Midden in de herfst of na tropische hitte: onweer komt regelmatig voor in ons land. Blikseminslag is niet alleen gevaarlijk, het kan ook veel materiële schade aanrichten. Elk jaar worden zo’n 5 tot 10 Nederlanders getroffen door de bliksem.
Wie in de auto zit, hoeft hier gelukkig niet bang voor te zijn. Maar waarom is een auto eigenlijk veilig bij onweer?
Waarom is een Auto Veilig Tijdens Onweer?
Vroeger dachten mensen dat de rubberen banden van de auto een blikseminslag niet geleiden. Maar de échte reden dat een auto een veilig ‘huisje’ is als het onweert, is de metalen carrosserie. Die werkt als geleider van elektriciteit en voert de bliksem af naar de grond, zonder dat je daar als automobilist last van hebt. Deze constructie wordt ook wel kooi van Faraday genoemd.
De Kooi van Faraday
Als je écht veilig wil zijn tijdens een blikseminslag, dan moet je in een kooi van Faraday gaan zitten. Een auto is ook een soort stalen kooi, en kan dus de bliksem ook succesvol afleiden. Via het dak wordt de stroom langs de zijkanten naar de grond geleid dankzij de metalen constructie. De constructie die dient als een kooi van Faraday leidt de elektrische lading vanzelf weg.
Hoewel het in een auto sowieso veiliger is dan buiten staan, is een auto door zijn ramen niet perfect voor het afleiden van onweer. Belangrijk is dat de auto van zoveel mogelijk geleidend materiaal je, staal. In een auto ben je veiliger tijdens het onweer dan buiten de auto, maar een volwaardige bliksemafleider is het niet.
Lees ook: Hoe auto afschrijving berekenen?
Uitzonderingen
Slecht nieuws voor mensen met een cabrio: in deze auto bent u niet veilig bij onweer, omdat het dak niet van geleidend materiaal gemaakt is. Er zijn auto’s waarin je wel moet uitkijken als het begint te donderen en bliksemen. Denk aan cabrio’s met een stoffen dak. Hier werkt het effect van de kooi van Faraday slecht, omdat de carrosserie niet alleen van metaal is. Je kunt in dit geval beter op een veilige plek parkeren. In een supercar van carbon fibre of een cabrio met stoffen klapdak ben je dus minder veilig als de bliksem inslaat.
Auto en Onweer: Feiten en Fabels
Laten we enkele veelvoorkomende beweringen over auto's en onweer onder de loep nemen:
| Bewering | Feit of Fabel? | Uitleg |
|---|---|---|
| Autobanden beschermen je tegen bliksem | Fabel | Alleen de kooi van Faraday zorgt ervoor dat u veilig in uw auto zit als het onweert. Autobanden zouden een kilometer dik moeten zijn om bliksem te geleiden. |
| Alleen met alle ramen en deuren dicht, ben je veilig in een auto | Feit | Als de autoramen en -deuren niet dicht zijn, is de auto geen kooi van Faraday. Alles moet potdicht zitten om het veilig te houden. |
| Bij blikseminslag moet je de auto ontladen | Fabel | Bliksem wordt meteen afgevoerd naar de grond, als u in de auto wordt geraakt. Geen reden voor paniek dus. U hoeft de auto niet te ontladen door zachtjes tegen een vangrail of lantaarnpaal te rijden. |
| Het is beter om niet te rijden als het onweert | Feit | Bij een flinke onweersbui is het verstandiger om niet in de auto te stappen. U zit dan wel droog en veilig, maar door een bliksemaanslag kunt u van schrik de macht over het stuur verliezen of verblind raken door de flits. |
| Na een blikseminslag moet je even wachten met de autodeur openmaken | Fabel | Nee hoor, dat hoeft niet. De lading wordt toch meteen afgevoerd. |
| Een caravan is net zo veilig als een auto | Fabel | Een caravan is lang niet altijd van metaal gemaakt en dus ook geen kooi van Faraday. Dit vakantiehuisje op wielen is dus niet net zo veilig als een auto. |
| Tijdens de zomervakantie heb je meer kans op onweer | Feit | Hoe warmer het ergens is, hoe groter de kans is op onweer. Ook wel warmte-onweer. |
Wat te doen als je toch onderweg bent?
Bent u al onderweg? Parkeer de auto dan. Natuurlijk niet onder een boom of op een plek waar uw auto het hoogste punt is. Ga ook niet naast water staan, want water geleidt stroom. Meestal ben je gewoon veilig in de auto. Maar de auto kan wel door onweer beschadigd raken. Je kunt in dit geval beter op een veilige plek parkeren.
Ja dat kan, ondanks dat je als bestuurder zelf veilig bent, wil dat niet zeggen dat de auto er zelf onbeschadigd vanaf komt. Dit hoeft niet. Via het dak wordt de stroom langs de zijkanten naar de grond geleid dankzij de metalen constructie. De constructie die dient als een kooi van Faraday leidt de elektrische lading vanzelf weg.
Het wordt wel eens gezegd dat een elektrische auto onveiliger is dan een brandstof auto als het te maken krijgt met blikseminslag. Toch maakt het niet uit. Bij beide type auto’s wordt de ontlading naar de grond geleid. Zelfs als je elektrische auto aan de stekker ligt kan er niks gebeuren.
Lees ook: Vind de perfecte autodealer in Huizen
Ook als je op vakantie bent met en caravan of tent kun je het best tijdens onweer in de auto gaan zitten. Een auto is in veel gevallen wel de veiligste optie door zijn met name stalen constructie. Let wel, vallende bomen zijn veelal gevaarlijker dan de bliksem zelf.
Algemene Tips bij Onweer
De kans dat jij geraakt wordt door de bliksem tijdens onweer is klein, maar nooit 0 procent. Ben je toch buiten? Het beste is om gehurkt te gaan zitten met je voeten bij elkaar. Je bent dan zo klein mogelijk. De bliksem zal je dan niet zo snel raken. Maar ga nooit onder een boom zitten. De bliksem raakt een boom sneller. Ook kan de boom in brand vliegen. Blijf ook uit de buurt van metalen afrastering of hoge masten.
- Daar ben je het veiligst.
- Ook in een metalen boot met dichte kooi zit je meestal goed. Helaas zijn de meeste pleziervaartuigen niet van metaal, maar van kunststof.
- Blijf weg bij bomen. Bomen trekken bliksem aan. Als de bliksem in een boom slaat, kunnen zijtakken en stukken hout tot wel 400 meter worden weggeslingerd. Heel gevaarlijk dus. Zeker als je beseft dat een flinke zijtak al gauw zo’n 500 kilo weegt.
- Blijf uit de buurt van hoge gebouwen en ijzeren hekken. Vrijwel alle dingen geleiden stroom beter dan lucht dat doet.
- Ga gehurkt zitten als je je in een open veld bevindt. Duik ineen met je voeten tegen elkaar.
- Ga direct uit het water zodra je donder hoort. Water is een goede bliksembegeleider en door het grote oppervlak kan de bliksem op veel plekken inslaan.
Ben je met meer mensen? Zwemmen, surfen en varen is gevaarlijk. Als je in of op het water bent, ben je het hoogste punt in het water. Bliksem zoekt altijd de kortste weg omlaag. De kans is groot dat de bliksem een zwemmer, surfer of boot raakt. Raakt de bliksem eerst het water, dan verspreidt de stroom zich over het water. En kan een zwemmer, surfer of boot raken.
Je ziet een flits en na een paar seconden hoor je de knal: het onweert. Onweer en bliksem kunnen behoorlijk dreigend zijn, en bovendien gevaarlijk. Weet jij ook wat je moet doen bij wateroverlast? Of bij een zware storm?
Overvallen door onweer: 4 tips wat wel/niet doen! | Weerplaza
Lees ook: Elektrische Auto Pechhulp