Motorolie is cruciaal voor de prestaties en levensduur van je BMW motorfiets. Het smeren van de motor is het belangrijkste doel van motorolie in je motorblok, het directe contact tussen bewegende delen wordt verminderd of zelfs vermeden. De motorolie zorgt er ook voor dat warmte, verbrandingsresten en slijtagedeeltjes worden afgevoerd naar je oliefilter. Door additieven (toevoegingen) in de olie wordt aankoeken van deeltjes aan motoronderdelen verminderd en voorkomen. De motor presteert hierdoor beter en resulteert zeker op langere termijn in minder slijtage.
Viscositeit: De Vloeibaarheid van Olie
Elke motor heeft in het serviceboekje een voorkeur olie meegekregen bijvoorbeeld 10W40 of 5W30. Hiermee wordt de viscositeit (vloeibaarheid of stroperigheid) van de olie aangegeven. De olie wordt opgedeeld in een viscositeitsklasse (SAE). Het eerste cijfer vóór de W geeft aan hoe dun de olie is bij lage temperaturen. Belangrijk bij een koude start, de olie moet dun genoeg zijn om direct goed te kunnen smeren en onderdelen weer van een beschermend laagje voorzien. Het cijfer ná de W geeft aan hoe dik de olie is bij hogere temperaturen. Dat is belangrijk als de motor op temperatuur is. Als de motorolie te dun is verliest het zijn eigenschappen en smeert het niet meer. Dus 5W30-olie zal bij lage temperaturen gemakkelijker stromen dan een 10W30-olie.
Als er op een fles olie één getal staat betekent dat dit een monograde olie is, oftewel een olie die alleen voor een bepaalde temperatuur optimaal is. Er zal alleen een getal voor de ‘W’ staan: SAE 20W. Dit is dus niet geschikt voor motorfietsen. Een dikke olie laat een sterkere smeerfilm achter, maar een dunne olie kan sneller vuil en warmte afvoeren en is bij een koude motor sneller op de te smeren plekken. Olie wordt echter dunner als de motor heet wordt.
Een olie die koud nog dik genoeg is, is in een warme motor te dun en een olie die warm de juiste dikte heeft, is te stroperig als de motor koud is. Daarvoor zijn oplossingen gevonden in de vorm van een molecuul dat zich oprolt als het koud is en zich uitrolt als het warm wordt. Dit zijn de geheime ingrediënten die de olieboeren aan hun olie toevoegen om prestaties te verbeteren, denk aan reinigingsmiddelen en middelen tegen slijtage, schuimvorming, roest en levensduur.
Minerale Olie
Minerale olie komt uit de raffinage van ruwe aardolie en wordt minimaal bewerkt om ongewilde zaken als koolwaterstoffen te verwijderen. Deze zijn goedkoper en goed geschikt voor oudere (klassieke) motoren.
Lees ook: Alles over het chassisnummer van je motor
Synthetische Olie
Synthetische motorolie wordt geheel bewerkt en aangepast. Hierbij kunnen ze elke gewenste eigenschap creëren zoals de lagere viscositeit bij een koude start en de lagere weerstand voor een lager brandstofverbruik. Een voordeel van de synthetische olie is dat de moleculen bijna allemaal hetzelfde zijn. Hierdoor ‘breken’ de moleculen niet zo snel onder het draaien van de motoronderdelen, waardoor de olie minder veroudert. Een ander voordeel is dat ze veel beter langs elkaar glijden, dat zorgt voor minder wrijving en dus voor minder brandstofverbruik.
Olieverbruik en Controle
Door het rijden wordt er ook wel wat olie verbruikt. Het smeren van de zuiger en cilinderwand zorgt ervoor dat er kleine hoeveelheden verdwijnen naar de uitlaat. Het olieverbruik per motor verschilt behoorlijk, per merk en zeker per voertuig. Honda motoren staan bekent om het zuinige olie verbruik, BMW juist om hun forse verbruik. Als een motor een halve liter per 1000km verbruikt valt dat nog binnen de norm-specificaties van de fabrikant. Bij Honda zal dit getal echter bijna nooit gehaald worden. Het is wel belangrijk om zelf met regelmaat je olieniveau te controleren. Motoren met een kleine oliecarter controleer je vaker, daar is een halve liter te weinig olie al snel schadelijk. Bij veel korte ritjes zal de olie sneller vervuilen, dus zal eerder vervangen moeten worden.
Hoe Controleer Je Het Olie-niveau?
Controleer regelmatig het olie-niveau van je motor, ongeveer elke 1000km. Sommige motoren hebben nog een peilstok aan de vuldop, andere types hebben een kijkglas. Kijk in de handleiding (of zoek een Youtube filmpje) hoe het peilen bij jouw motor moet gebeuren. Zorg ervoor dat je motor goed recht staat en het olie-niveau moet tussen de Min en Max staan.
Het Belang van het Oliefilter
Het oliefilter filtert vuil en afzettingen uit de motorolie en zorg zodoende voor een langere levensduur van het motorblok. Zonder een goed functionerend oliefilter loop je het risico de motor te beschadigen. Het onderstreept dus het belang van regelmatig onderhoud en vervanging! Vervang bij elke olie-verversingsinterval ook het filter. Bij goedkope filters loop je het risico dat deze minder lang hun werk blijven doen, bij slechte olie moet het filter nog meer presteren.
Kwaliteitsnormen: API en JASO
De kwaliteitswaardering van de olie wordt aangegeven in API (American Petroleum Institute). De S is voor benzine motoren en de G is de kwaliteit die begint bij de laagste klasse A en doorloopt tot de hoogste klasse N. SAE 10W30 is de viscositeit 10W30. JASO staat voor Japanese Automotive Standards Organisation. Het belangrijkste verschil met API en is dat JASO speciaal voor olieprestaties bij motorfietsen is. De belasting van olie is bij een motorfiets hoger dan een auto. T903 is de koppeling frictie test waaraan moet zijn voldaan om de MA aanduiding te verkrijgen. De kwalificatie MA duidt op goede prestaties bij een natte koppeling (koppelingsplaten zitten in de motorolie).
Lees ook: BMW GS review
Voor motoren met een droge koppeling hanteert JASO de kwalificatie MB. Dit zijn oliën die niet voldoen aan de vereisten voor de MA-normering. Kwalitatieve olie smeert beter het motorblok, koppeling en versnellingsbak en doet dat langer goed.
In de handleiding van motorfietsen in Noord-Europa staat vaak 10W30, toch adviseren we in Nederland 10W40, waarom? 10W40 is vrijwel gelijk aan 10W30 met dat verschil dat het bij 10°C hogere buitentemperaturen nog steeds dezelfde dikte houdt. Daardoor dus beter geschikt voor onze zomers. Wijk verder niet af van de geadviseerde viscositeit.
Zelf Remvloeistof Verversen & Ontluchten: Basisgids voor Motorliefhebbers!
Praktische Tips en Adviezen
Eigenlijk is het heel simpel: hou je aan de richtlijnen van het service-manual van jouw motor. Het komt niet op een paar honderd of zelfs 1000km (uitzondering zijn de hoge performance motoren). Maar als het ‘tijd’ is moet je het gewoon doen. De oude olie (en filter) is verzadigd met roetdeeltjes en de additieven zijn uitgewerkt, smeren zal het nog wel redelijk goed doen maar de overige taken veel minder. Als je de uitgewerkte olie niet ververst krijg je slijtage op kritische plekken in de motor.
Eigenlijk is dit vergelijkbaar met de motorbanden, de grote merken leveren allemaal kwalitatief goede olie.
Tabel: Olie Specificaties en Aanbevelingen
| Specificatie | Omschrijving | Aanbeveling |
|---|---|---|
| Viscositeit | Geeft de vloeibaarheid van de olie aan bij verschillende temperaturen | Volg de aanbevelingen in het serviceboekje van je motor |
| API Classificatie | Kwaliteitsnorm voor motorolie (S voor benzine, C voor diesel) | Kies SG of hoger voor benzinemotoren |
| JASO Norm | Specifiek voor motorfietsen met natte koppeling (MA) of droge koppeling (MB) | MA voor motoren met natte koppeling, MB voor droge koppeling |
| Olie Type | Minerale, semi-synthetische of synthetische olie | Synthetisch voor moderne motoren, mineraal voor oudere motoren |
Door deze richtlijnen te volgen, kun je ervoor zorgen dat je BMW motorfiets optimaal presteert en een lange levensduur heeft. Vergeet niet om regelmatig je olie te controleren en te verversen volgens de aanbevelingen van de fabrikant.
Lees ook: Geschiedenis BMW Zescilinder