Je wilt je autobedrijf verkopen? Dan is het goed om te weten hoe de overnamemarkt op het gebied van autobedrijven eruit ziet. Door consolidatie zal het aantal bedrijfsovernames de komende jaren toenemen.
Doordat auto’s kwalitatief steeds beter vervaardigd worden, consumenten op een andere (lees: digitale) manier aankopen doen en er minder kilometers op het asfalt gereden wordt, ontstaat er overcapaciteit van autobedrijven in de markt. Dit leidt tot consolidaties in het dealernetwerk. Ook een groeiend tekort aan gekwalificeerd personeel kan tot meer ‘capaciteitsovernames’ leiden.
Kopers kijken daarbij niet primair naar vergroten van hun omzet of het verbeteren van marktpositie, maar zijn primair op zoek naar extra medewerkers.
Het aantal fusies en overnames van autogarages schommelt de afgelopen tien jaar tussen de 105 en 180 stuks, volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek.
Bedrijfswaardering: De Basis voor Onderhandelingen
De waardering van een bedrijf is vaak het startpunt voor de onderhandelingen tussen koper en verkoper. De uitkomst van deze onderhandelingen is de uiteindelijke verkoopprijs. Waardering en prijs zijn dus twee verschillende grootheden. Naast de waardering wordt de prijs ook bepaald door eventuele schaarste op de markt, onderhandelingsmacht van de partijen, de strategische waarde van het bedrijf voor de koper en mogelijke synergie-effecten voor de koper (kostenbesparingen, inkoopvoordelen).
Lees ook: Duik in de Geschiedenis van Autobedrijven
Er zijn vele manieren om een bedrijf te waarderen. Een veelgebruikte methode om de waarde van een bedrijf uit te drukken is “een factor x de bruto jaarwinst”.
In de automotive - de sector waartoe autobedrijven behoren - wordt volgens de Brookz Overname Barometer op dit moment een indicatieve bandbreedte van de EBITDA-multiple van 3,8 tot 4,5 gehanteerd. De gemiddelde EBITDA-multiple over alle sectoren in het MKB is 4,90.
Autobedrijven die kunnen inspelen op de vergrote vraag naar duurzame lees elektrische voertuigen zullen gewilder zijn dan autobedrijven die louter benzine voertuigen aanbieden. Indien je een garage bezit of alleen onderdelen aanbiedt dan is het van toegevoegde waarde indien je ook reparaties kunt uitvoeren en onderdelen kunt leveren voor elektrische bolides.
De locatie en pand: wat gunstig is verschilt per type autobedrijf. Typische garages bevinden zich doorgaans niet in het centrum van de stad. Vaker op een bedrijventerrein net buiten de bebouwde kom. Voor dealers van nieuwe auto’s wordt over het algemeen wel een enigszins meer ‘zichtbare’ locatie verwacht en liefst in een fraai gebouw. Voor occasion’s handelaren is de locatie van minder belang.
Nuttig voor de partij die overneemt is dat je reeds en nog steeds ten tijde van de verkoop bezit over een Erkenning Bedrijfsvoorraad van de RDW. Dit heeft als voordeel dat voertuigen in de voorraad, zijn vrijgesteld van motorrijtuigenbelasting, en APK-plicht.
Lees ook: Betrouwbaar auto-onderhoud
En verder, voertuigen in de voorraad dienen verzekerd te zijn (Registratie Dekking Bedrijfsvoorraad (RDB). De handelaarskentekenregeling, tevens te verkrijgen via de RDW, is handig wanneer men zo nu en dan voertuigen uit de voorraad die nog geen kenteken kennen dient te vervoeren.
Ten slotte, een BPM vergunning, stelt je in staat om achteraf per maand of kwartaal BPM te betalen wanneer je geregeld nieuwe kentekens aanvraagt.
Stappenplan voor een Succesvolle Verkoop
Wanneer je besluit je autobedrijf te verkopen, is het belangrijk om een gestructureerde aanpak te hanteren om het proces zo soepel en efficiënt mogelijk te laten verlopen:
- Voorbereiden: De voorbereiding is cruciaal. Begin met het verzamelen van alle relevante financiële documentatie, waaronder jaarrekeningen, belastingaangiften, en contracten. Zorg ervoor dat je bedrijf er aantrekkelijk en efficiënt uitziet voor potentiële kopers. Zorg voor overzichtelijke processen, een up-to-date klantenbestand, duidelijke contracten en een sterke online aanwezigheid. Kopers zoeken niet alleen naar winst, maar ook naar zekerheid en stabiliteit.
- Te koop zetten: Het officieel te koop zetten van je autobedrijf start met het opstellen van een verkoopmemorandum, waarin de sterke punten, kansen, en financiële gezondheid van je bedrijf worden benadrukt.
- Promoten: De promotiefase is gericht op het vergroten van de zichtbaarheid van je verkoopprofiel. Dit kan variëren van het adverteren op gespecialiseerde platforms tot het direct benaderen van potentiële kopers binnen je netwerk of binnen de autobranche. Wanneer je er klaar voor bent komt je autobedrijf vervolgens te koop te staan. Je kan zelf bepalen op welke platforms dat allemaal gebeurt. Het handige is dat je via één overnameadvies.nl account al je advertenties kan beheren. Die advertenties komen op gespecialiseerde platforms.
- Onderhandelen: Wanneer potentiële kopers zich melden, begint de onderhandelingsfase. Na een aantal gesprekken met verschillende kopers ben je klaar om de eerste biedingen voor overname van je autobedrijf te ontvangen. En na de eerste biedingen begint het onderhandelen. Als je er samen uitkomt, kan je een intentieverklaring tekenen. Afspraken die jullie tijdens de onderhandelingen maken, kun je vastleggen in een intentieverklaring. Daarmee laat je zien dat jullie serieus zijn over de overname. Het is geen officieel bindend contract en jullie mogen nog stoppen met de onderhandelingen. In een intentieverklaring staan zaken als een planning, hoe lang de geheimhoudingsplicht is of andere voorwaarden.
- Overdragen: De laatste stap is de daadwerkelijke overdracht van het bedrijf aan de nieuwe eigenaar. Dit omvat het afronden van alle juridische documentatie, het overdragen van leases en licenties, en het regelen van de financiële afwikkeling. Na al die jaren is het moment gekomen om jouw autobedrijf voor een goede prijs van de hand te doen aan de koper. Een belangrijk onderdeel van de verkoop is het overdrachtsdocument, waar je alles wat voor de koper belangrijk is vastlegt.
Het is evident dat er met een vrijkomend bedrag van een paar miljoen euro’s meer mogelijkheden zijn dan wanneer er een paar ton euro’s vrij gaat komen. Dat wil absoluut niet zeggen dat je met de kleinere bedragen minder zorgvuldig moet omgaan.
Bij grotere bedragen komen er gewoon ook andere aspecten bij kijken (denk hierbij aan fiscaliteit, overdracht van familievermogen naar de volgende generatie, etc.). In zo’n geval is er meer werk vooraf nodig om alles optimaal te structureren. Voor bedragen boven de 5 miljoen euro is een Family Office uitermate geschikt. Zij beschikken over de kennis, kunde en ervaring om tot een goede oplossing te komen voor de nieuwe situatie.
Lees ook: Overzicht Autoservice Den Blanken
In alle gevallen wil je dat je kostbare bezit wordt aangestuurd door iemand die daar goed voor geëquipeerd is, een professionele vermogensbeheerder die zich enkel op jouw beleggingen en jouw investeringen richt. Een goede vermogensbeheerder heeft ook méér mogelijkheden dan een algemene bank. Denk hierbij aan investeren in direct vastgoed en/of Private Equity.
Juridische aspecten
Wat betekent overnamedatum? Concreet gezegd is het de datum waarop de activiteiten van een onderneming voor de spreekwoordelijke rekening én daadwerkelijke risico’s van de koper komt. Bij een besloten vennootschap gaat op de overnamedatum het economische eigendom over van de verkoper naar de koper. Maar, omdat de juridische overdracht vaak plaatsvindt via een notaris kan het voorkomen dat dit pas op een later moment plaatsvindt. De levering van aandelen vindt dan ook vaak met terugwerkende kracht plaats.
Dit is dan ook een uitdrukking die in de praktijk veel gebruikt wordt. De aandelen van de besloten vennootschap worden tijdens het boekjaar verworven. En in de koopovereenkomst of de akte van aandelenoverdracht is bepaald dat de aandelen op een bepaalde datum voor de rekening én risico van de koper komen.
In de praktijk komt het dus geregeld voor dat de leveringsdatum later plaatsvindt dan de afgesproken overnamedatum.
De overnamedatum is vaak afhankelijk van de overeengekomen verkoopvoorwaarden. Vanuit de basis zijn er twee verkoopmethoden mogelijk: locked box en closing accounts. Bij beide methodes kunnen de koper en verkoper een willekeurige datum overeenkomen. Vanuit praktische overwegingen is het vaak aan te raden om een datum aan het begin of einde van een maand te kiezen.
Bij een bedrijfsovername is zowel sprake van een overnamedatum als een leveringsdatum. En (zoals je zal vermoeden) zijn dit ook twee verschillende begrippen. Het gaat in de praktijk dan ook vaak om verschillende data.
De leveringsdatum bij een bedrijfsoverdracht is de datum waarop een onderneming juridisch aan de koper wordt overgedragen. In de volksmond wordt dit ook wel de transportdatum, juridische overdracht of levering van aandelen genoemd. Op deze datum wordt de koper juridisch eigenaar van het bedrijf. Meestal vindt de leveringsdatum plaats na de overnamedatum.
Als de overdrachtsdatum bijvoorbeeld op 1 januari van het boekjaar is gesteld. En de leveringsdatum pas (veel) later in dat boekjaar, dan kan dit tot weerstand van de verkoper leiden. Logisch, gezien hij als het ware voor de koper aan het werk is. Het resultaat van het lopende boekjaar komt tenslotte aan de koper ten goede. Als de levering niet uiterlijk op een van tevoren bepaalde datum plaatsvindt doet de verkoper er dan ook goed aan om de overdrachtsdatum op te schuiven. De verkoper is dan ook gerechtigd om het resultaat van de onderneming vanaf de oorspronkelijke overdrachtsdatum tot een later te bepalen overdrachtsdatum.
Voor de koper is het van belang om op te nemen wat de verkoper vanaf de overnamedatum tot aan de leveringsdatum wel én (vooral) niet mag doen.
Het is dus van groot belang dat de verkoper en koper een intentieovereenkomst aangaan. Hierin kan dan duidelijk vastgelegd worden wanneer de overname en de transport plaatsvindt.
Garanties en vrijwaringen
Garanties en vrijwaringen zijn een belangrijk onderdeel van de koopovereenkomst. Zo wil de verkopende partij vaak zo weinig mogelijk garanties en vrijwaringen opnemen. Maar, de kopende partij wil juist zoveel mogelijk garanties en vrijwaringen opnemen. Daarom raden wij ook aan om een jurist of advocaat in te schakelen.
Kort gezegd staat een garantie voor het ‘verkopen van een verklaring’. Dit betreft de staat van de onderneming op het moment van verkoop. Uit bovenstaande voorbeelden kan je al het een en ander uithalen. Zo zijn garanties nog niet specifiek geïdentificeerde risico’s.
Als (achteraf) blijkt dat de garantie niet juist was, dan is de koper in staat om de opgelopen schade te verhalen op de verkoper.
Een verschil tussen deze begrippen is dat het bij een vrijwaring om een specifiek én bekend probleem of risico gaat dat voor de rekening van de verkoper komt. Uiteindelijk kan dus gesteld worden dat een vrijwaring een concreet risico betreft. Dit wordt dan ook opgenomen in de koopovereenkomst waarbij de kosten hiervan voor rekening van de verkoper komen.
Financiering van de Overname
Bij een bedrijfsovername krijg je te maken met goodwill. Dit is een bedrag voor de meerwaarde van de immateriële zaken van een bedrijf. Denk aan een goede reputatie van het bedrijf, trouwe klanten of goede zakelijke contacten. Goodwill is lastig te berekenen.
Kun je de vraagprijs niet (helemaal) zelf betalen? Zet in een financieringsbegroting op een rij wat je nodig hebt. Hiermee kun je op zoek naar financiering voor bedrijfsovername. Van een particuliere investeerder, zoals een business angel, of een bekende. Of neem een lening bij de bank, een microkrediet of zet een crowdfundingsactie op.
In veel overnamecases zien we dat één financier niet het hele plaatje kan (of wil) invullen:
- Senior lening van een bank: Vaak de grootste component, met eerste zekerheden op activa.
- Junior lening van een non-bancaire financier: Deze financier neemt meer risico en wordt eventueel achtergesteld aan de bank.
- Vendor loan (verkoperslening): Een veel toegepaste vorm van aanvullende financiering waarbij de verkoper een deel van de koopsom achterlaat in de vorm van een lening.
MBI-kandidaat Financiering Tips
- Financiers kijken niet alleen naar het bedrijf dat je wilt overnemen, maar ook naar jóu als ondernemer.
- Door meerdere financiers parallel te benaderen voorkom je tijdverlies én vergroot je de kans op een goede deal.
- Zorg dat je de financieringsaanvraag op tijd opstart, in ieder geval direct na het tekenen van de intentieverklaring (met inachtneming van een financieringsvoorbehoud).
Overname platformen
Bedrijven ter overname kun je vinden via databanken, brancheorganisaties en overnamespecialisten. De eigenaar uitkopen van het bedrijf waar je werkt: Management Buy Out (MBO). Een nadeel van de laatste mogelijkheid kan zijn dat er sneller emoties bij komen kijken, omdat je een persoonlijke band hebt met de verkopers. Maak daarom goede afspraken, zodat jullie band ook na de overname goed blijft.
Ook zijn er verschillende online platforms waarop je je bedrijf te koop aan kan bieden. Op deze platforms is het vaak mogelijk om een anoniem profiel te plaatsen zodat niet al je gegevens openbaar worden. Voor informatie die je wel deelt kun je de tegenpartij een geheimhoudingsverklaring laten tekenen.
Brookz is al jaren een belangrijke aanvulling op ons netwerk en een centrale baken in de ondoorzichtige overnamemarkt.
Waarde ontwikkeling van bedrijven
Aanvullende Tips en Overwegingen
- Een bedrijf verkopen is méér dan een zakelijke transactie. Je neemt afscheid van iets dat je zelf hebt opgebouwd, met vallen en opstaan. Gun jezelf de tijd om deze gevoelens te erkennen.
- De verkoop van je bedrijf is een belangrijke mijlpaal. Stel een realistisch plan voor jezelf op. Dit helpt je om gefocust te blijven tijdens de verkoop én voorkomt dat je na de overdracht in een gat valt.
- Een bedrijf verkoopklaar maken betekent dat je ervoor zorgt dat alles klopt: van de cijfers tot de uitstraling.
- Houd je medewerkers tijdig op de hoogte, zorg ervoor dat de beroepsaansprakelijkheidsverzekering goed geregeld is en betrek ze waar mogelijk in het proces.
- Controleer de administratie en andere bedrijfsinformatie van een bedrijf. De verkoper moet belangrijke en juiste informatie delen. Een accountant of belastingadviseur kan helpen bij het uitvoeren van boekenonderzoek.
Via één van de apps van Overnameadvies.nl, de invites tool, kun je aangeven wie die potentiële kopers volgens jou zijn.
Met de dynamische ontwikkelingen binnen de autobranche en de toename van auto-verkopen, kan dit het ideale moment zijn om jouw autobedrijf op de markt te brengen. Om te zorgen dat je de verkoop tot een succes maakt is het belangrijk dat je goed voorbereid bent en begrijpt hoe je de maximale waarde uit de verkoop kunt halen.
Hoe verkoop je een VW Golf naar miljoenen aan Supercars? | Over de vloer bij Gräper Automotive
OvernameAdvies staat klaar om je door elk stadium van het verkoopproces te leiden, van de voorbereiding tot aan de overdracht. Ons team van experts biedt op maat gemaakte adviezen die aansluiten bij jouw unieke situatie en doelstellingen, ondersteund door diepgaande kennis van de autobranche en een uitgebreid netwerk van geïnteresseerde kopers.