Rijden zonder rijbewijs is in Nederland een strafbaar feit met serieuze gevolgen. Iedereen die een motorvoertuig bestuurt, moet in het bezit zijn van een geldig rijbewijs, zoals vastgelegd in artikel 107 van de Wegenverkeerswet. Maar wat zijn de exacte gevolgen als je toch zonder rijbewijs achter het stuur kruipt? We leggen het hieronder uit.
Waarom is rijden zonder rijbewijs verboden?
De wetgever heeft het rijden zonder rijbewijs als onwenselijk gezien en als een overtreding aangemerkt. Het rijbewijs is namelijk een bewijs dat je over de nodige kennis en vaardigheden beschikt om een voertuig veilig te besturen. Zonder rijbewijs breng je niet alleen jezelf, maar ook andere weggebruikers in gevaar.
Verschillende vormen van rijden zonder rijbewijs
Er zijn verschillende situaties waarin sprake kan zijn van rijden zonder rijbewijs:
- Geen rijbewijs: Nooit rijlessen gehad of geslaagd voor het rijexamen.
- Ongeldig rijbewijs: Het rijbewijs is zijn geldigheid verloren (artikel 107 lid 2 Wegenverkeerswet).
- Tijdelijk rijverbod: Invordering van het rijbewijs door de politie, inhouding door de officier van justitie of een ontzegging van de rijbevoegdheid door de rechter.
Strafrechtelijke gevolgen
Het rijden zonder rijbewijs is een strafbaar feit. De maximale straf op grond van artikel 177 Wegenverkeerswet is een hechtenis van zes maanden en een geldboete van de derde categorie. Om de gelijkheid in de berechting te bevorderen heeft het College van Procureurs-Generaal van het Openbaar Ministerie een richtlijn voor straffen opgesteld. Dit is de Richtlijn voor strafvordering feitgecodeerde misdrijven en overtredingen. Een eerste overtreding wordt met een geldboete afgedaan.
Bij een tweede overtreding wordt de verdachte gedagvaard voor de Kantonrechter en wordt er een geldboete en 1 week hechtenis voorwaardelijk geëist.
Lees ook: Meer over artikel 5 WVW
In tegenstelling tot het zonder rijbewijs rijden is het rijden zonder geldig rijbewijs een misdrijf. De maximale straf voor dit feit is een gevangenisstraf van 12 maanden en een geldboete van € 21.750,- (2020).
In de praktijk gaan rechters streng om met het rijden tijdens een tijdelijk rijverbod.
Boetes en straffen
De boetes voor rijden zonder rijbewijs kunnen flink oplopen. Hieronder een overzicht:
| Overtreding | Boete | Mogelijke gevolgen |
|---|---|---|
| Eerste keer rijden zonder rijbewijs | €340,00 | Proces-verbaal |
| Tweede keer rijden zonder rijbewijs | €400,00 | Voorwaardelijke gevangenisstraf van 1 week |
| Meerdere keren betrapt | - | Langere gevangenisstraf, inbeslagname voertuig |
| Maximale straf | €8.700,00 | Zes maanden hechtenis |
Word je vaker dan twee keer betrapt met rijden zonder rijbewijs dan kan je een langere gevangenisstraf opgelegd krijgen. Hiernaast kan de politie ook besluiten je voertuig in beslag te nemen. De maximale straf voor dit strafbaar feit is zes maanden hechtenis en een boete van €8.700,00.
Verzekering en aansprakelijkheid
Wanneer iemand niet in het bezit is van een (geldig) rijbewijs en een aanrijding veroorzaakt, kan men problemen met de verzekeringsmaatschappij krijgen. In de meeste verzekeringspolissen is namelijk opgenomen dat de verzekeraar de uitgekeerde schade op de verzekerde kan verhalen wanneer iemand ten tijde van het ongeval niet in het bezit was van een (geldig) rijbewijs.
Lees ook: Rijbewijs Na Artikel 42
Als je besluit de weg op te gaan zonder rijbewijs dan ben je niet verzekerd als je betrokken raakt bij een ongeluk. Dit betekent dat je persoonlijk verantwoordelijk bent om de schade van de tegenpartij te vergoeden, dit gaat zowel om materiële schade als letselschade zoals bijvoorbeeld medische kosten, huishoudelijke hulp, reiskosten, smartengeld en misgelopen salaris. Deze kosten kunnen in enorm hoge bedragen resulteren.
bestuurder zonder rijbewijs maakt Aanrijding! Wegmisbruikers
Onveilige situaties
Het CBR controleert in Nederland of je veilig de weg op kan. Dit wordt gedaan met een theorie- en praktijkexamen. Niet alleen voor jezelf is dit belangrijk, maar ook voor de weggebruikers om je heen. Nederland staat op plek 14 voor de strengste rijopleidingen ter wereld. Hierdoor staan we op de achtste plek voor het minste aantal dodelijke verkeersongevallen per jaar. Deze strenge rijopleiding is er dus niet voor niets!
Als jij besluit te gaan rijden zonder rijbewijs, kunnen er gevaarlijke situaties ontstaan. Dit komt doordat je nog onervaren bent. Hierdoor heb je de auto niet volledig onder controle.
Scooter rijden zonder rijbewijs
Om op een scooter te mogen rijden, heeft u een AM-rijbewijs nodig. U mag dus niet rijden op scooter zonder rijbewijs. Als de politie u aanhoudt, dan krijgt u een zonder rijbewijs rijden boete en mag u ook niet meer verder rijden.
U mag geen snorfiets rijden zonder rijbewijs. Om te mogen rijden op een scooter, moet u beschikken over een AM-rijbewijs. Heeft u dit niet en wordt u aangehouden, dan krijgt u een boete. De rijden zonder rijbewijs boete 2023 bedraagt €260,-. Het is ook mogelijk dat uw bromfiets in beslag wordt genomen. Dit is het geval als u voor de derde keer aangehouden wordt voor rijden zonder bromfietsrijbewijs.
Lees ook: Alles over rijbewijs invordering
Uitzonderingen
U vraagt zich misschien af: ‘welk voertuig mag je rijden zonder rijbewijs?’ Het antwoord hierop is helaas teleurstellend. U heeft enkel voor het besturen van een bijzondere bromfiets, zoals een Segway, geen rijbewijs nodig. Hiervoor moet wel de leeftijd van 16 jaar bereikt zijn.
Wat te doen bij een aanklacht?
Het is dan ook belangrijk dat u bij een aanklacht als deze direct juridische hulp inroept van een gespecialiseerde advocaat. Wij koppelen u graag aan zo’n advocaat. Vul het contactformulier in en wij brengen u in contact met een ervaren advocaat bij u in de regio.
Conclusie
Rijden zonder rijbewijs is een serieuze overtreding met aanzienlijke gevolgen. Naast boetes en mogelijke gevangenisstraf, riskeer je hoge kosten bij een ongeval en een strafblad. Zorg ervoor dat je altijd in het bezit bent van een geldig rijbewijs en houd je aan de verkeersregels. Zo voorkom je problemen en draag je bij aan de verkeersveiligheid.