De Nederlandse automobielindustrie kent een rijke en gevarieerde geschiedenis, van kleine smederijen die uitgroeiden tot volwaardige autofabrieken, tot innovatieve bedrijven die zich specialiseerden in specifieke voertuigen en aanpassingen. In dit artikel duiken we in de geschiedenis van enkele opmerkelijke Nederlandse automobielbedrijven, waaronder Van Ginkel Auto, GINAF, Spijker, Nemo, Havas en Smit Joure.
GINAF brandweerauto
Van Ginkel Auto en GINAF: Van Autohandel tot Truckfabrikant
De heer Evert van Ginkel Sr. begon in 1933 met een autohandel in Ederveen. In 1948 startten zijn zonen Adrie en Wuf van Ginkel het bedrijf Gebroeders van Ginkel, het was een voortzetting van de autohandel van hun vader. Ze renoveerden militaire voertuigen, die met enige aanpassingen geschikt werden gemaakt voor het bouwtransport. De voertuigen behielden in het begin de oorspronkelijke namen zoals GMC, Reo en Diamond.
Later vereiste de wetgever een eigen naam vanwege de typekeuring en werd de naam Ginaf geïntroduceerd, als afkorting van Van Ginkels automobielfabrieken. Naarmate de techniek vorderde en de eisen van de klant toenamen, werden de aanpassingen aan de voormalige militaire trucks groter en nam het aantal nieuwe componenten toe. Een voorbeeld is de Ginaf TF 55, gebouwd in 1974 met een eigen cabine en een nieuwe motor. Andere componenten echter zijn gereviseerde delen uit militaire voertuigen.
Na een faillissement in 2011 stapte de toenmalige eigenaar-directeur, Evert van Ginkel, zoon van een van de oprichters, Adrie van Ginkel, uit het onderneming. Na een herstart in 2012, met als nieuwe eigenaar het Chinese bedrijf CHTC, ging het bedrijf verder als GINAF Trucks Nederland B.V. Eind juli 2022 tekende het Duitse en beursgenoteerde Clean Logistics SE een contract om alle aandelen in Ginaf Trucks Nederland B.V. over te nemen. Ginaf maakt en past vrachtauto’s aan voor verschillende toepassingen zoals de bouw, reiniging, afval, landbouw en mijnbouw. Daarnaast ontwikkelt en produceert het bedrijf volledig elektrische vrachtauto’s.
Lees ook: Hoe auto afschrijving berekenen?
Naast batterij-elektrische componenten maakt het ook een zelfontwikkeld hydropneumatisch veersysteem. Na een splitsing in begin jaren 1990 is in Ederveen Ginaf Service bv gevestigd, dat onafhankelijk werd van Ginaf Trucks in Veenendaal en dat fungeerde als dealer voor het midden van het land. Op 19 november 2024 heeft de rechtbank in Gelderland Ginaf Trucks failliet verklaard. In januari 2025 maakte het bedrijf bekend een doorstart te maken. Specialisatie en inspelen op nieuwe markten werd de nieuwe bestaansreden.
Hiermee trad een wijziging op van prijsconcurrentie naar concurrentie op specificatie, met name ten aanzien van het laadvermogen. Dit begon in 1974 met de introductie van het civiele vierassig aangedreven kipperchassis. Hiermee was Ginaf enkele jaren de enige aanbieder met 19 ton laadvermogen voor het bouwtransport. Maar ook Ginaf ontwikkelde door. De volgende stap was de vijfasser, de 10x8, met aandrijving op vier van de vijf assen. Ook hierbij was de monopoliepositie van korte duur.
Met deze zelf ontwikkelde vooras als basis zijn ook andere astypen ontwikkeld, zoals de niet aangedreven gestuurde as met 13 ton draagvermogen en een onafhankelijk opgehangen gestuurde as. Ginaf introduceerde in 1986 een geheel nieuwe hydropneumatische vering. Hiermee verkreeg de mogelijkheid assen te maken die steeds dichter in de buurt komen van een belasting met de wettelijk maximaal toegestane 50 ton.
De samenwerking met DAF is altijd nauw geweest en bij inkoop van componenten is DAF altijd de eerste keus. Dit biedt voordelen vanwege de technische bekendheid van Ginaf met deze componenten en uniformiteit hiervan door de gehele voertuigrange. Naast de grootste leverancier is DAF ook opdrachtgever voor wijzigingen die aan het DAF-chassis worden doorgevoerd, zoals de gestuurde naloopasser die bij Ginaf van een gestuurde laatste as wordt voorzien.
Begin 1998 introduceerde Ginaf een compleet nieuwe serie auto's. Met deze "tridemserie" introduceerde Ginaf een nieuwe ontwerplijn voor achterasgestuurde vierassers (8x8, 8x6, 8x4 en later ook de 8x2). Centraal element vormen de drie achterassen in wide spread asopstelling (onderlinge afstand 1,80 m). Deze auto heeft in totaal een GVW van 46 ton (bij een 8x8).
Lees ook: Vind de perfecte autodealer in Huizen
Ginaf had ook succes in de Dakar-rally. In 1997 startte Hans Bekx met een oudere Ginaftruck aan de rally. In 2000 had hij nog een compleet nieuwe Ginaf laten opbouwen. Het team werd aangevoerd door Wuf van Ginkel (coureur) en Edwin van Ginkel (teammanager).
Jacob-Jan van Ginkel richtte Van Ginkel Auto’s op, een jong en dynamisch autobedrijf in Tynaarlo. In zijn vierjarig bestaan is er alleen nog maar sprake geweest van groei. Een snelle en betrouwbare serviceverlening naar de klanten speelt daarin, naast de bekende gun-factor, een cruciale rol. In 2012 kon hij zijn droom verwezenlijken en opende Van Ginkel Auto’s. Sindsdien is er alleen nog maar groei geweest en weten steeds meer klanten hem te vinden.
Andere Nederlandse Automobielbedrijven
Naast Van Ginkel Auto en GINAF zijn er nog andere interessante Nederlandse automobielbedrijven met een rijke historie:
- Spijker: De broers Hendrik Jan en Jacobus Spijker begonnen in 1880 de 'Rijtuigfabriek Gebr. Spijker' in Hilversum. In 1886 verhuisde het bedrijf naar Amsterdam waar in 1895 eerste Spyker-Benz auto werd gebouwd. Vanaf 1891 werd de naam 'Spijker' verder als 'Spyker' geschreven.
- Nemo: Nemo, oftewel Nederlandse Motorrijtuigfabriek, was opgericht door N.J. Kollewijn en M.L. van Amerongen. Nemo was een experiment net na WO II. Men had veel geld in de ontwikkeling gestopt, maar het concept is volledig geflopt.
- Havas: Havas was een Nederlandse fabrikant van sportwagens en cabriolets. Havas staat voor Hans van As, een garagehouder uit Hilversum.
- Smit Joure: Smit's Rijtuig- en Wagenmakerij in Joure werd gesticht in 1917 door Jan Alexander Smit. In 1937 werd de naam gewijzigd in Smit's Wagen- en Carrosseriefabriek. De eerste ‘echte’ autobus bouwde Smit in 1948. In 1996 werd Smit Joure opgekocht door DAF, waarna de leiding werd overgenomen door de VDL Groep, eigenaar van DAF Bus.
Spyker auto
Innovatie en Specialisatie
Veel Nederlandse automobielbedrijven hebben zich door de jaren heen gespecialiseerd in bepaalde niches. GINAF bijvoorbeeld, richtte zich op de productie van trucks voor zwaar transport en speciale toepassingen. Smit Joure specialiseerde zich in de bouw van autobussen en carrosserieën. Deze specialisatie stelde hen in staat om te innoveren en te voldoen aan de specifieke behoeften van hun klanten.
Lees ook: Elektrische Auto Pechhulp
Een ander voorbeeld van innovatie is het hydropneumatisch veersysteem van GINAF, dat het mogelijk maakte om assen te maken die steeds dichter in de buurt komen van een belasting met de wettelijk maximaal toegestane 50 ton.
De Nederlandse automobielindustrie heeft een rijke geschiedenis van innovatie en specialisatie. Van de vroege smederijen tot de moderne truckfabrikanten en autoschadeherstelbedrijven, Nederlandse bedrijven hebben een belangrijke bijdrage geleverd aan de ontwikkeling van de automobielindustrie.
Tabel: Overzicht van Enkele Nederlandse Automobielbedrijven
| Bedrijf | Plaats | Oprichting | Specialisatie |
|---|---|---|---|
| Van Ginkel Auto | Ederveen | 1933 | Autohandel, renovatie militaire voertuigen |
| GINAF | Veenendaal | 1948 | Trucks voor zwaar transport en speciale toepassingen |
| Spyker | Amsterdam | 1880 | Luxueuze en sportieve auto's |
| Smit Joure | Joure | 1917 | Autobussen en carrosserieën |