Paardenkracht is hét woord voor motorvermogen. Maar wat houdt die term nou precies in en waar komt die vandaan? Hoeveel pk heeft jouw auto eigenlijk? Lees meer over wat pk inhoudt en waarom het belangrijk is.
Wat is een Paardenkracht Precies?
De term paardenkracht (afgekort pk) wordt al decennia gebruikt om het motorvermogen van auto’s en motoren uit te drukken. Het is een maatstaf voor de hoeveelheid ‘arbeidsvermogen’ die de motor kan leveren. De term paardenkracht is natuurkundig niet juist; de pk is geen eenheid van kracht (want dat is de Newton), maar van vermogen. Kort door de bocht is één pk gedefinieerd als het vermogen dat nodig is om 75 kilogram één meter per seconde omhoog te tillen.
Hoe ontstaat motorvermogen?
Het motorvermogen ontstaat traditioneel door de verbranding van brandstof in een benzine- of dieselmotor. De energie zet de krukas van de motor in beweging, die via de transmissie de wielen van de auto aandrijft. In een elektrische auto gebeurt eigenlijk hetzelfde door de elektromotor met elektriciteit te voeden, waardoor de spoel in de elektromotor de wielen in beweging zet.
Elektromotoren leveren hun maximale kracht én vermogen bij elk toerental, dus worden ze gewoonlijk niet aan een transmissie gekoppeld. Bij benzine- en dieselmotoren speelt het toerental een rol, want het vermogen bereken je door het motorkoppel te vermenigvuldigen met het toerental en dat getal vervolgens te delen door 9.55. Elektromotoren leveren het maximale koppel direct al vanaf 0 toeren.
De Uitvinder van de Paardenkracht: James Watt
De Schotse ingenieur James Watt (1736-1819) was de bedenker van de paardenkracht. Hij werkte aan stoommachines en wilde zijn nieuwe motor verkopen aan mensen die gewend waren aan het werken met paarden. Daarom berekende hij het gemiddelde vermogen van werkpaarden en dat noemde hij horsepower, ofwel paardenkracht.
Lees ook: Hoe auto afschrijving berekenen?
De Formule voor één PK
De Britten doen veel op hun eigen manier (of de rest van de wereld), want in het metrische systeem werd één paardenkracht berekend als 735,5 watt. Sinds de invoering van het SI-stelsel, waarin alle eenheden internationaal zijn vastgelegd en op elkaar zijn afgestemd - is het officieel niet meer toegestaan om de pk als eenheid van vermogen te gebruiken en is de kilowatt (kW) daarvoor in de plaats gekomen. Eén paardenkracht is 735 watt en 1 kW is 1.000 watt.
PK versus kW: Wat is het Verschil?
De kilowatt (kW) is sinds 1978, toen het SI-stelsel is ingevoerd, de officiële eenheid voor vermogen. Omdat de pk een verouderde maar nog veelgebruikte term is, vermelden autofabrikanten beide. Wat betekent kilowatt (kW) bij een elektrische auto? Wat is nu eigenlijk het verschil? Hoe reken je dit om, want hoeveel kW is een pk?
Beide geven ze hetzelfde aan: hoeveel vermogen de auto levert. Alleen wordt pk vooral gebruikt in de autowereld (vooral bij brandstofauto's), terwijl kW een internationale standaard is - zeker bij elektrische voertuigen.
De verhouding tussen kW en pk is:
- 1 kW = 1,36 pk
- 1 pk = 0,735 kW
Kortom: 1 kW is 1,36 pk. Wil je dus weten hoeveel pk een auto met 100 kW heeft? Dan reken je: 100 kW × 1,36 = 136 pk.
Lees ook: Vind de perfecte autodealer in Huizen
Soms wordt er gevraagd om het vermogen van een motor in PK´s terwijl je enkel het vermogen hebt uitgedrukt in kW, kilowatt dus. Beide eenheden worden in principe door elkaar heen gebruikt. Officieel zijn autofabrikanten sinds 1978 wettelijk verplicht om het vermogen uit te drukken in kW. Het vermogen mag enkel uitgedrukt worden in PK´s indien ook het vermogen in kW wordt genoemd.
kW naar PK omrekenen
kW naar PK omrekenen is in principe heel eenvoudig. 1kW staat gelijk aan 1,362 PK. Je vermenigvuldigt het vermogen van de motor in kW dus met 1,362. Heeft een willekeurige motor een vermogen van 100kW, dan is dit dus 136 PK.
Van PK naar kW
Ook het omrekenen van PK naar kW is zeer eenvoudig. In plaats van het vermenigvuldigen met factor 1,36 delen we het motorvermogen nu door 1,362. Een motor met een vermogen van 136,2 PK is dus 100 kW.
Vaak wordt beweerd dat HP, HorsePower, het Engelse woord voor PK (paardenkracht) is. Dit lijkt aannemelijk gezien het een 1 op 1 vertaling is. Echter is dit niet waar. De waardes zijn als volgt:
- 1 PK = 0.98632 HP
- 1 HP = 1.0139 PK
KOPPEL versus PAARDENKRACHT uitgelegd in minder dan 3 minuten
Lees ook: Elektrische Auto Pechhulp
Hoeveel PK heeft een Auto?
Het aantal pk’s, ofwel het vermogen van een auto, verschilt per model en uitvoering. Kleine stadsauto’s hebben vaak rond de 60 tot 90 pk, terwijl sportieve modellen meestal minimaal 150 pk leveren. SUV’s en sportauto’s zitten qua vermogen vaak boven de 200 pk. Let op: soms staat alleen het vermogen in kilowatt (kW), want dat is tegenwoordig de internationaal afgesproken eenheid van vermogen.
Het aantal pk geeft aan hoeveel vermogen je auto heeft. Een kleine stadsauto heeft bijvoorbeeld vaak rond de 75 pk. Een grotere gezinsauto zit meestal rond de 150 pk.
Je vindt het aantal pk niet direct op je kentekenbewijs. Op je kentekenbewijs vind je wel het vermogen in kilowatt (kW). Dit kun je vervolgens omrekenen naar pk.
Voorbeeld: Hyundai KONA Electric
Neem de Hyundai KONA Electric. Deze volledig elektrische SUV heeft een elektromotor met een vermogen van:
- 150 kW
Omgerekend: 150 × 1,36 = 204 pk
Acceleratie: van 0-100 km/u in 7,9 seconden
Dat is vergelijkbaar met wat je normaal alleen in sportieve benzineauto’s ziet. Je rijdt dus niet alleen duurzaam, maar ook krachtig en comfortabel.
Hieronder een tabel met een overzicht van de vermogens in PK en kW:
| Type Auto | Vermogen (PK) | Vermogen (kW) |
|---|---|---|
| Kleine Stadsauto | 60-90 | 44-66 |
| Gezinsauto | ~150 | ~110 |
| SUV/Sportauto | >200 | >147 |
| Hyundai KONA Electric | 204 | 150 |
Wat Zegt het Aantal PK over een Auto?
Het motorvermogen zegt niet alles. Een auto met veel pk’s is vaak sneller, sterker in acceleratie en beter in het trekken van een aanhanger.
Het aantal pk van je auto speelt ook een rol bij:
- Een auto met veel vermogen trekt sneller op en rijdt makkelijker harder. Dat vergroot het risico op schade. Zeker bij een beginnende bestuurder.
Zijn er nadelen aan veel paardenkrachten?
Zeker. Wat is het verschil tussen vermogen en koppel? Vermogen (pk/kW) bepaalt hoe snel energie wordt omgezet in beweging. Het koppel (Nm) geeft de trekkracht op de krukas weer. Oftewel: vermogen bepaalt de snelheid, koppel bepaalt de kracht. In de praktijk heb je bij optrekken en zwaar beladen rijden vooral koppel nodig.
Welke type motor levert het meeste vermogen?
Voor direct vermogen en trekkracht is een elektromotor het meest indrukwekkend. Benzinemotoren leveren bij hoge toerentallen het meeste vermogen, met een goede vermogensopbouw. Voor veel trekkracht is een diesel nog steeds een logische keuze. Voor een goede balans is een plug-in hybride juist ideaal.
Nadelen motor met weinig vermogen
Wanneer we een vanaf-prijs zien bij nieuwe auto’s beschikt deze auto dus over een auto met weinig vermogen. Maar wat zijn hier de nadelen van? Een grote ergernis van de sportieve rijder zal de 0-100 sprint zijn. Dit duurt bij deze variant namelijk bijna 12 seconden. Sportief rijden is dus niet aan de orde bij auto’s met weinig motorvermogen.
Een ander nadeel is het maximale trekgewicht. Dit geeft aan hoe zwaar je caravan, aanhanger of boottrailer mag zijn die je met je auto wilt trekken. Auto’s voorzien van een auto met weinig motorvermogen beschikken over aanzienlijk minder trekgewicht. Tevens maken auto’s met een 3-cilindermotor aanzienlijk meer lawaai dan grotere motoren voorzien meer cilinders. Dit komt niet ten goede van het comfort in de auto.
Voordelen van een motor veel of meer vermogen
Wil je graag sportief rijden en als eerste vertrekken bij het stoplicht? Dan heb je een auto met meer motorvermogen nodig. Om terug te komen op het eerder genoemde voorbeeld, de Volkswagen Polo, zien we hier dat er ook een variant is met aanzienlijk meer motorvermogen te weten de Volkswagen Polo GTI. Los van de sportieve details en extra luxe blijft dit natuurlijk ook “gewoon” een Volkswagen Polo. Echter zal je als bestuurder een totaal ander gevoel ervaren. Een print naar 100 gaat bijna een keer zo snel. Dit duurt namelijk slechts 6.7 seconden. Ook het maximale trekgewicht is 50% hoger. Dit betreft 1200 KG voor de GTI uitvoering.
Nadelen motor met veel kW’s of PK’s
Natuurlijk brengt een krachtige motor ook nadelen met zich mee. Een aantal nadelen op een rij:
- Een krachtigere/zwaardere motor is duurder.
- De verzekering van een auto met meer vermogen is duurder.
- De auto verbruikt (in de meeste gevallen) meer brandstof.
- Kies je echt een sportief motorblok (AMG, M-Sport, Audi RS) dan zijn onderdelen duurder.
PK en Koppel (Nm): Wat is het Verschil?
Pk en Nm zijn twee termen die onlosmakelijk zijn verbonden met auto’s en tuning. Maar wat houden ze nu precies in? Wil je bij tuning van jouw auto juist meer koppel (Nm) of kracht (Pk)? Waar gaat het nu echt om? Wat maakt het doorslaggevende verschil? Om hier achter te komen, zullen we moeten weten wat deze twee termen precies betekenen en waar ze vandaan komen. Om de essentie van de paardenkrachten (Pk’s) te begrijpen, is het allereerst belangrijk om te weten wat koppel inhoudt.
Simpel gezegd is koppel de draaiende kracht die nodig is om een voorwerp rond een as te verplaatsen. Bijvoorbeeld een moer om een bout. Deze kracht wordt berekend door de afstand vanaf het draaipunt te vermenigvuldigen met de hoeveelheid kracht die op dat punt wordt gezet. De hoeveelheid van deze kracht wordt aangeduid in Nm (newtonmeter). Eén Nm is de kracht van 1 newton op een afstand van 1 meter tot het draaipunt.
Voorbeeld: De bout met arm zit zo vast dat er minimaal 20 kilo nodig is om de bout te doen draaien. Hangen we aan de arm nu een gewicht van tien kilo, dan wordt er weliswaar een kracht op bout en arm uitgeoefend, maar iedereen snapt dat de bout niet zal gaan draaien. Die tien kilo is echt te weinig. Dus wanneer er geen beweging plaatsvindt, is er geen werkende kracht en dus geen koppel.
Zoals gezegd: Nm’s geven de hoeveelheid werkende kracht aan. Wat belangrijk is bij een auto is de hoeveelheid werkende kracht die geleverd kan worden in een bepaalde tijd. Hiermee kunnen we namelijk het aantal Pk’s bepalen. Terugvertaald naar de auto wil dat zeggen dat hoe meer Nm je hebt, hoe sneller een kracht verplaatst kan worden. Dit brengt ons bij de Pk’s.
Eigenlijk is dit min of meer hetzelfde idee als de sterke en zwakke man die zakken zand moeten tillen, met het verschil dat hier de standaard ‘maat’ het paard is. Paardenkracht is dus de hoeveelheid kracht die een paard kan leveren in een bepaalde tijdsspanne. Vertaald naar de motor van een auto wil dit zeggen: het aantal Nm (koppel) vermenigvuldigd met de snelheid van de motor (rpm) is het aantal Pk’s dat een motor op een bepaald moment levert.
De officiële formule hiervoor is als volgt: PK = Koppel (Nm) x Motorsnelheid (rpm) / 5252. De draaiende (werkende) kracht van de motor is dus het koppel en het aantal Pk’s geeft aan hoeveel werk er gedaan kan worden bij dat koppel in een bepaalde tijd. Meer koppel zorgt voor meer trekkracht. Hierdoor kun je dus sneller accelereren of gemakkelijker een steile helling beklimmen.
De verhouding tussen pk en Nm kan voor een sportwagen heel anders liggen, omdat hier andere factoren gelden. Dit type voertuig is ontworpen voor maximale prestaties op de weg en om hoge snelheden te bereiken.
Hoeveel PK heb je nodig?
Wanneer je op zoek bent naar een andere of misschien wel nieuwe auto is het aantal benodigde PK’s sterk afhankelijk van het gebruik. Zoek je een auto om van A naar B te komen en is snelheid niet van belang, dan hoef je geen rekening te houden met het aantal PK’s. Wil je meer snelheid of wil je je auto gebruiken om een aanhanger, caravan of boottrailer te trekken, ook dan heb je meer PK’s nodig.
Zoek je een snelle auto, dan kun je ook naar de acceleratie van 0-100 kijken, dit wordt uitgedrukt in seconden.