De Amerikaanse verkeersautoriteit, de National Highway Traffic Safety Administration (NHTSA), heeft een onderzoek aangekondigd naar ongevallen met Tesla's in de zelfrijdende modus. Dit volgt op een reeks incidenten waarbij de zelfrijdende functie van Tesla mogelijk een rol heeft gespeeld.
De 'Full Self Drive'-modus, zoals Tesla de zelfrijdende functie noemt, is een betaalde upgrade, die in Nederland en andere Europese landen nog niet toegestaan is. Écht zelfrijdend is de functie overigens niet. De bestuurder moet een hand aan het stuur houden en op blijven letten, zegt de autofabrikant.
Minder files, minder ongelukken, er worden veel voordelen verwacht van geautomatiseerd rijden, of ADS (Automated Driving Systems). De eerste ongelukken met deze auto’s zijn echter ook al bekend.
Bevindingen van de NHTSA
De NHTSA verzamelde 58 meldingen waarbij Tesla's in de zelfrijdende modus zich niet aan de verkeersregels hielden. Uit deze meldingen kwamen diverse zorgwekkende situaties naar voren:
- Negentien gevallen waarin een Tesla een rood stoplicht negeerde.
- Zes gevallen waarbij een botsing werd veroorzaakt, waarvan vier met gewonden.
- Ongeveer twintig meldingen over spookrijdende Tesla's, die bijvoorbeeld bij het afslaan op de verkeerde kant van de weg terechtkwamen.
Voor de bestuurders van de auto's was het in sommige gevallen vooraf niet duidelijk wat de auto ging doen, waardoor zij weinig kans hadden om in te grijpen.
Lees ook: Uitdagingen bij zelfrijdende technologie
Aanvullende Onderzoeken naar Tesla
Er zijn meer onderzoeken van de NHTSA naar Tesla gestart. Een daarvan gaat over de deurgrepen, die in de deur verdwijnen als de auto op slot is. Er zijn meerdere gevallen gemeld waarin kinderen opgesloten raakten in een auto, of hulpdiensten die de deuren na een ongeluk niet konden openen.
Een ander onderzoek is gestart nadat meerdere ongelukken gebeurden met zelfrijdende Tesla's tijdens mist. Daarbij kwam in één geval een voetganger om het leven.
Het Belang van Menselijke Controle
Santoni de Sio: “Hoe kunnen de risico’s van ADS tot een minimum worden beperkt en kan de veiligheid van mensen worden gewaarborgd? Het is belangrijk dat de overgang naar geautomatiseerd rijden op een verantwoorde manier verloopt. Naar deze invalshoek is nog niet eerder onderzoek gedaan. “
“Wanneer we ervoor zorgen dat betekenisvolle menselijke controle behouden blijft, kan de veiligheid van de mens beter worden beschermd en kunnen ‘verantwoordelijkheidskloven’ worden vermeden, aldus Santoni de Sio. “Het begrip ‘betekenisvolle menselijke controle’ is cruciaal als we verantwoorde autonome systemen willen ontwerpen die functioneren in omstandigheden waarin mensenlevens op het spel staan. Bij een optimaal ontwerp werken mens en technologie samen om risico’s te minimaliseren en de juiste actie te garanderen wanneer dit nodig is, bijvoorbeeld wanneer een geautomatiseerd systeem niet ingrijpt in een gevaarlijke situatie.
“Het is van cruciaal belang dat een persoon ook in staat en bereid is deze taakverdeling te volgen. Want naast het rijden moeten chauffeurs ook nieuwe vaardigheden beheersen, zoals toezicht houden op het voertuig in een geautomatiseerd systeem. Bij het ontwerp van het systeem moet hiermee rekening worden gehouden.
Lees ook: LZV in Nederland: Eisen en Regels
Het project zal zich richten op betekenisvolle menselijke controle in twee soorten geautomatiseerd rijden: gedeeltelijke en begeleide autonomie. Dit zijn namelijk de vormen die de komende tien tot vijftien jaar waarschijnlijk zullen worden toegepast. Er is echter geen bevredigende theorie over wat betekenisvolle menselijke controle precies betekent met betrekking tot ADS. Het doel van dit project is om te komen tot een wetenschappelijk verantwoorde definitie die ook nog werkbaar is.
Santoni de Sio: “Ons team van onderzoekers van TBM en Civiele techniek, dat bestaat uit filosofen, gedragswetenschappers en verkeerskundigen, zal eerst een theorie ontwikkelen, en vervolgens samen met het bedrijfsleven en beleidsmakers het begrip ‘betekenisvolle menselijke controle’ vertalen in richtlijnen voor systeemontwerp, op technisch, regelgevings- en juridisch niveau. Menselijke controle moet namelijk niet alleen in de rijsystemen worden ingebouwd, maar ook in de systemen daarbuiten.”
Resultaten van het project worden in 2020 verwacht.
Tragisch Ongeval bij Schalkhaar
De ravage was dinsdagmiddag 3 september 2024 enorm, toen de Tesla op de provinciale weg bij Schalkhaar op de verkeerde weghelft belandde en frontaal op een tegemoetkomende vrachtwagen botste. Bij het ongeval kwamen een man (52) en een vrouw (35) uit Raalte om het leven. De Tesla vloog na de botsing in brand en voor de inzittenden kwam alle hulp te laat. De vrachtwagenchauffeur werd zwaargewond uit zijn cabine gezaagd. Hij overleefde het ongeluk.
De verzekeraar en de nabestaanden van de dodelijke slachtoffers schakelden na het ongeval Antony Baan Hofman in, die gecertificeerd onderzoeker is bij het ministerie van Justitie en Veiligheid.
Lees ook: Voertuigregistratie en onbekende entiteiten: Wat u moet weten
De vraag die op tafel ligt: heeft autopilot, het besturingssysteem van Tesla voor de zelfrijdende auto, een rol gespeeld bij het ongeluk? "Dat is van belang om te weten, omdat het nogal uitmaakt of Tesla degene is die hier zo'n ernstig ongeval heeft veroorzaakt of niet. Want als dat zo is, dan moet Tesla natuurlijk ook de verantwoordelijkheid nemen", zegt Baan Hofman in het tv-programma Zembla.
Het ongeluk kán door een fout van de bestuurder zijn veroorzaakt, maar Baan Hofman houdt ook rekening met een ander scenario. "Het kan zijn dat de autopilot eerder ingeschakeld is geweest en dat-ie uitgeschakeld is, al dan niet handmatig of automatisch. Als de bestuurder dat niet goed door heeft, dan kan het zijn dat deze zou verwachten dat de auto stuurt, terwijl-ie dat niet doet. En als er dan iets geks gebeurt, dan ben je te laat om in te grijpen."
Wat er precies is gebeurd op de provinciale weg bij Schalkhaar, is niet meer te achterhalen: de autopilot-computer is bij het ongeval volledig verwoest. Tesla zegt tegen Zembla "in dit geval geen data hierover in de cloud te hebben opgeslagen". "En dus komen we er nooit achter", zegt Baan Hofman.
In de uitzending 'Black Box Tesla' besteedt Zembla aandacht aan de problemen rond de zelfrijdende auto's van Tesla. Volgens het BNNVARA-programma gebeuren er veel meer ongelukken met de zelfrijdende auto's van eigenaar Elon Musk dan dat het bedrijf zelf doet geloven.