Het onderwerp van elektromagnetische velden (EMV) en hun impact op de gezondheid is een groeiende zorg, vooral met de opkomst van elektrische voertuigen (EV’s). Terwijl elektrische auto’s worden geprezen om hun efficiëntie en milieuvriendelijkheid, roepen sommigen vragen op over de mogelijke gezondheidsrisico’s van blootstelling aan EMV. In deze blogpost onderzoeken we wat EMV zijn.
Wat zijn elektromagnetische velden?
Elektromagnetische velden zijn gebieden van energie die worden geproduceerd wanneer elektrische stroom door een geleider stroomt. Ze zijn overal om ons heen - van de aarde zelf tot de apparaten die we dagelijks gebruiken. EMV worden ingedeeld in twee hoofdcategorieën: ioniserende straling, die genoeg energie heeft om elektronen uit atomen te verwijderen, en niet-ioniserende straling, die dat niet kan.
In elektrische auto’s worden EMV gegenereerd door verschillende componenten, waaronder de elektrische motor, de batterij, het oplaadsysteem, en alle elektrische bedrading en apparaten. Wanneer stroom door deze componenten stroomt, creëren ze elektromagnetische velden.
Onderzoek naar de effecten van EMV
Het onderzoek naar de effecten van niet-ioniserende EMV op de gezondheid is nog steeds gaande. Sommige studies suggereren dat langdurige blootstelling aan hoge niveaus van EMV negatieve gezondheidseffecten kan hebben, maar het bewijs is niet definitief. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) en andere gezondheidsautoriteiten blijven deze kwestie onderzoeken. Toch heeft het WHO nu de effecten onder “mogelijk kankerverwekkend” geplaatst.
👉EMF Radiation Levels in Charging EV: Is it safe to sit in a charging EV?
Lees ook: Elektrische Auto Pechhulp
Voorzorgsmaatregelen om blootstelling te minimaliseren
Ondanks het gebrek aan een definitieve conclusie over de schadelijkheid van EMV, kiezen sommige mensen ervoor om voorzorgsmaatregelen te nemen om hun blootstelling te minimaliseren. Hier zijn enkele stappen die je kunt nemen:
- Afstand houden: Een van de eenvoudigste manieren om blootstelling te verminderen, is door fysieke afstand te bewaren van de bronnen van EMV. In een auto betekent dit bijvoorbeeld het vermijden van direct contact met of het dicht bij de elektrische motor of de batterij zitten.
- Beperk gebruik van elektrische accessoires: Elektrische accessoires zoals verwarmde stoelen, stuurverwarming, en het infotainmentsysteem kunnen allemaal EMV genereren.
- Kies voertuigen met lagere EMV-niveaus: Sommige autofabrikanten zijn zich bewust van de zorgen rond EMV en ontwerpen hun voertuigen om lagere niveaus van blootstelling te genereren.
- Gebruik EMV-afschermingsproducten: Er zijn producten op de markt die EMV kunnen afschermen of verminderen.
- Regelmatig onderhoud: Zorg ervoor dat je elektrische auto goed onderhouden wordt. Defecte onderdelen of bedrading kunnen leiden tot ongewenste EMV-emissies.
- Informatie en bewustwording: Blijf op de hoogte van het laatste onderzoek over EMV en gezondheid.
Door praktische stappen te ondernemen om blootstelling in je elektrische auto te verminderen, kun je jezelf en je passagiers beschermen. Indien je geen extra blootstelling aan straling wilt, is het beter om niet elektrisch te rijden.
Veiligheidsnormen en regelgeving
Alle elektrische auto’s voor consumenten moeten voldoen aan bepaalde eisen betreffende uitstraling van elektromagnetische velden. Daartoe is een commissie opgericht: The International Commission on Non-Ionizing Radiation Protection (ICNIRP) die de maximale limieten specificeert waaraan consumentenproducten, waaronder elektrische auto’s, moeten voldoen; Dezelfde limieten worden ook gehanteerd bij pacemakers en ICD’s.
Toch zou een fabrikant kunnen aangeven dat een pacemaker- of ICD-drager geen gebruik mag maken van een voertuig en/of sommige accessoires omdat bepaalde waarden volgens hem (mogelijk) toch overschreden kunnen worden. De reden daarvan zou dan zijn dat hij een eventuele juridische aansprakelijkheid wil omzeilen mochten er onverhoopt tóch problemen ontstaan. Zo’n uitzondering wordt bij voertuigen voor consumenten gelukkig zelden gemaakt.
Die veiligheid garandeert de automobielfabrikant trouwens alleen als de elektrische auto in goede staat is, de eigenaar nooit dicht bij servicedelen komt en slechts servicehandelingen uitvoert die omschreven staan in de consumentenhandleiding. De ICD-fabrikanten beweren niet dat er zich nooit een probleem kan voordoen maar zij achten het risico daarop minimaal.
Lees ook: Hoe elektrische auto's opladen?
Opmerking: Bij sommige industriële (elektrische voertuigen) die voor een specifiek doel zijn ontworpen kán het zijn dat deze niet voldoen aan de ICNIRP-norm.
Elektromagnetische velden in het dagelijks leven
Antennes, hoogspanningslijnen, mobiele telefoons en elektrische apparaten zorgen voor elektromagnetische velden. Sterke elektromagnetische velden kunnen lichamelijke klachten veroorzaken. Rondom hoogspanningslijnen zijn altijd sterke elektromagnetische velden. Bij de aanleg van nieuwe hoogspanningslijnen zorgen netbeheerders ervoor dat het elektromagnetische veld zo klein mogelijk is. Toch kan iemand blootgesteld worden aan zo’n veld.
Sterke elektromagnetische velden kunnen bij kortdurende blootstelling lichamelijke reacties veroorzaken. De Europese Unie adviseert om mensen niet bloot te stellen aan magneetvelden van meer dan 100 microtesla. Tesla is de eenheid voor de sterkte van een magnetisch veld. In Nederland is het onmogelijk om dichtbij het sterke elektromagnetische veld van hoogspanningslijnen te komen.
Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt er een verband is tussen hoogspanningslijnen en leukemie. Mensen die lang in de buurt van een bovengrondse hoogspanningslijn zijn, zouden een grotere kans hebben die ziekte te krijgen. Wetenschappers weten alleen niet zeker dat dit komt door elektromagnetische velden.
Nieuwe Duitse studie
Een nieuwe Duitse studie neemt definitief het laatste restje twijfel weg: de magnetische velden in elektrische auto’s zijn niet schadelijk voor inzittenden. Tegelijk laat het onderzoek zien dat er wel degelijk sprake is van variatie - tussen modellen, binnen voertuigen, en afhankelijk van het rijgedrag.
Lees ook: Elektrisch rijden: private lease
In opdracht van het Bundesamt für Strahlenschutz (BfS) en het Duitse ministerie van Milieu voerden onafhankelijke onderzoeksinstellingen een uitgebreide meting uit. Hoewel de gemiddelde waarden in alle voertuigen ruim onder de gezondheidslimieten bleven, toonden de metingen een sterk wisselend beeld.
Een van de meest concrete uitkomsten van het onderzoek is dat voertuigontwerp invloed heeft op elektromagnetische blootstelling. Volgens BfS-president Inge Paulini is dit goed nieuws: “De fabrikanten hebben het in de hand. Voor fleetowners, taxibedrijven en vervoer met lange diensttijden is dat meer dan een technisch detail.
De studie toont vooral hoe bepalend techniek ‘achter de schermen’ kan zijn. Terwijl veel aandacht uitgaat naar actieradius, laadsnelheid of software, komt de elektromagnetische blootstelling steeds meer in beeld bij de ontwerpteams en fleetplanners. Het is ook niet zo dat er nu een probleem is - maar omdat het kan altijd beter.
Warmtestraling van branden in elektrische voertuigen
Data over de warmtestraling van een brand in elektrische voertuigen of modellen om deze te berekenen zijn er (nagenoeg) niet. Het NIPV heeft daarom een rekenmodel opgesteld waarmee de maximale warmtestraling van (elektrische) voertuigbranden kan worden berekend.
In het rapport zijn de warmtestralingscontouren van drie voertuigtypen uitgewerkt: een elektrische personenauto (SUV), een bus en een vrachtwagen met lading. De scenario’s zijn opgesteld met in brandexperimenten gemeten piekbrandvermogens (peak Heat Release Rate). Uit de studie blijkt dat er tussen elektrische en conventionele voertuigbranden van vergelijkbare grootte geen significant verschil is ten aanzien van het maximale brandvermogen of de totale verbrandingsenergie (THR).
| Voertuigtype | Maximale warmtestraling |
|---|---|
| Elektrische personenauto (SUV) | [Waarde] |
| Bus | [Waarde] |
| Vrachtwagen met lading | [Waarde] |
Inzicht in de te verwachten maximale warmtestraling tijdens elektrische voertuigbranden maakt het ook mogelijk om vuistregels voor veiligheidsafstanden af te leiden. Deze kennis is niet alleen relevant voor de incidentbestrijding, maar ook voor de ruimtelijke inrichting en te nemen beheersmaatregelen voor bijvoorbeeld parkeerplaatsen en voetgangerszones.