Links inhalen, stoppen voor rood licht, niet fietsen op de snelweg en je telefoon niet gebruiken in het verkeer. Het zijn regels die we allemaal kennen en ze zijn er niet voor niets. Door deze regels weet iedereen namelijk hoe die zich veilig moet gedragen in het verkeer. En dat is waar artikel 5 van de Wegenverkeerswet (WVW) over gaat: veiligheid op de weg.
Wat staat er in artikel 5?
In 1994 riep de overheid artikel 5 WVW in het leven. Deze wet legt vast dat gevaarlijk en hinderlijk gedrag in het verkeer verboden en strafbaar is. Wanneer de politie van mening is dat iemand de verkeersveiligheid in gevaar heeft gebracht of heeft gehinderd, kan zij hiervan proces-verbaal opmaken. De politie zal dit dan vaak doen op grond van artikel 5 Wegenverkeerswet. Dit artikel richt zich tot eenieder. Het verbod geldt derhalve niet alleen voor de verkeersdeelnemer maar ook voor derden.
Gevaarlijk gedrag
Als we het hebben over gevaarlijk gedrag, dan kun je denken aan:
- Te hard rijden, maar ook te langzaam (op de snelweg)
- Bumperkleven
- Je telefoon gebruiken tijdens het rijden (ook op de fiets)
- Niet stoppen voor rood licht of bij stopborden
- Geen voorrang verlenen aan voetgangers of bestuurders waar dat wel moet
Hinderlijk gedrag
Wat valt onder hinderlijk gedrag in het verkeer?
- Langdurig stilstaan op een drukke weg
- Dubbel parkeren, waardoor andere voertuigen niet kunnen passeren
- Een kruispunt of oversteekplaats blokkeren
Bij het gevaar moet het gaan om een reële kans op een ongeval. Er is een zekere mate van concreet gevaarscheppend gedrag vereist. Bij hinder moet het gaan om een inbreuk op doorstroming van het verkeer of een kans daarop. Er is een zekere mate van concrete hinder vereist. Soms is er sprake van een samenloop met andere strafbepalingen. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn bij een overschrijding van de maximumsnelheid. Deze overschrijding kan soms tevens een overtreding van artikel 5 Wegenverkeerswet opleveren.
Lees ook: Rijbewijs Na Artikel 42
Achterliggende reden is het in artikel 68 Wetboek van Strafrecht neergelegde ne bis in idem-beginsel. Indien voor een gedraging reeds een transactie of administratieve sanctie is opgelegd, mag deze niet meer bij de vervolging van art. 5 WVW worden betrokken. Zie Hoge Raad 23 juni 1998, NJ 1999,47.
Voor wie geldt deze wet?
Voor iedereen die deelneemt in het verkeer. Of je nu voetganger, fietser, motorrijder of autobestuurder bent. Artikel 5 WVW verbiedt alle verkeersdeelnemers om zich op zo’n manier te gedragen dat ze een gevaar of hinder op de weg veroorzaken. Denk aan inhalen in een bocht of iemand opzij duwen op de fiets. Allemaal horen we voorzichtig te zijn en rekening te houden met andere weggebruikers.
Wat als iemand de wet overtreedt
Artikel 5 van de Wegenverkeerswet maakt gevaarlijk en roekeloos gedrag in het verkeer dus strafbaar. Artikel 5 Wegenverkeerswet is een overtreding. Op overtreding van artikel 5 WVW staat een maximale hechtenis van zes maanden en een geldboete van de derde categorie (€ 8.700,-).
Houdt de politie iemand aan voor het overtreden van deze wet? Dan kan die persoon, afhankelijk van de situatie, een invordering van het rijbewijs krijgen of een geldboete van tot wel € 8.700 moeten betalen. Het is zelfs mogelijk dat de overtreder maximaal 6 maanden ervoor in de gevangenis moet. Dat zijn flinke straffen, maar wel logisch omdat gevaarlijk verkeersgedrag kan leiden tot ongevallen met grote gevolgen.
Vanwege het feit dat artikel 5 Wegenverkeerswet een overtreding is, vinden dagvaardingen op grond van dit artikel (alleen) plaats voor de Kantonrechter. Nadeel van zittingen bij de Kantonrechter is dat er vaak veel mensen tegelijk worden opgeroepen. Gelet op het feit dat berechtingen voor artikel 5 Wegenverkeerswet zware verdenkingen van verkeersovertredingen kunnen betreffen, is het belangrijk dat er een zorgvuldige behandeling plaatsvindt.
Lees ook: Alles over rijbewijs invordering
De politie kan uw rijbewijs invorderen als u de veiligheid op de weg ernstig in gevaar brengt. U heeft een alcoholgehalte in uw bloed van meer dan 1,3 promille. U rijdt 50 kilometer per uur of meer te hard. Bij invordering stuurt de politie uw rijbewijs naar de officier van justitie. De officier van justitie kan uw rijbewijs voor langere tijd inhouden. In de periode dat u uw rijbewijs kwijt bent, mag u geen enkel motorrijtuig besturen. De inhouding van uw rijbewijs is een maatregel die geldt totdat uw zaak voor de rechter komt.
Bent u het niet eens met de beslissing van de officier van justitie? Dan kunt u een Verzoek teruggave rijbewijs indienen bij de rechtbank. Als uw zaak voor de rechter komt, dan moet u zich verantwoorden voor de overtreding. De rechter beoordeelt of u een ontzegging van de rijbevoegdheid krijgt. De tijd dat u uw rijbewijs kwijt was voor de rechtszitting, wordt afgetrokken van deze periode.
Het Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB) kan uw rijbewijs innemen als u openstaande verkeersboetes heeft.
Om veroordeeld te worden op basis van artikel 5 WVW, moet het Openbaar Ministerie (OM) bewijzen dat u door uw rijgedrag gevaar of hinder hebt veroorzaakt. Dit bewijs kan steunen op verschillende bewijsmiddelen. Hierbij kunt u denken aan getuigenverklaringen, verkeersrapporten en camerabeelden. Het is van groot belang dat het OM aantoont dat er daadwerkelijk sprake was van gevaar of hinder.
Artikel 5 wordt vaak als vangnetbepaling gebruikt in zaken waarin het OM eigenlijk artikel 6 ten laste wil leggen. In de praktijk zien we dan vaak dat subsidiair aan artikel 6 WVW, artikel 5 ten laste wordt gelegd. Dat heeft ermee te maken dat, indien de schuld bij artikel 6 niet bewezen kan worden, de gedraging dan mogelijk nog wel binnen het bereik van artikel 5 kan vallen. Er kan dan door de rechter alsnog een veroordeling worden uitgesproken. Meer weten over artikel 6?
Lees ook: Boetes en straffen voor rijden zonder rijbewijs
gevaarlijk rijgedrag onderweg.
Artikel 5a WVW
Sinds 1 januari 2020 is art. 5a WVW in werking getreden. Art. 5A WVW is geen overtreding, maar een misdrijf. De wetgever heeft met dit artikel beoogd het zogeheten strafgat tussen art. 5 en art. 6 WVW op te vullen. Meer weten over artikel 5a?
Op 1 januari 2020 is de Wet aanscherping strafrechtelijke aansprakelijkheid ernstige verkeersdelicten( Stb. 2019, 413) in werking getreden.(Stb. 2019, 442). Met deze wetswijziging is zeer gevaarlijk rijgedrag zonder (ernstige) gevolgen strafbaar is gesteld in artikel 5a WVW. Daarnaast is via artikel 175 lid 2 WVW bepaald dat gedragingen als genoemd in artikel 5a WVW automatisch roekeloosheid opleveren. Met deze wetswijziging heeft de wetgever het ‘strafgat’ tussen zeer gevaarlijk rijgedrag mét en zónder ernstige gevolgen te dichten, het begrip roekeloosheid te verhelderen en het bewijs daarvan te vergemakkelijken ( Kamerstukken II 2018/19, 35086, nr. 3, p. ‘1. Het is een ieder verboden opzettelijk zich zodanig in het verkeer te gedragen dat de verkeersregels in ernstige mate worden geschonden, indien daarvan levensgevaar of gevaar voor zwaar lichamelijk letsel voor een ander te duchten is. overtreden van andere verkeersregels van soortgelijk belang als die onder a tot en met l genoemd.2. Het opzet in artikel 5a WVW blijft beperkt tot het verrichten van de delictsgedraging.
Het (voorwaardelijk) opzet dient zowel te zijn gericht op het overtreden van de verkeersregels als op het in ernstige mate schenden daarvan (Kamerstukken II 2018/19, 35086, nr. 6, p. 11; Van Maurik 2020, p. 195; Vellinga 2019, p. Nu is het zo dat het enkel opzettelijk niet verlenen van voorrang of te hard rijden niet volstaat (Vellinga 2019, p. 87.) Het opzet moet eveneens zijn gericht op het in ernstige mate schenden van de voorrangsverplichting dan wel op het in ernstige mate overschrijden van de maximumsnelheid (Kamerstukken II 2018/19, 35086, nr. 6, p. - alle overige feitelijke omstandigheden van het geval in ogenschouw worden genomen. (Kamerstukken II 2018/19, 35086, nr. 6, p.
Die beoordeling is volgens de wetgever in hoge mate casuïstisch. Een echt sluitend antwoord op de vraag wanneer het opzet nu is gericht op het in ernstige mate schenden van de verkeersregels blijft daarmee achterwege. Wanneer is er sprake van het in ernstige mate schenden van de verkeersregels. Is dat wanneer iets net over de streep is of heel ver over de streep? n de memorie van toelichting wordt gesteld dat artikel 5a WVW de mogelijkheid biedt een passende straf op te leggen in die gevallen waarin de bestuurder ‘een buitengewoon ernstig verwijt kan worden gemaakt’ doordat hij opzettelijk in ernstige mate verkeersregels overtreedt terwijl daarvan levensgevaar of gevaar voor zwaar lichamelijk letsel te duchten is (Kamerstukken II 2018/19, 35086, nr. 6, p. 6.). Het lijkt erop dat de wetgever (vooral) aaneengesloten of volgtijdelijke ernstige verkeersovertredingen op het oog heeft gehad (Kamerstukken II 2018/19, 35086, nr. 3, p.
Strafrechtelijke gevolgen
De straffen voor een overtreding van artikel 5 WVW kunnen variëren, afhankelijk van de ernst van het gevaarlijke rijgedrag en eventuele eerdere overtredingen.
| Overtreding | Mogelijke Straf |
|---|---|
| Gevaarlijk rijgedrag (Artikel 5 WVW) | Geldboete tot € 8.700, hechtenis tot 6 maanden, rijontzegging |
| Zeer gevaarlijk rijgedrag (Artikel 5a WVW) | Zwaardere straffen dan Artikel 5 WVW |
- Geldboete: Afhankelijk van de ernst van de overtreding kan een geldboete worden opgelegd.
- Rijontzegging: In ernstigere gevallen kan de rechter besluiten tot een rijontzegging, waardoor u uw rijbewijs tijdelijk kwijtraakt.
Herhaalde overtredingen of zeer gevaarlijk rijgedrag kunnen leiden tot zwaardere straffen, zoals een langere rijontzegging of hogere boetes.
Juridische Bijstand
Wordt u verdacht van overtreding van artikel 5 WVW, dan is het belangrijk om snel juridisch advies in te winnen. Verkeerszaken kunnen ingewikkeld zijn en een goede verdediging kan het verschil maken tussen een zware straf of een mildere uitkomst. Onze specialisten onderzoeken de feiten van uw zaak grondig en zetten zich in om elke mogelijkheid te benutten om uw straf te verminderen of zelfs te voorkomen.
Een verdenking van het overtreden van artikel 5 Wegenverkeerswet kan grote gevolgen hebben voor uw dagelijks leven, uw werk en uw toekomst. Als u bent aangehouden voor gevaarlijk rijgedrag, wacht dan niet af en neem contact met ons op voor juridisch advies en een sterke verdediging.
Wanneer u over artikel 5 Wegenverkeerswet meer wilt weten, kunt u contact opnemen met advocaat verkeersrecht Bert Kabel.
Helaas gebeuren er nog veel verkeersongevallen door gevaarlijk gedrag van een ander in het verkeer. Heb jij (letsel)schade opgelopen door een ongeluk dat een ander veroorzaakte door gevaarlijk verkeersgedrag? Met een rechtsbijstandverzekering kun je juridische hulp vragen van een jurist van Univé Rechtshulp. Die kan je helpen om de (letsel)schade te verhalen op de schuldige tegenpartij. Zo heb jij minder zorgen en sta je er niet alleen voor in zo’n vervelende situatie.
Tip: kijk eerst in je polisvoorwaarden of je voor de juiste rechtshulp bent verzekerd.