Autorijden is een van de meest gangbare manieren om je te verplaatsen in Nederland, maar het brengt ook een grote verantwoordelijkheid met zich mee. Het behalen van een rijbewijs is een essentieel onderdeel van de verantwoordelijkheid. Toch zijn er mensen die ervoor kiezen om zonder rijbewijs achter het stuur te kruipen. Wat zijn de gevolgen? Hoeveel boete kun je verwachten?
Een rijbewijs is niet zomaar een document; het is een bewijs dat je beschikt over de kennis, vaardigheden en het inzicht om een voertuig veilig te besturen. Autorijden zonder rijbewijs brengt niet alleen jezelf in gevaar, maar ook andere weggebruikers. In Nederland is het verboden om een motorvoertuig te besturen zonder geldig rijbewijs. Dit staat beschreven in artikel 107 van de Wegenverkeerswet 1994.
Autorijden zonder rijbewijs heeft ernstige juridische, financiële en zelfs persoonlijke consequenties. Hieronder worden de belangrijkste gevolgen besproken.
Juridische Gevolgen
Het rijden zonder rijbewijs is een strafbaar feit. De wetgever heeft dit als een overtreding aangemerkt. De maximale straf voor het zonder rijbewijs rijden is op grond van artikel 177 Wegenverkeerswet een hechtenis van zes maanden en een geldboete van de derde categorie.
Om de gelijkheid in de berechting te bevorderen heeft het College van Procureurs-Generaal van het Openbaar Ministerie een richtlijn voor straffen opgesteld. Dit is de Richtlijn voor strafvordering feitgecodeerde misdrijven en overtredingen. Een eerste overtreding wordt met een geldboete afgedaan. Bij een tweede overtreding wordt de verdachte gedagvaard voor de Kantonrechter en wordt er een geldboete en 1 week hechtenis voorwaardelijk geëist.
Lees ook: De impact van stationair draaien op het milieu
Er zijn verschillende vormen van rijden zonder rijbewijs:
- Geen rijbewijs: De meest klassieke vorm is wanneer iemand in het geheel niet in het bezit is van een rijbewijs. Dit kan zijn omdat iemand in het geheel niet aan rijlessen is begonnen of omdat iemand er niet in is geslaagd het rijexamen te halen.
- Ongeldig rijbewijs: Door de vele maatregelen die het CBR kan nemen, is dit een modernere vorm van het zonder rijbewijs rijden. In artikel 107 lid 2 Wegenverkeerswet is opgenomen dat een rijbewijs zijn geldigheid niet mag hebben verloren. In tegenstelling tot het zonder rijbewijs rijden is het rijden zonder geldig rijbewijs een misdrijf. De maximale straf voor dit feit is een gevangenisstraf van 12 maanden en een geldboete van € 21.750,- (2020).
- Tijdelijk rijverbod: Voorts kan men rijden zonder rijbewijs wanneer er sprake is van een tijdelijk rijverbod. Dit tijdelijke rijverbod kan zijn gebaseerd op de invordering van een rijbewijs door de politie, een inhouding door de officier van justitie en een ontzegging van de rijbevoegdheid door de rechter. Net als het rijden zonder geldig rijbewijs is dit een misdrijf. In de praktijk gaan rechters streng om met het rijden tijdens een tijdelijk rijverbod.
Als je betrapt wordt voor het rijden zonder rijbewijs, dat krijg je een proces-verbaal. Rij je zonder rijbewijs in een auto, dan bepaalt de officier van justitie wat je straf wordt en als je onder de 16 jaar bent, worden de boetes gehalveerd. Wil je meer weten over de strafmaat? Als je zonder rijbewijs rijdt en een ongeluk maakt, dan krijg je twee proces-verbalen. Eén proces-verbaal voor het rijden zonder rijbewijs EN één proces-verbaal voor het maken van een ongeluk. De politie start dan een onderzoek naar wat er gebeurd is.
Financiële Gevolgen
De boete voor het rijden zonder rijbewijs in Nederland kan oplopen. De boete voor rijden zonder een rijbewijs bedraagt 340 euro. Ben je hardleers en ga je gewoon nog een keer de weg op zonder rijbewijs dan ben je 400 euro kwijt. En daarbij krijg je ook nog eens één week hechtenis voorwaardelijk als bonus. Eigenlijk is het gewoon een gevangenisstraf, maar het wordt ‘hechtenis’ genoemd als het gaat om een overtreding. Daarnaast is degene die jou ‘gratis autorijles’ geeft verantwoordelijk. Diegene kan rekenen op een flinke boete van 650 euro.
Als je zonder rijbewijs betrokken raakt bij een ongeval, ben je niet verzekerd. De verzekeringsmaatschappij zal de schade niet dekken, en jij draait op voor alle kosten - inclusief die van eventuele andere betrokkenen.
Als je zonder rijbewijs betrokken raakt bij een ongeval, ben je niet verzekerd. De verzekeringsmaatschappij zal de schade niet dekken, en jij draait op voor alle kosten - inclusief die van eventuele andere betrokkenen. Overigens als je flinke brokken maakt met de auto zonder een geldig rijbewijs bestaat er een grote kans dat het niet wordt vergoed door de verzekering en moet je het uit eigen zak dokken.
Lees ook: Regels voor mobiel gebruik in de auto
In de meeste verzekeringspolissen is namelijk opgenomen dat de verzekeraar de uitgekeerde schade op de verzekerde kan verhalen wanneer iemand ten tijde van het ongeval niet in het bezit was van een (geldig) rijbewijs.
14-jarige Marokkaan rijdt als een gek zonder rijbewijs WEGMISBRUIKERS
Persoonlijke Gevolgen
Rijden zonder rijbewijs kan worden geregistreerd op je strafblad, vooral als het niet de eerste keer is of als er sprake is van herhaaldelijk zoals gevaarlijk rijgedrag of rijden onder invloed.
De politie heeft het recht om het voertuig waarmee je rijdt in beslag te nemen, vooral als je meerdere keren betrapt bent. In voorkomende gevallen kan de rechter een herhaaldelijk opleggen zijn.
Als je slechts een paar autorijlessen verder bent, dan ben je nog erg onzeker op de weg en zijn er veel situaties waar jij niet bekend mee bent. Je zult dus ongetwijfeld snel in paniek raken en niet weten wat je moet doen als er een vervelende situatie ontstaat. Ook je reactievermogen is lang niet zo getraind als die van een bestuurder met een geldig rijbewijs. Dit kan in het ergste geval resulteren in ongelukken - iemand aanrijden bijvoorbeeld, dat wil je echt niet op je geweten hebben!
Wat te doen bij aanhouding zonder rijbewijs?
Als je tijdens het rijden door de politie wordt aangehouden en je niet meteen je rijbewijs kunt laten zien, raak dan niet in paniek. De politie zal waarschijnlijk een snelle controle uitvoeren om te bevestigen dat je in feite de houder bent van een geldig rijbewijs. Zolang je in staat bent om je rijbewijs binnen een redelijke termijn bij het politiebureau te laten zien, zou je geen boete moeten krijgen. Maar als je je rijbewijs niet kunt tonen of als het ongeldig blijkt te zijn, kun je een boete krijgen.
Lees ook: Nieuw rijbewijs nodig? Lees dit!
Het kan natuurlijk een keer voorkomen dat je je rijbewijs toch bent vergeten. Zorg er dan in ieder geval voor dat je je wel kunt legitimeren met een identiteitskaart of paspoort. Word je, om wat voor reden dan ook, aangehouden door de politie? Dan kan de agent jouw gegevens opzoeken via je legitimatiebewijs. Zo kun je wel aantonen dat je een rijbewijs hebt. Wel kun je nog steeds een boete krijgen, omdat je rijdt zonder je rijbewijs op zak. Het kan ook zijn dat de agent je laat gaan met een waarschuwing.
Een foto van jouw rijbewijs is niet voldoende.
Rijden zonder rijbewijs op een scooter
Om op een scooter te mogen rijden, heeft u een AM-rijbewijs nodig. U mag dus niet rijden op scooter zonder rijbewijs. Als de politie u aanhoudt, dan krijgt u een zonder rijbewijs rijden boete en mag u ook niet meer verder rijden.
De categorie scooter is onder te verdelen in bromfiets en snorfiets. Het verschil tussen beide is dat een bromfiets een maximale snelheid van 45 km/u heeft, en een snorfiets 25 km/u.
U mag geen snorfiets rijden zonder rijbewijs. Om te mogen rijden op een scooter, moet u beschikken over een AM-rijbewijs. Heeft u dit niet en wordt u aangehouden, dan krijgt u een boete. De rijden zonder rijbewijs boete 2023 bedraagt €260,-. Het is ook mogelijk dat uw bromfiets in beslag wordt genomen. Dit is het geval als u voor de derde keer aangehouden wordt voor rijden zonder bromfietsrijbewijs.
U krijgt mogelijk niet direct een boete wanneer u wordt aangehouden voor het rijden zonder rijbewijs. Als u vaker gepakt bent voor het rijden zonder rijbewijs, kan de officier van justitie besluiten u een rijontzegging te geven.
Als u uw rijbewijs kwijt bent, is het niet toegestaan om een motorrijtuig te besturen. Als u een ongeluk veroorzaakt bij het rijden op een scooter of brommer zonder rijbewijs, bent u niet verzekerd.
U vraagt zich misschien af: ‘welk voertuig mag je rijden zonder rijbewijs?’ Het antwoord hierop is helaas teleurstellend. U heeft enkel voor het besturen van een bijzondere bromfiets, zoals een Segway, geen rijbewijs nodig. Hiervoor moet wel de leeftijd van 16 jaar bereikt zijn. Voor alle overige voertuigen heeft u wel een (specifiek) rijbewijs nodig.
U heeft geen rijbewijs nodig om te rijden op een scooter of bromfiets van maximaal 50cc en die maximaal 25 km/u gaat. Voorwaarde hiervoor wel is dat u ouder bent dan 16 jaar.
Indien u gaat rijden zonder rijbewijs, maar deze wel aangevraagd heeft, is dit alsnog een strafbaar feit. U moet namelijk in bezit zijn van het rijbewijs voordat u zelfstandig kunt gaan rijden. Als u betrapt wordt door de politie tijdens het rijden zonder rijbewijs op een scooter, krijgt u een boete van €260,-.
Advies en Preventie
Behaal je rijbewijs voordat je gaat rijden. Controleer de geldigheid van uw rijbewijs. Houd je aan de regels. Neem verantwoordelijkheid.
Ons advies: wees gewoon geduldig en zorg ervoor dat je genoeg rijlessen neemt zodat je helemaal klaar bent voor je rijexamen.
Begin dan vandaag nog, en zorg ervoor dat je veilig en juridisch de weg op gaat. Wat vind jij van de straffen voor autorijden zonder rijbewijs?
Duurste autoritje ooit? Denk goed na voordat je de weg opgaat zonder een geldig rijbewijs.
Tip: raak nooit in paniek in een vreemde situatie tijdens het autorijden en probeer altijd rustig te blijven en helder na te denken.
Het is daarom belangrijk dat je je rijbewijs op tijd laat verlengen. Maar ook dat je eraan denkt om ‘m altijd mee te nemen.
Ben je je rijbewijs kwijt? Als je rijbewijs is gestolen of als je deze bent verloren, is het verstandig om snel een nieuwe aan te vragen. Doe ook altijd aangifte bij de politie.
Conclusie
Autorijden zonder rijbewijs is niet alleen illegaal, maar ook gevaarlijk en duur. De boetes kunnen flink oplopen, en de gevolgen gaan verder dan alleen een financiële straf. Het goede nieuws? Het is allemaal te vermijden door meerdere regels te volgen.
Alhoewel rijden zonder rijbewijs een overtreding vormt (en geen misdrijf), heeft u kunnen zien dat de straffen voor dit vergrijp er niet om liegen. Bovendien geldt dat u bij veroordeling, ook als het de eerste keer is, een strafbaar feit krijgt bijgeschreven in uw justitiële documentatie en er zo dus een strafblad ontstaat. En dan hebben we het nog niet over de eventuele consequenties bij recidive of een ongeluk.
Ook bij de gang naar de kantonrechter is een goede advocaat goud waard. Wij brengen u in contact met ervaren advocaten die zijn aangesloten bij de Raad voor Rechtsbijstand. Hierdoor kunnen zij, wanneer u daarvoor in aanmerking komt, bijstaan op basis van toevoeging. Dit noemt men ook wel pro deo. Pro deo bijstand betekent dat u niet de volledige som aan advocatenkosten hoeft te betalen, maar slechts een deel daarvan. De overgrote meerderheid van de kosten komt voor rekening van de staat.
Onze gespecialiseerde advocaten staan u graag bij om samen tot een passende oplossing te komen. We zijn gevestigd in het hele land. U vindt ons bijvoorbeeld in Den Haag, Rotterdam, Amsterdam, Groningen, Leeuwarden, Utrecht en Apeldoorn.
Tabel: Boetes voor Rijden Zonder Rijbewijs
| Overtreding | Boete |
|---|---|
| Eerste overtreding | € 340 |
| Tweede overtreding | € 400 + 1 week voorwaardelijke hechtenis |
| Gratis autorijles geven | € 650 |
| Rijden zonder rijbewijs op scooter (2023) | € 260 |