dus een chassisnummer 1172xxxxxx zou een (1) kever, (1) type 1200, (7) bouwjaar 1967 of 1977 en (2) dus van na 1970 moeten zijn.
Volkswagen startte steevast na de zomer (per 1 augustus) met de bouw van het het nieuwe modeljaar. Dus van 1 aug 1974 tot 31 juli 1975 werd modeljaar 1975 (chassisnummer 1552) gebouwd.
Wel of geen originele kever cabriolet?
Wanneer je gaat restaureren is het goed om te weten wat voor kever je bezit. Naast bovengenoemde chassisnummer checks, is de visuele observatie ook belangrijk. Met name bij cabriolets wordt weleens gerommeld. Kever cabriolets zijn doorgaans populairder dan sedans. Het is dan ook niet vreemd dat diverse dichte kevers zijn omgebouwd tot cabriolet.
Neem de bodem van een dichte kever, verwijder de body en plaats een originele cabriolet body terug. Uiterlijk zou er dan geen enkel verschil zijn tussen deze "fake cabriolet" en een originele cabriolet. Originele cabriolets werden echter enkel en alleen vervaardigd door carrosseriebouwer Karmann, en elke originele cabriolet heeft achter het voorspatbord de Karmann badges zichtbaar. Controleer dus op de badges.
Bekijk daarnaast ook of de bodem verstevigd is (zie foto's hieronder). Een niet originele cabriolet herken je eenvoudig aan het chassisnummer: een originele cabriolet heeft altijd een chassisnummer beginnend met "15". Zie je een cabriolet met chassisnummer 11 of 13, dan weet je dat het geen originele cabriolet betreft.
Een andere manier om een dichte kever te converteren tot cabriolet, is door simpelweg het dak te verwijderen van de dichte kever. In de basis is dit dus een dichte kever, echter met afgezaagd dak. In de volksmond heten deze kevers ook wel een "speedster". Deze kevers zijn eenvoudig te herkennen: ten eerste sluit het dak vaak niet zoals het een echte cabriolet betaamt, ten tweede is duidelijk te zien dat de A-stijl boven de voorruit afgezaagd is (het is niet zoals bij een originele cabriolet).
Als laatste: een dichte kever had steun en stijfheid van zijn dak. Het hield de boel "bij elkaar". Nu het dak weggezaagd is, is er grote kans dat de auto gaat knikken op de bodem. Om deze reden hebben originele cabriolets extra dikke / stevige kokerbalken. In 50% van de gevallen zijn sedans omgebouwd tot cabriolet, zonder de bodem te verstevigen.
Bodem van een originele gesloten sedan kever: duidelijk zichtbaar zijn de dunne kokerbalken
Bodem van een originele kever cabriolet.
De kever demonteren / uit elkaar halen
Na alle voorbereiding kan de restauratie nu écht beginnen. Haal de kever langzaam uit elkaar, in de volgorde zoals je deze ook weer in elkaar gaat zetten. Zo kun je element voor element aanpakken. Maak tussendoor veel foto’s, vooral van details, bedradingen, aansluitingen e.d. Wanneer je bezig bent lijkt dit weleens onhandig, maar bij de opbouw zul je de foto's nog vaak terugkijken!
Bij het demonteren zul je snel merken welke onderdelen in goede staat zijn, en welke onderdelen vervangen moeten worden. Na je harde werk, kun je in de avonduren uitzoeken of de onderdelen leverbaar zijn, of dat het een lange zoektocht wordt. Dit soort onderdelen bepalen mede de planning en lange tijdsduur van restauraties. Er zijn diverse aftermarket onderdelen verkrijgbaar, bijvoorbeeld van Paruzzi of TMI. Ze passen redelijk tot goed, maar een origineel oud (of hersteld) onderdeel is altijd beter dan de nieuwe kopie. Leuk is ook om kever beurzen af te struinen.
Wel of niet body off restaureren?
Veel mensen beginnen met het herstellen van een kever. Het doel is de ergste punten aan te pakken, en zodoende een volledige restauratie te voorkomen. Wanneer men eenmaal bezig is met uit elkaar halen, blijkt dat je spreekwoordelijk van het ene in het andere valt. Er is meer werk dan aanvankelijk gedacht, versleten onderdelen kun je onmogelijk terugplaatsen, of de roest loopt door op plekken waar je slecht bij kunt. Het resultaat is vaak dat het alsnog een volledige restauratie wordt.
Body off betekent letterlijk dat de carrosserie van de bodem wordt afgehaald. Op deze wijze kun je goed aan de bodem werken, en de onderzijde van de carrosserie (kokerbalken, plaatwerk) zijn vele malen beter toegankelijk.
Pas op: bij het verwijderen van de carrosserie is het bovenwerk een deel van zijn stijfheid kwijt. De carrosserie kan nu eenvoudig torderen, knikken of scheuren (vooral wanneer deze in takels hangt). Plaats daarom altijd - voordat je de deuren verwijdert en de carrossiebouten gaat loshalen - een kruisframe in de auto. Een dergelijk frame dien je zelf te maken van kokerprofiel, en zorgt voor de benodigde stevigheid van de carrosserie.
Op deze manier weet je zeker dat je deuropening niet zal verkleinen (knikken), en je deuren nooit meer passen. Of dat de afstand tussen de kraal (onder het achterraam) en de voorruit uitrekt (je cabriolet dak sluit dan nooit meer goed).
Vloerdelen vervangen
Eén van de meest voorkomende onderdelen bij kever restauraties is het aanpakken van de vloer. Vaak is deze verrot (roest), zijn er gaten in geboord, of heeft een vorige eigenaar provisorisch andere vloerplaten geplaatst. Voor het vervangen van vloerplaten hoeft de carrosserie niet altijd verwijderd te worden (body-off) maar het is veel prettiger werken om het wel te doen.
Belangrijk is om de maten goed op te meten voordat de oude vloerplaten verwijderd worden. Kies voor de juiste nieuwe bodemplaten. Vaak is een B-kwaliteit (0.6 mm dikte) verkrijgbaar, maar deze zijn te dun om goed te lassen.
Nieuwe bestuurders vloerplaat: van binnenuit gezien
Kokerbalken
Ga je je kever op serieuze wijze restaureren, dan ontkom je vaak niet aan het vervangen van de kokerbalken. Kokerbalken bestaan uit de bovenste kokerbalken en onderste kokerbalken en vormen de stevigheid van je kever. Zorg dat je de juiste kokerbalken hebt: in bepaalde jaren diverse kever soorten gebouwd, niet correcte kokerbalken passen niet (goed), zijn te dun voor laswerk of hebben niet de juiste onderdelen (denk aan missende kriksteunen e.d.). Let op dat de kokerbalken onderdeel zijn van de carrosserie.
Overige onderdelen herstellen
Afhankelijk van de staat van de auto, kun je beginnen met laswerk, of met het herstellen van andere onderdelen. Het meest verstandig is te starten met herstellen van de onderdelen die het langst zullen duren. Zo weet je zeker dat deze - volgens jouw planning - gereed zullen zijn. Verchromen is bijvoorbeeld een tijdrovend project, motorrevisie ook.
Wanneer je niet zelf kunt lassen, is het vinden van een juiste lasser (of restauratie werkplaats) een tijdrovende klus. Het zoeken, offerte traject en voorwerk duren erg lang. Ga vooral ook project voor project aan de slag, doe niet alles door elkaar. Plan bijvoorbeeld "binnen klusjes" voor de winterdag, en andere weer voor de zomer. Maak succesmomenten van elke kleine stap, dan voelt het echt als vooruitgang en houd je de moed erin. En vergeet de foto’s niet!
Plaatwerk vervangen: de details
Bij diverse leveranciers zijn namaakstukken verkrijgbaar voor vrijwel alle gangbare plaatdelen. Van deurpaneel tot kattebak; het is allemaal verkrijgbaar. Voor grotere herstelklussen, zijn ook complete delen verkrijgbaar (denk aan vervangen van een complete reservewiel bak). Niet alles past even goed; het blijven imitatie producten. Met goed zoeken zou je ook nog vrijwel originele onderdelen moeten kunnen vinden, alhoewel deze wel schaars worden.
Plaatwerk kan gekocht worden in B-kwaliteit (0.6 mm) of A-kwaliteit (1.2 mm). Blijf liever af van de B-kwaliteit. A-kwaliteit is beter, maar nog altijd niet zo goed als originele Volkswagen delen.
Als laatste: je kunt natuurlijk nieuwe delen kopen, maar ook zelf nieuwe metaalstukken inlassen. Het uitslijpen van het oude metaal (slijp niet te "zuinig", liever een paar cm extra zodat je 100% alle roest weg hebt geslepen) en vervolgens vervangen door een eigen uitgesneden metaalstuk. Hoe beter het laswerk en slijpwerk, hoe minder (of geen) plamuur er nodig zal zijn bij het spuiten.
De onderzijde van de deuren is vaak een probleem. De deuren op deze foto zijn in heel slechte staat. Deuren met slechte onderzijde, hersteld met een nieuw paneel
Het kever cabriolet dak vervangen
Wanneer je een kever cabriolet gaat restaureren is vervanging van het dak vaak aan de orde. Wanneer je gaat spuiten zou het dak naar onze mening altijd verwijderd moeten worden. Ga je body off restaureren dan dient het dak sowieso verwijderd te worden. Ook hier geldt: verwijder je het dak, dan ga je vaak meer tegenkomen.
Een cabrioletdak kun je volledig nieuw kopen. Er is kwaliteitsverschil, dus kies niet altijd de goedkoopste. Cabriolet daken zijn verkrijgbaar in vele verschillende kleuren. Meest voorkomend zijn zwart, wit, beige, bruin of donkerblauw. Op bestelling is bijvoorbeeld ook donkerrood mogelijk. Je kunt kiezen uit een PVC dak (vinyl) of een stoffendak (kies voor Sonnenland stof).
Schuren, bijlassen en opnieuw spuiten van het dakframe kun je waarschijnlijk zelf. Het komt niet vaak voor dat het gehele dakframe onbruikbaar is. En zelfs dan kun je ze tweedehands wel vinden. Het vervangen van het dak is een specialistisch werkje. Een kenner ziet direct of het goed gebeurd is.
Een PVC dak met verdiepte ligging van het raam. Nadere inspectie leverde op dat het raamframe en spanband geknapt was. Op het eerste oog een prima uitziend dak. Kijk je beter, dan zijn de slechte afsluitingen rondom het achterraam zichtbaar. Eén van de meest voorkomende dak beschadigingen: de bies aan de zijkanten is gescheurd (vaak door uitdroging of te veel spanning).
Een scheur in je dak is funest! Er kan water inlopen waardoor je isolatiepakket en binnenhemel nat worden en kunnen gaan schimmelen. Het houtwerk in het dak gaat rotten en je ijzeren kapframe gaat roesten. De zijkant van dit dak is beschadigd.
| Dak type | Voordelen | Nadelen |
|---|---|---|
| PVC (Vinyl) | Duurzaam, makkelijk schoon te maken | Minder authentieke uitstraling |
| Stoffen dak (Sonnenland) | Authentieke uitstraling, hoge kwaliteit | Duurder, meer onderhoud nodig |
Een goed geplaatst en strak gespannen wit cabriolet dak. Een goed geplaatst en strak gespannen zwart cabriolet dak. Een cabriolet met defect dak. Waarschijnlijk zijn hier de houten dak steunen geknapt, evenals de spanbanden binnenin het dak. Misschien scharniert het dakframe niet goed. De scheuren aan de zijkanten van het dak zijn ook z...