Vanaf 7 juli 2024 is er een nieuwe EU-regelgeving van kracht die impact heeft op alle nieuwe auto's in Europa. Elke nieuwe auto moet namelijk een piepsysteem ingebouwd hebben om de bestuurder te waarschuwen bij te hoge snelheid, vergelijkbaar met het signaal voor een ongedragen autogordel. Deze maatregel, bekend als Intelligent Speed Assistance (ISA), heeft als doel het aantal verkeersdoden te verlagen. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat zegt dat 30 procent van de dodelijke ongevallen komt door te hard rijden.
De Europese Unie wil het aantal verkeersslachtoffers verminderen door overdreven snelheid. In 2022 kwamen meer dan 20.000 mensen om het leven op Europese wegen, en eerdere maatregelen zouden onvoldoende hebben gewerkt. Daarom gaat Brussel sleutelen aan de autotechniek.
Laten we eens dieper ingaan op de details van deze nieuwe regeling en de verschillende reacties die ze oproept.
Hoe Werkt het ISA-Systeem?
Brussel verplicht de ‘intelligente’ snelheidsassistentie (ISA) in alle auto’s die vanaf 7 juli geproduceerd worden. Het Intelligent Speed Assistance (ISA) systeem gebruikt wegenkaarten en een camera om de snelheid te controleren. Dit rijhulpsysteem gebruikt wegenkaarten en een camera achter de voorruit om de toegestane snelheid te bepalen. Bij overschrijding van de limiet knippert een waarschuwing op het dashboard en klinkt er een luid en 'heel irritant' geluidssignaal, meldt AD. Bij overschrijding geeft het systeem eerst een visuele waarschuwing en vervolgens een ’trapsgewijze, akoestische waarschuwing’, aldus Thomas De Spiegelaere van de Belgische Federale Overheidsdienst Mobiliteit en Vervoer in De Telegraaf.
Infographic van een ISA systeem.
Lees ook: Hoe auto afschrijving berekenen?
Bij een snelheid van 103 kilometer per uur op een weg waar slechts 100 is toegestaan, zal de auto een irritant geluid maken tot de snelheid onder de limiet zakt.
Volgens Europese regels kunnen autofabrikanten kiezen uit verschillende methoden. Naast piepjes zijn ook trillingen in het stuur, weerstand op het gaspedaal, of automatische snelheidsbegrenzing toegestaan. De auto wordt niet volledig overgenomen: de weerstand op het gaspedaal of snelheidsbegrenzer kunnen worden overschreven, bijvoorbeeld tijdens een gevaarlijke verkeerssituatie.
Kritiek en Bezwaren
Hoewel dit een nobel streven is, wijzen critici op mogelijke frustratie, foutmarges en afleiding achter het stuur. Journalisten van Autoblog.nl noemen het systeem ‘super irritant’. Roy Kleijwegt, journalist bij Autoweek, heeft al in tientallen auto's gereden die uitgerust zijn met ISA. "Het is heel goed dat er maatregelen worden genomen om de verkeersveiligheid te verbeteren, maar dit is nogal een indringende oplossing."
Een snelheid van 51 in plaats van 50 km/u betekent dus onherroepelijk een piep, en dat maakt het systeem zo irritant dat uitschakelen al snel gewenst is. En dat doen veel automobilisten dus ook. Die irritatie-factor wordt door de Europese Commissie overigens wel erkend, maar lijkt in de huidige vormen nog in overvloed aanwezig.
Verhoeven vreest dat ISA voor afleiding zorgt. “Afhankelijk van het automerk en model moet je ofwel bij de instellingen het systeem steeds opnieuw uitschakelen, of een snelkoppeling op je dashboard programmeren.
Lees ook: Vind de perfecte autodealer in Huizen
De ACEA, de overkoepelende organisatie van autofabrikanten, lobbyde al sinds 2018 vergeefs tegen de ISA. Die zag een groot risico in verkeersborden die door de auto niet goed herkend worden, bijvoorbeeld doordat ze slecht afleesbaar zijn. Hierdoor slaan de systemen regelmatig de plank mis en dat leidt bij veel bestuurders tot irritatie.
Volgens Kleijwegt hebben te veel meldingen in nieuwe auto's een averechtse werking. "Of de auto nou denkt dat je niet oplet, je te dicht op een voorganger zit, of te hard rijdt. Je gaat al die signalen minder serieus nemen, dat lijkt me ook gevaarlijk." Verkeerspsycholoog Tertoolen beaamt dat een overvloed aan signalen die werking kunnen hebben, maar waarschuwt dat het ook andersom kan: "Als de maximaal toegestane snelheid niet goed wordt geregistreerd, kunnen mensen te hard blijven rijden als ze geen piepje horen afgaan."
Verkeerspsycholoog Gerard Tertoolen denkt dat er veel weerstand komt tegen deze EU-maatregel. "Ik denk dat een grote meerderheid dit onzinnig en zelfs enigszins vijandig vindt - ‘mijn auto, mijn vrijheid’, weet je wel?" vertelt hij bij AD. "Als je even niet oplet, kun je al snel een beetje te hard rijden. En als je daar dan op een vrij indringende manier, met een geluidssignaal, op gewezen wordt, dan is dat vreselijk vervelend, ja."
Tertoolen is voorstander van maatregelen om de verkeersveiligheid te verbeteren, maar had liever een lichtere variant van ISA gezien. "Zelfs als je geen notoire hardrijder bent, is dit gewoon een heel opdringerig systeem. Een dashboardlampje was een charmantere oplossing geweest." Hij verwacht dat veel mensen die van plan waren om een nieuwe auto te kopen, nu voor een tweedehands model zonder piepjes zullen kiezen.
Omzeilen van het Systeem
Het waarschuwingssysteem kan niet permanent worden uitgeschakeld. “Het systeem kan en mag door de bestuurder gedeactiveerd worden,” zegt De Spiegelaere, “maar elke keer dat de auto wordt gestart, wordt ISA automatisch opnieuw geactiveerd.”
Lees ook: Elektrische Auto Pechhulp
De grootste innovatie die de nieuwe regel voortbracht, zijn de slimme maniertjes om het systeem te omzeilen. Bij de eerste modellen met ISA moest je vaak via de instellingen drie menuutjes door om de piepjes deactiveren. Niet alleen elke keer weer een hoop werk, het is ook afleidend voor mensen die het tijdens het rijden voor elkaar proberen te krijgen.
Bij Mercedes staat ISA bijvoorbeeld altijd in het navigatiebeeld en kun je met één tik de piepjes deactiveren. Bij Porsche kun je een sneltoets op het stuur programmeren en bij Renault is er een knop met je ‘favoriete instellingen’. In de praktijk betekenen deze knopjes dat je bij de meeste nieuwe auto’s na het starten met één handeling alle nieuwe systemen kunt uitzetten.
Trouwens, als je geluk hebt, dan heb jij een auto waar ISA uit blijft staan als je de auto uitschakelt. Het is bij auto’s van vóór juli 2024 niet verplicht dat ISA bij elke start aan staat.
Alternatieven en Toekomstige Oplossingen
ISA minder irritant maken zou niet zo lastig moeten zijn. Een grens van 3 km/u te hard zou bijvoorbeeld al een hoop schelen. Of dat er pas een waarschuwing hoorbaar is wanneer je langer dan 10 seconden te hard rijdt.
Autofabrikanten zijn verplicht om een marge van maximaal drie procent boven de toegestane snelheid te hanteren. "Als je nu iemand inhaalt, gaan er gelijk allemaal alarmbellen af. Een grotere marge was prettiger geweest."
Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat zegt dat er op Europees niveau veel aandacht is besteed om nauwkeurig de maximaal toegestane snelheden te registreren. Hiervoor zijn technologieën ontwikkeld zoals voertuigcamera's en software voor de herkenning van verkeersborden, ook zijn er digitale snelheidskaarten gemaakt voor navigatiesystemen.
Toch zijn die systemen nog niet waterdicht, zegt Kleijwegt van Autoweek. "Die informatie klopt negen van de tien keer, maar als het systeem ernaast zit, krijg je ook met piepjes te maken terwijl je je aan de snelheid houdt."
Intelligente Snelheidsassistentie (ISA)
Overzicht van ISA Functies en Opties
| Functie | Beschrijving | Opties |
|---|---|---|
| Snelheidswaarschuwing | Geeft een waarschuwing bij het overschrijden van de snelheidslimiet | Visuele waarschuwing, akoestische waarschuwing |
| Methode van Waarschuwing | Manier waarop de bestuurder wordt gewaarschuwd | Piepjes, trillingen in het stuur, tegendruk op gaspedaal, automatische snelheidsbegrenzing |
| Uitschakelen | Mogelijkheid om het systeem uit te schakelen | Kan worden uitgeschakeld, maar wordt automatisch opnieuw geactiveerd bij elke start |
| Marge | Toegestane marge boven de snelheidslimiet | Maximaal drie procent |