In de autowereld komen de termen ‘overstuur’ en ‘onderstuur’ regelmatig voorbij. Vooral voor beginnende bestuurders kunnen deze begrippen verwarrend zijn. Wat gebeurt er precies met de wielen van je auto als je in een onverwachte situatie terechtkomt, bijvoorbeeld wanneer je een bocht probeert te nemen en dit niet of nauwelijks lukt? En hoe reageer je op dit soort momenten?
Het slippen van een auto kan erg gevaarlijk zijn wanneer je niet de juiste handelingen uitvoert. Zodra een auto grip verliest, kan deze onverwachte bewegingen maken en in een slip terechtkomen. Door de massa van het voertuig in combinatie met snelheid wil die massa feitelijk altijd rechtdoor.
Maar door grip (wrijving tussen band en wegdek), is het mogelijk een bocht te maken. Zodra die wrijving of grip wegvalt, door een te hoge snelheid, zal de auto rechtdoor willen glijden over de voorwielen. Wanneer een auto dat doet - of bij welke snelheid - is afhankelijk van de staat van het wegdek, de weersomstandigheden of staat van bijvoorbeeld banden.
Wat is Overstuur?
Bij overstuur verliezen de achterwielen van de auto hun grip op het wegdek bij het ingaan van een bocht. De achterkant van de auto glijdt dan weg en je verliest de controle over het stuur. In dit geval is er nagenoeg altijd sprake van overstuur. Dit kan gebeuren door te veel gas geven bij het insturen van een bocht, maar ook bij te ver terugschakelen kun je in een situatie met overstuur terecht komen.
De voorwielen kunnen de kracht van de motor dan niet meer verwerken waarna de achterkant in feite probeert de voorkant van de auto in te halen.
Lees ook: Hoe auto afschrijving berekenen?
Wat te doen bij Overstuur?
Om verkeersongelukken te voorkomen kun je een paar dingen doen als je merkt dat de achterkant van je auto dreigt weg te slippen. Bij overstuur stuur je rustig en beheerst in de tegenovergestelde richting zodat de voorbanden meer grip krijgen op het wegdek. Gooi het stuur echter nooit helemaal om.
Zou je wel ineens weer grip krijgen, dan sta je ineens haaks op de weg en wanneer de auto nog snelheid heeft, zorgt dit altijd voor ongelukken. Een andere manier om overstuur tegen te gaan, is het gaspedaal iets omhoog te laten komen, zodat de auto weer bestuurbaar wordt. Laat het gaspedaal nooit ineens helemaal los; dit zorgt er alleen maar voor dat je opnieuw in de slip raakt.
Wat is Onderstuur?
Net als bij overstuur ontstaat onderstuur wanneer de voorbanden van je auto tijdens het sturen hun grip verliezen. Op het moment dat de voorwielen van je auto als eerste hun grip verliezen tijdens het insturen van een bocht. Stel je wilt bijvoorbeeld links afslaan en probeert je stuur hierbij dus ook naar links te draaien.
Rijd je rechtdoor en wil je links afslaan, maar merk je bij het insturen van de bocht dat de voorbanden geen grip hebben en je auto gewoon rechtdoor rijdt? Dan is er sprake van onderstuur. Onderstuur heeft twee oorzaken die bijna altijd hetzelfde zijn, namelijk remmen tijdens het nemen van een bocht of een bocht inrijden met een te hoge snelheid.
In principe komt onderstuur vaker voor dan overstuur bij auto’s met voorwielaandrijving. Desondanks wordt onderstuur over het algemeen iets veiliger ingeschat dan overstuur. Zo ontstaan er helaas nog altijd behoorlijk wat onverwachtse ongelukken in het verkeer.
Lees ook: Vind de perfecte autodealer in Huizen
Wat te doen bij Onderstuur?
Als je het gevoel hebt dat je voorwielen hun grip dreigen te verliezen. Probeer niet ineens met volle kracht aan je stuur te draaien als je voorwielen wegslippen. Het is een stuk beter om rustig aan te sturen en te wachten totdat je voorbanden meer grip hebben. Geef op hetzelfde moment geleidelijk aan minder gas, maar laat het gaspedaal van je auto niet zomaar ineens los.
Trap de koppeling in zodat de wielen van je auto weer vrij gaan bewegen. Bij onderstuur is het vooral belangrijk om gas terug te nemen en vooral niet te remmen. Door de snelheid te verlagen, bestaat de kans dat je op tijd weer grip krijgt op de voorbanden.
Corrigeren op de stuurbeweging heeft vaak geen enkel nut totdat er weer grip is; wanneer je geen grip op de voorbanden hebt, heeft een nieuwe stuurbeweging namelijk geen enkel nut. Zorg er bij onderstuur wél altijd voor dat je weet in welke richting je stuurt. Wanneer je weet in welke richting je banden staan, weet je namelijk ook welke kant je oprijdt op het moment dat je uit de slip komt.
Tips om Slippen te Minimaliseren
Ondanks deze tips is er natuurlijk één ding het allerbelangrijkste om overstuur en onderstuur te minimaliseren. Zorg er namelijk altijd voor dat je auto een setje fatsoenlijke banden heeft met voldoende profiel. Dit zorgt voor meer grip op het wegdek en voorkomt zo gegarandeerd van die onnodige ongelukken in het verkeer!
Zowel onderstuur als overstuur hebben te maken met het verliezen van grip van de banden op het wegdek. Dit gebeurt sneller bij oudere, versleten banden en banden die niet op spanning zijn. Heb jij goede banden met een goed profiel én de juiste bandenspanning, dan is de kans op onderstuur en overstuur vele malen kleiner dan wanneer je met slechte of matige banden rijdt.
Lees ook: Elektrische Auto Pechhulp
Ook heeft de leeftijd van de band te maken met de grip. Een autoband die vijf jaar of ouder is, is harder dan een nieuwere band en zal minder grip bieden in uitdagende omstandigheden. De goede banden zijn dus niet genoeg. Het is ook goed om je rijstijl aan te passen naar de omstandigheden.
Wil je het helemaal goed doen, zorg er dan voor dat je de juiste banden onder de auto hebt in elk seizoen. Winterbanden onder de auto in de winter is een prima manier om het risico op onderstuur, overstuur en andere vormen van slippen te voorkomen. Zomerbanden en vierseizoenenbanden bieden simpelweg niet de grip die je wilt hebben om onder- en overstuur te voorkomen.
Belangrijk is dat je als bestuurder altijd blijft kijken waar je naartoe wil, daarmee maak je gebruik van je oog/hand-coördinatie. Niet alleen bij een slippende auto, maar in elke mogelijke situatie. Laat altijd je gas los en probeer vooral niet meer, maar juist een beetje minder te sturen. Terug naar het punt waarop je nog grip had!
Bij een achterwielslip haalt de achterkant van je auto de voorkant in. Je wil de auto op dat moment graag recht krijgen. De oplossing klinkt simpel, namelijk: sturen! Sturen in de richting waar je naartoe wil. Dit wordt vaak tegensturen genoemd. De enige manier om de juiste richting op te sturen is kijken naar daar waar je heen wil.
Een veelgemaakte ‘fout’ is kijken waar de auto heen gaat tijdens het slippen. Heel logisch want als mens kijken we vrijwel altijd naar het gevaar en niet naar de vrije ruimte. Vooral dus niet in paniek raken en weten welke handelingen je moet uitvoeren tijdens zo’n situatie.
Weersomstandigheden zijn de belangrijkste oorzaak van een slippende auto. Tijdens de wintermaanden zorgen kou, nattigheid en gladheid ervoor dat de wielen van je auto moeilijker grip krijgen op de weg. Ook in andere jaargetijden vormen weersomstandigheden een oorzaak voor een slippende auto. Bij veel regen in korte tijd is de kans op aquaplanning aanzienlijk groter.
Met een set goede autobanden heb je meer grip en stabiliteit, waardoor de kans op slippen verkleint. Zorg ervoor dat de banden van je auto niet te hard opgepompt zijn. Hiermee heb je direct een verhoogde kans op slippen bij het optrekken. Een te lage bandenspanning zorgt juist voor het slippen van de band op het wiel omdat er een te groot contactoppervlak is tussen de binnen- en de buitenband.
Kijk regelmatig na of je banden nog genoeg profiel hebben. Bij een koud of nat wegdek loop je meer risico op slippen bij het optrekken van de auto. Bij een slippende auto vanwege regen gaat het meestal om aquaplanning.
Elektronische Stabiliteits Controle (ESC)
Er komen steeds meer elektronische rijhulpjes in de moderne auto. Sommige merken noemen dit systeem ESP, ofwel Elektronisch Stabiliteits Programma. Eén ervan is ESC, Elektronische Stabiliteits Controle. Als je met je auto in een kritieke situatie terechtkomt, waardoor de auto in een slip dreigt te raken, dan grijpt ESC in.
Dat kan zijn bij een plotselinge uitwijkmanoeuvre, bij een te snel genomen bocht of op een verraderlijk glad wegdek. ESC werkt met sensoren en een microprocessor. Daarmee vergelijkt het systeem de richting waarin de bestuurder de auto wil sturen en de richting waarin de auto zich beweegt.
Komen die niet overeen, dan gaat de ESC de aandrijving op de afzonderlijke wielen verminderen of zelfs afzonderlijke wielen afremmen. ESC is het belangrijkste veiligheidsmiddel sinds de veiligheidsgordel. Toch kent het systeem zijn beperkingen.
De ingrepen die het systeem doet, moeten door de banden worden overgebracht op het wegdek. Die moeten dus voldoende profiel hebben en geschikt voor de (winterse) omstandigheden. Ook kan het systeem geen natuurwetten veranderen. ESC kan levensreddende ingrepen doen binnen de mogelijkheden van grip, snelheid en massa.
Tegenwoordig vallen we nogal graag terug op onze rijhulpsystemen. Prima, maar bij onderstuur en overstuur doen ABS, ASR en de vele andere ADAS-afkortingen niets. Het enige rijhulpsysteem dat je zou kunnen helpen, is de ESP. Helaas ben je in veel hogere mate afhankelijk van de banden en het wegdek; de ESP kan slechts in beperkte mate (vooral bij lagere snelheden) ingrijpen.
Storingen aan het ESC-systeem
Storingen aan het ESC-systeem komen niet veel voor. Bij een storing zal er een controlelampje op het dashboard gaan branden. Vervuilde sensoren kunnen de oorzaak zijn, schoonmaken is dan de remedie. Maar door blootstelling aan hitte, vocht en vuil kunnen de sensoren ook defect raken. Dan moeten ze vervangen worden.
Ook de microprocessor kan stuk gaan. Omdat de hedendaagse auto vol zit met allerlei elektronica, heeft de dealer apparatuur waarmee hij snel kan bepalen waar de storing zit. Laat hem dus uw defecte ESC-systeem repareren. Het is werk voor een vakman.
Een kosteninschatting voor reparatie van de ESC is niet te geven. ESC bestaat vanaf 1995. De werking is hetzelfde gebleven, al is in de loop der jaren het systeem wel verfijnd en vooral veel compacter en lichter geworden. Als je normaal rijdt, zul je niets merken van de aanwezigheid van ESC.
Wat te doen bij een Slippende Koppeling?
Een van de eerste signalen dat een koppeling versleten is, is als deze begint te slippen. Hierbij komt de auto traag op gang bij het opkomen van de koppeling. Tijdens het rijden merk je het aan het oplopende toerental bij snel gasgeven. Laat de koppeling van je auto daarom nakijken wanneer je merkt dat je gaat slippen.
Slipcursus: Een Investering in Veiligheid
De naam zegt het eigenlijk al, maar een slipcursus bestaat uit één of meerdere rijlessen waarbij je leert wat je moet doen tijdens gevaarlijke situaties op de weg. Bij VVC Adventure heb je keuze uit tien verschillende cursussen met een auto en vijf slipcursussen voor een motor. Je wordt hierbij begeleid door ervaren en professionele instructeurs die je alles leren over slippen.
De kosten van een slipcursus verschillen per aanbieder. Bij VVC Adventure volg je al een slipcursus vanaf € 39,50. Voor dit bedrag volg je een classic slipcursus die we op een traditionele manier geven. Je leert hierbij hoe je rijdt op een natte weg die glad is door water. Deze slipcursus is desgewenst uit te breiden met meer oefeningen en activiteiten.
Met een slipcursus leer je hoe je omgaat met gevaarlijke weers- en wegomstandigheden. Tijdens de cursus worden allerlei onverwachte verkeerssituaties behandeld. Door het volgen van een slipcursus, weet je hoe je rustig moet blijven en je auto onder controle moet houden.
Het is niet geheel zonder reden dat steeds meer automobilisten zich aanmelden voor een slipcursus. Je krijgt niet alleen een hoop belangrijke informatie mee naar huis, er wordt vooral een stukje bewustwording gecreëerd. Iets wat nog altijd ontbreekt bij veel weggebruikers.
Dit stukje bewustwording zorgt er niet alleen voor dat je antwoord kunt geven op de vraag ‘Wat te doen bij slippen auto?’, maar ook dat je eventuele gevaren vooraf kunt herkennen. Tijdens deze cursus komt de vraag ‘wat te doen bij slippen auto?’ continu terug en ga je naar huis met heel veel handige informatie.
Over het algemeen bestaat een slipcursus uit een kennismaking, het bespreken van de activiteiten, het uitvoeren van de oefeningen en natuurlijk het hebben van plezier. Een slipcursus is namelijk niet alleen leerzaam, maar vooral ook heel erg leuk.
Natuurlijk, het is zelfs leuk om een cursus samen met anderen te volgen. Willen jouw vrienden, familie of collega’s liever toekijken, dan is dit ook geen probleem. Op gepaste (en veilige) afstand kijken ze hoe jij de oefeningen uitvoert. Neem je kinderen mee?
Bij VVC Adventure heb je de mogelijkheid om cadeaubonnen aan te schaffen. De ontvanger bepaalt zelf welke activiteit hij bij ons wil volgen. Kijk ver vooruit en begin vroeg met handelen.
Samenvatting: Wat te doen bij Slippen?
- Aquaplanning: Gas loslaten en de koppeling intrappen.
- Blokkerende voorwielen: Gas loslaten en meesturen in de richting van de slip.
- Achterwielslip: Tegensturen in de richting waar je heen wilt.
Tabel: Oorzaken en Oplossingen bij Slippen
| Oorzaak | Oplossing |
|---|---|
| Te hoge snelheid in bocht | Gas loslaten, niet remmen, rustig tegensturen |
| Glad wegdek (regen, ijs, sneeuw) | Snelheid aanpassen, winterbanden gebruiken |
| Versleten banden | Banden vervangen, juiste bandenspanning |
| Aquaplanning | Gas loslaten, koppeling intrappen, niet remmen |
| Overstuur | Rustig tegensturen, gas iets loslaten |
| Onderstuur | Gas loslaten, niet remmen, richting onthouden |
Hoe je een slippartij op een ijzige weg kunt corrigeren (en hoe je dit kunt voorkomen) - Winterrijlessen
Let op: De informatie in dit artikel is bedoeld voor algemene kennis en vervangt geen professioneel advies. Raadpleeg altijd een expert bij specifieke problemen.